Η κρίση στη Μέση Ανατολή αναστατώνει τους Έλληνες καταναλωτές και επηρεάζει τα σούπερ μάρκετ
Έρευνα αποκαλύπτει αυξημένο άγχος, θυμό και αλλαγές στις καταναλωτικές συνήθειες, με φόβο για ανατιμήσεις και ελλείψεις.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν άμεσο αντίκτυπο στις συμπεριφορές των Ελλήνων καταναλωτών, προκαλώντας αβεβαιότητα και έντονη ανησυχία η οποία αποτυπώνεται στα σούπερ μάρκετ από τις πρώτες ημέρες του πολέμου. Έρευνα της NielsenIQ, που διεξήχθη μεταξύ 9-12 Μαρτίου, καταδεικνύει ότι το 54% των καταναλωτών δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 35% βιώνει έντονο στρες για τις μελλοντικές εξελίξεις. Το 20% εκφράζει θυμό, με μόλις το 12% να παραμένει αδιάφορο. Αυτό το κλίμα ανησυχίας επηρεάζει τόσο την ψυχολογία όσο και τις άμεσες αντιδράσεις της αγοράς.
Παράλληλα, το 41% των καταναλωτών αναφέρει ότι έχει προσαρμόσει τις συνήθειές του. Το 48% περιορίζει τις δαπάνες του και το 25% μειώνει τις εξόδους του. Επιπλέον, ένα 10% έχει προχωρήσει σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων. Οι κύριες ανησυχίες εστιάζονται σε πιθανές ανατιμήσεις (48%) και ελλείψεις (42%), ενώ η γεωπολιτική κλιμάκωση και η αύξηση των τιμών καυσίμων προβληματίζουν το 68% και το 65% αντίστοιχα.
Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, παρατηρείται σαφής μετατόπιση των προτεραιοτήτων. Πριν την τρέχουσα κρίση, οι καταναλωτές ανησυχούσαν κυρίως για το αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), τους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και την κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Σήμερα, η ανησυχία διευρύνεται, περιλαμβάνοντας τον φόβο διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και γενικότερης αστάθειας στην αγορά.
Στελέχη της NielsenIQ, κατά τη διάρκεια ημερίδας, ανέφεραν ότι η καταναλωτική συμπεριφορά εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Η αγορά, αυτή τη στιγμή, φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με άμεσες και έντονες αντιδράσεις.
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό, καθώς το 41% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόλις τις βασικές ανάγκες, ενώ μόνο το 13% διαπιστώνει βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης.
Ωστόσο, οι καταναλωτές προσαρμόζονται ενεργά. Το 50% παρακολουθεί στενά τις τιμές, το 45% αναζητά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια, ενώ σχεδόν 8 στους 10 προσπαθούν συστηματικά να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή. Παράλληλα, ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη. Αυτή η συμπεριφορά συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών.
Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ για την αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) την περίοδο 2006-2025, οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν σταθεροί, ενώ η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Έτσι, η αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως λόγω ανατιμήσεων, σε ένα περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί από διαδοχικές κρίσεις, πανδημίες και πληθωριστικές πιέσεις.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η αγορά των σούπερ μάρκετ διατηρεί τον όγκο της, αλλά η αξία της αυξάνεται, με τους καταναλωτές να γίνονται ολοένα και πιο προσεκτικοί, να αναζητούν ευκαιρίες και να διαχειρίζονται με αυστηρότητα τα οικονομικά τους. Η κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επιταχύνει περαιτέρω αυτή την τάση.