Η σπάνια φιλία του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου με τον Σάχη του Ιράν
Μια αντισυμβατική συμμαχία που άντεξε στις πολιτικές ανατροπές και την εξορία.
Η ιστορία των βασιλικών οίκων της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής συχνά συνδέεται με διπλωματικές κινήσεις, όμως η σχέση μεταξύ του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου και του Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί αποτελεί μια αξιοσημείωτη εξαίρεση. Η σύνδεσή τους ξεπέρασε τα όρια του τυπικού πρωτοκόλλου, εξελισσόμενη σε μια βαθιά προσωπική συμμαχία. Αυτή η σχέση εδραιώθηκε κατά την περίοδο της μεγάλης τους δύναμης και σφυρηλατήθηκε εκ νέου όταν και οι δύο βρέθηκαν εκτοπισμένοι από τις πατρίδες τους, θύματα ραγδαίων πολιτικών εξελίξεων.
Τα «χρυσά» χρόνια και η αποθέωση
Η αφετηρία αυτής της ισχυρής φιλίας εντοπίζεται τον Οκτώβριο του 1966, όταν ο Κωνσταντίνος και η Άννα-Μαρία υποδέχθηκαν στην Τεχεράνη με τιμές που σπανίως αποδίδονταν σε ξένους ηγέτες. Το νεαρό βασιλικό ζεύγος της Ελλάδας διέκρινε στο πρόσωπο του Σάχη και της αυτοκράτειρας Φαράχ όχι μόνο ομόλογους, αλλά και ανθρώπους με κοινό όραμα για τον ρόλο των χωρών τους στη διεθνή σκακιέρα. Η κορύφωση αυτής της σχέσης ήρθε το 1971, στους θρυλικούς εορτασμούς για τα 2.500 χρόνια της Περσικής Αυτοκρατορίας. Ο Κωνσταντίνος, η Άννα-Μαρία και ο πρίγκιπας Μιχαήλ συνταξίδεψαν με δεκάδες μονάρχες, συμπεριλαμβανομένων του αυτοκράτορα Χαϊλέ Σελασιέ, του πρίγκιπα Ρενιέ του Μονακό με τη Γκρέις Κέλι και του τότε πρίγκιπα Καρόλου της Μεγάλης Βρετανίας. Ήταν μια εποχή απόλυτης λάμψης, προτού η ιστορία αλλάξει ριζικά την πορεία και για τους δύο βασιλικούς οίκους.
Πίστη στα «πέτρινα χρόνια» της εξορίας
Η πραγματική δοκιμασία για τη φιλία τους ήρθε το 1979, όταν η Ιρανική Επανάσταση ανάγκασε την αυτοκρατορική οικογένεια να εγκαταλείψει τη χώρα. Ενώ πολλές δυτικές κυβερνήσεις απέφευγαν κάθε επαφή με τον έκπτωτο ηγέτη, ο Κωνσταντίνος παρέμεινε σταθερά στο πλευρό του. Μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979, ο Σάχης Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί βρέθηκε στην εξορία και απεβίωσε στο Κάιρο το 1980. Στην κηδεία του παρευρέθηκαν ελάχιστοι πρώην ηγέτες και μονάρχες, μεταξύ των οποίων και ο Κωνσταντίνος μαζί με την Άννα-Μαρία. Η παρουσία τους επισφράγισε την προσωπική σχέση που είχαν αναπτύξει. Στην τελετή παρευρέθηκαν επίσης προσωπικότητες όπως ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον και ο πρόεδρος της Αιγύπτου Ανουάρ Σαντάτ.
Η Φαράχ Παχλαβί και ο «αδελφός» Κωνσταντίνος
Ο θάνατος του Σάχη δεν διέκοψε τους δεσμούς. Η Φαράχ Παχλαβί και η οικογένεια του Κωνσταντίνου διατήρησαν στενές σχέσεις, μοιράζοντας τη ζωή τους μεταξύ Λονδίνου και Παρισιού. Η ίδια η Σαχμπανού είχε εξομολογηθεί παλαιότερα: «Ο Κωνσταντίνος και η Άννα-Μαρία ήταν οι πρώτοι που μου τηλεφώνησαν όταν έφυγε από το Ιράν. Ήταν πάντα εκεί, σαν ένας αδελφός για μένα». Αυτή η αφοσίωση εκδηλώθηκε με την παρουσία της Φαράχ σε σημαντικές οικογενειακές στιγμές. Ήταν προσκεκλημένη στον γάμο του Παύλου με τη Μαρί Σαντάλ το 1995 στο Λονδίνο, ενώ το 2010 παρακολούθησε τον γάμο του Νικολάου με την Τατιάνα Μπλάτνικ στις Σπέτσες. Στις 16 Ιανουαρίου 2023, στην Αθήνα, η κηδεία του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου ολοκλήρωσε έναν κύκλο δεκαετιών. Ανάμεσα στους υψηλούς προσκεκλημένους ήταν και η Φαράχ Παχλαβί, η τελευταία αυτοκράτειρα του Ιράν. Η παρουσία της, κατόπιν πρόσκλησης της Άννας Μαρίας, θεωρήθηκε ως επιβεβαίωση της βαθιάς και διαχρονικής σχέσης που συνέδεε τις δύο οικογένειες.
