Η αλλαγή του παγκόσμιου γεωπολιτικού χάρτη και οι νέες ισορροπίες

Σε μια κρίσιμη εποχή για τη διεθνή γεωπολιτική, η έννοια των σταθερών αξιών έχει χαθεί. Οι θεμελιώδεις αρχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η διεθνής αρχιτεκτονική ασφαλείας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, έχουν υποστεί μια σοβαρή ρήξη. Αυτή η επισήμανση έγινε από τον υπουργό Εξωτερικών, κ. Γιώργο Γεραπετρίτη, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του ΕΒΕΑ.

Ο κ. Γεραπετρίτης εξήγησε ότι η ρήξη αυτή εκδηλώνεται σε δύο βασικά επίπεδα: αφενός, στην ουσιαστική κατάργηση των κανόνων που διέπουν τη διεθνή αρένα και το διεθνές δίκαιο, και αφετέρου, στην εμφανή υποβάθμιση της διεθνούς πολυμέρειας. Διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, που κάποτε λειτουργούσαν ως διάδρομοι για την επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων, δείχνουν να υποχωρούν. Το κενό που δημιουργείται από την αποδυνάμωσή τους, συχνά καταλαμβάνεται από χώρες που προωθούν μονομερείς αποφάσεις, υποκαθιστώντας την πολυμέρεια. Σε αυτό το νέο, αβέβαιο περιβάλλον, εμφανίζονται και χώρες που δεν είχαν παραδοσιακά ισχυρή θέση.

Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η προβλεψιμότητα είναι πλέον ένα σπάνιο αγαθό στο νέο διεθνές σκηνικό. Οι υπεύθυνοι της διπλωματίας καλούνται να επεξεργάζονται σχολαστικά όλα τα πιθανά σενάρια, ώστε να είναι σε θέση να προσφέρουν άμεσες λύσεις και να διαθέτουν γρήγορα αντανακλαστικά.

Σχετικά με τα ελληνοτουρκικά, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι η διατήρηση μιας βιώσιμης και λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία δεν αφορά μόνο την άμεση γεωπολιτική γειτονία, αλλά έχει βαθύτερες συνδέσεις με την οικονομία και το ευρύτερο διεθνές γεωπολιτικό σκηνικό. Η περίοδος «ήρεμων νερών» την τελευταία τριετία, όπως ανέφερε, επέτρεψε στην Ελλάδα να ανακτήσει έδαφος που είχε χαθεί κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Η χώρα, με την υποβαθμισμένη άμυνά της και τις διεθνείς σχέσεις που είχαν υποστεί ρήγμα, είχε απολέσει την ικανότητά της να επιβάλλεται στο διεθνές περιβάλλον.

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στις συμμαχίες της Ελλάδας, οι οποίες την καθιστούν κόμβο πολιτικής ισχύος. Η χώρα έχει αναπτύξει μείζονα στρατηγική εταιρική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, στρατηγικές σχέσεις με το Ισραήλ, τις χώρες του Κόλπου και την Ινδία. Αυτό το ευρύ δίκτυο ενισχύει πολλαπλάσια την ελληνική γεωπολιτική ισχύ, δημιουργώντας νέες συνθήκες διασυνδεσιμότητας και καθιστώντας την Ελλάδα ισότιμο εταίρο και συνομιλητή. Σήμερα, η Ελλάδα κατέχει καίριες θέσεις σε πολλούς διεθνείς οργανισμούς, αναγνωριζόμενη ως παραγωγός και εξαγωγέας ασφάλειας, ακόμη και σε χώρες που παραδοσιακά ήταν ισχυρότερες ή είχαν στραμμένο το βλέμμα τους σε ανταγωνιστικές χώρες.