Ο εμφύλιος πόλεμος στις ΗΠΑ: Μια ταινία για τη διάλυση και την απάθεια
Ο Alex Garland σκηνοθετεί μια δυστοπική εκδοχή της Αμερικής, όπου η βία και η αποσύνθεση έχουν γίνει καθημερινότητα, εστιάζοντας στους δημοσιογράφους που καταγράφουν το χάος.
Η ταινία “Εμφύλιος Πόλεμος”, σε σκηνοθεσία Alex Garland, προβάλλεται από το Cinobo και παρουσιάζει μια ΗΠΑ που έχει ξεπεράσει το σημείο της διάλυσης, μια χώρα όπου η βία είναι καθημερινότητα, η πολιτική γλώσσα έχει εξαντληθεί και η αποσύνθεση μοιάζει κανονικότητα. Από τα πρώτα κιόλας λεπτά, με τον νευρικό παλμό του “Lovefingers” των Silver Apples, η ταινία μεταφέρει τον θεατή σε μια εκδοχή της Αμερικής που θυμίζει έντονα τη σημερινή πραγματικότητα.
Στην ταινία, ένας αυταρχικός πρόεδρος τρίτης θητείας, τον οποίο υποδύεται ο Nick Offerman, οχυρώνεται στον Λευκό Οίκο, ενώ η Καλιφόρνια και το Τέξας, ως απροσδόκητοι σύμμαχοι, προελαύνουν προς την Ουάσινγκτον. Η χώρα είναι γεμάτη ρωγμές, με κατεστραμμένα εμπορικά κέντρα, έρημους αυτοκινητόδρομους και πόλεις που προσποιούνται ότι λειτουργούν κανονικά. Ο πραγματικός εχθρός, σύμφωνα με την ταινία, δεν είναι η ιδεολογία, αλλά η απάθεια.
Αντί να εστιάσει σε στρατηγούς ή πολιτικούς, ο Garland δίνει έμφαση στους ανθρώπους που καταγράφουν τον πόλεμο. Η Lee (Kirsten Dunst), μια έμπειρη φωτορεπόρτερ, φέρει το βάρος όσων έχει δει στις αποστολές της, χωρίς αυταπάτες για την καταστροφή που φτάνει πλέον στην πατρίδα της. Δίπλα της, η Jessie (Cailee Spaeny), μια νέα και ανυπόμονη μαθητευόμενη, διψά για εμπειρία και θέλει να μάθει πώς να αντιμετωπίζει τον φόβο. Μαζί τους είναι ο χαρισματικός και νευρικός Joel (Wagner Moura) και ο βετεράνος Sammy (Stephen McKinley Henderson), που εκπροσωπεί μια δημοσιογραφία που μοιάζει να χάνεται.
Το ταξίδι τους από τη Νέα Υόρκη προς την Ουάσινγκτον μετατρέπει την ταινία σε ένα σκοτεινό road movie, όπου κάθε στάση κρύβει απειλές και καμία συνάντηση δεν είναι ξεκάθαρο πώς θα εξελιχθεί. Ο Garland δίνει προσοχή στις λεπτομέρειες: πουλιά που κελαηδούν πάνω από αιματοβαμμένους κήπους, στρατιώτες που αστειεύονται μηχανικά, μια φωτογράφος που σβήνει τις δικές της εικόνες για αυτοπροστασία.
Σε μια από τις πιο φορτισμένες σκηνές, ένας οπλισμένος ξενοφοβικός (Jesse Plemons) ρωτά: «Τι είδους Αμερικανός είσαι;». Μέσα από αυτόν τον διάλογο, ο Garland ξεφεύγει από απλοϊκά δίπολα, εστιάζοντας σε έναν κόσμο όπου οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους και η επικοινωνία έχει αντικατασταθεί από όπλα και εικόνες. Το ερώτημα δεν είναι ποιος έχει δίκιο, αλλά αν μια κοινωνία μπορεί να λειτουργήσει όταν αδυνατεί να μιλήσει.
Σκηνοθετικά, ο Garland επιλέγει την εμπειρία έναντι της ανάλυσης. Η ταινία δεν χαρτογραφεί ιδεολογίες ούτε αναλύει τις αιτίες της αμερικανικής κατάστασης. Αντίθετα, τοποθετεί τον θεατή στο χάος, με την κάμερα να λειτουργεί ως παρατηρητής, καταγραφέας και φοβισμένος θεατής. Αυτή η επιλογή είναι ταυτόχρονα δύναμη και όριο. Η ταινία γίνεται καθηλωτική, με έντονο ηχητικό σχεδιασμό και ωμές σκηνές δράσης. Ωστόσο, η αποστασιοποίηση από το πολιτικό πλαίσιο αφήνει την ιστορία να αιωρείται σε μια ουδετερότητα που δεν φωτίζει πάντα τα γεγονότα.
Το “Εμφύλιος Πόλεμος” είναι μια ταινία που κρατά σε εγρήγορση, σοκάρει και βυθίζει σε μια δυσάρεστα οικεία ατμόσφαιρα. Οι ερμηνείες, η σκηνοθεσία και η τεχνική αρτιότητα την καθιστούν ένα από τα πιο συζητημένα φιλμ της χρονιάς. Παρόλα αυτά, η προσεκτική της στάση την εμποδίζει από το να γίνει πραγματικά αιχμηρή ή ανατρεπτική. Πρόκειται για ένα σκοτεινό οδοιπορικό σε μια χώρα που έχει χάσει τη φωνή της, μια ταινία που επιλέγει συνειδητά να μη μιλήσει όσο δυνατά θα μπορούσε.