Η κρυφή μάχη του πρίγκιπα Φιλίππου: Ο καρκίνος και η σιωπή του Παλατιού
Νέο βιβλίο αποκαλύπτει ότι ο σύζυγος της βασίλισσας Ελισάβετ Β' έζησε τα τελευταία οκτώ χρόνια της ζωής του με ανεγχείρητο καρκίνο στο πάγκρεας, ενώ η οικογένεια διατήρησε το μυστικό.
Μια νέα, ανατρεπτική οπτική στην ιστορία της βρετανικής μοναρχίας παρουσιάζει το νέο βιβλίο του βιογράφου Hugo Vickers, με τίτλο «Queen Elizabeth II». Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις του συγγραφέα, ο πρίγκιπας Φίλιππος πέρασε τα τελευταία οκτώ χρόνια της ζωής του υπό το βάρος μιας σοβαρής διάγνωσης, την οποία η βασιλική οικογένεια κατάφερε να κρατήσει αυστηρά κρυφή. Η αποκάλυψη ότι ο Δούκας της Εδιμβούργου έπασχε από καρκίνο στο πάγκρεας αμφισβητεί την επίσημη εικόνα που είχε διαμορφωθεί γύρω από την υγεία του.
Η περιπέτεια αυτή ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2013, όταν ο σύζυγος της βασίλισσας Ελισάβετ εισήχθη στην London Clinic για έντεκα ημέρες, με την επίσημη αιτιολογία να κάνει λόγο για «διερευνητική επέμβαση στην κοιλιακή χώρα». Ωστόσο, ο Vickers αναφέρει πως η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο δυσμενής. Κατά τη διάρκεια των εξετάσεων, οι γιατροί εντόπισαν μια «σκιά» στο πάγκρεας, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για ανεγχείρητο καρκίνο. Παρά τη σοβαρότητα του ευρήματος, η απόφαση που ελήφθη ήταν η απόλυτη μυστικότητα, ξεκινώντας έναν μαραθώνιο διαχείρισης της δημόσιας εικόνας του. Κάθε επόμενη νοσηλεία ή ιατρικός έλεγχος παρουσιάζονταν ως «προληπτικός» ή ως συνέπεια της φυσιολογικής φθοράς λόγω ηλικίας.
Η στρατηγική της σιωπής που ακολουθήθηκε στην περίπτωση του Φιλίππου δεν ήταν μεμονωμένη. Το Παλάτι ανέκαθεν προέβαλλε την εικόνα του «σιδηρού» δούκα, ενός ανθρώπου που παρά την προχωρημένη ηλικία του παρέμενε δραστήριος και ακμαίος. Αυτή η πειθαρχία στην επικοινωνιακή πολιτική θυμίζει έντονα τη διαχείριση που παρατηρήθηκε πρόσφατα με την Kate Middleton. Και στις δύο περιπτώσεις, η αλήθεια παρέμεινε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας για μεγάλο χρονικό διάστημα, τροφοδοτώντας τον δημόσιο διάλογο σχετικά με το δικαίωμα των μελών της βασιλικής οικογένειας στην ιδιωτικότητα, ιδίως σε θέματα υγείας. Σύμφωνα με το βιβλίο, η κατάσταση του Φιλίππου το 2019 είχε επιδεινωθεί τόσο πολύ, που οι φήμες στο Λονδίνο είχαν πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Υπήρξαν μάλιστα συζητήσεις για το ενδεχόμενο αναβολής των εθνικών εκλογών, λόγω του φόβου ότι ένας θάνατος εν μέσω προεκλογικής περιόδου θα προκαλούσε πολιτική παράλυση.
Ο πρίγκιπας Φίλιππος άφησε την τελευταία του πνοή στις 9 Απριλίου 2021 στο Κάστρο του Ουίνδσορ, με την αποστολή του Παλατιού να κρατήσει το μυστικό να έχει στεφθεί με επιτυχία. Η επίσημη ανακοίνωση μιλούσε για έναν ήρεμο θάνατο, ενώ το πιστοποιητικό που εκδόθηκε αργότερα δεν περιείχε καμία αναφορά σε νεοπλασματική νόσο. «Στο πιστοποιητικό θανάτου του αναφερόταν ως αιτία απλώς το γήρας». Η επιλογή αυτής της διατύπωσης επισφράγισε μια ολόκληρη οκταετία σιωπής. Αν τα στοιχεία του Vickers ευσταθούν, τότε η αντοχή του Δούκα στις δημόσιες εμφανίσεις του μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 2017, αλλά και αργότερα, αποκτά ηρωική διάσταση. Η αποκάλυψη για τον καρκίνο έρχεται πλέον να φωτίσει τις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετώπιζε ένας από τους πιο εμβληματικούς χαρακτήρες της βρετανικής μοναρχίας, ο οποίος επέλεξε να πάρει το μυστικό του στον τάφο.
Η αποκάλυψη για την κρυφή μάχη του Φιλίππου αναδεικνύει την παλαιότερη, αυστηρή κουλτούρα του Παλατιού, όπου η δημοσιοποίηση σοβαρών ασθενειών θεωρούνταν απόλυτο ταμπού. Για δεκαετίες, η στρατηγική της βρετανικής βασιλικής οικογένειας βασιζόταν στην αρχή της «ατσαλάκωτης» δημόσιας εικόνας, αποφεύγοντας κάθε αναφορά που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ένδειξη αδυναμίας των μελών της. Το Παλάτι ακολουθούσε πιστά το δόγμα Never complain, never explain. Οι ασθένειες θεωρούνταν ένδειξη θνητότητας και αδυναμίας, κάτι που ερχόταν σε αντίθεση με την εικόνα της «αιώνιας» και ακλόνητης μοναρχίας. Όταν ο πατέρας της Ελισάβετ, ο Βασιλιάς Γεώργιος ΣΤ’, έπασχε από καρκίνο στον πνεύμονα, το κοινό δεν ενημερώθηκε ποτέ για τη σοβαρότητα της κατάστασης. Ακόμη και στον ίδιο τον Βασιλιά δεν είχαν αποκαλύψει την πλήρη αλήθεια για την κακοήθεια, παρουσιάζοντας την επέμβαση ως κάτι λιγότερο σοβαρό.
Αυτή η προσέγγιση άρχισε να κλονίζεται και τελικά να ανατρέπεται πρόσφατα, με τις ανακοινώσεις του Βασιλιά Καρόλου και της Κέιτ Μίντλετον για τις δικές τους περιπέτειες με τον καρκίνο. Ενώ στην περίπτωση του Φιλίππου η σιωπή ήταν ο απαράβατος κανόνας, οι νέες γενιές των γαλαζοαίματων επέλεξαν μια πιο εξανθρωπισμένη και διάφανη στάση, σπάζοντας τα δεσμά μιας παράδοσης που ήθελε τα ιατρικά ανακοινωθέντα να παραμένουν ερμητικά κλειδωμένα στα συρτάρια των ανακτόρων.