Η Τουρκία επαναφέρει πάγιες θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο
Η Άγκυρα καταθέτει νέες θέσεις στον ΟΗΕ, αμφισβητώντας τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών, ενώ η Αθήνα ετοιμάζει απάντηση.
Η Τουρκία επαναλαμβάνει τις πάγιες θέσεις της σχετικά με τον καθορισμό των θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, επιμένοντας ότι τα όρια της δικής της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), άρα και τα κυριαρχικά της δικαιώματα, έχουν αποτυπωθεί με κατάθεση στα Ηνωμένα Έθνη, μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου και της συμφωνίας του 2011 με την Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου. Αυτή η επιχειρηματολογία έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τις βασικές προβλέψεις του Δικαίου της Θάλασσας, καθώς η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι τα ελληνικά νησιά δεν δικαιούνται ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Στην προσπάθειά της να ενισχύσει τα επιχειρήματά της, η Τουρκία επικαλείται αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου σε υποθέσεις όπως η διαμάχη Ρουμανίας-Ουκρανίας και Γαλλίας-Βρετανίας. Επιπλέον, η Άγκυρα απορρίπτει εκ νέου τη μερική οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο, που έγινε το 2020, καθώς και τον ευρύτερο θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Με την απόρριψη αυτή, οι Τούρκοι δεν αποδέχονται τη χάραξη της μέσης γραμμής, όπως αυτή είχε καταγραφεί σε χάρτη του 2025 και ορίζεται από τον νόμο Μανιάτη του 2011, ο οποίος σχετίζεται και με την περίπτωση της Chevron, καθώς τα νότια άκρα των οικοπέδων Κρήτη 1 και Κρήτη 2 γειτνιάζουν με την ελληνική μέση γραμμή.
Υιοθετώντας για άλλη μια φορά τη Λιβύη ως εταίρο, η Τουρκία ενισχύει την επιχειρηματολογία της για την Ανατολική Μεσόγειο, παρά την απάντηση της ελληνικής πλευράς που χαρακτηρίζει τις θέσεις της Άγκυρας ως “ευφάνταστη και αυθαίρετη ερμηνεία του Δικαίου της Θάλασσας”. Η επιστολή αναμένεται να απαντηθεί δεόντως στα Ηνωμένα Έθνη, με την Αθήνα να επαναλαμβάνει ότι τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, έχουν πλήρη δικαιώματα στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα.
Με την πρακτική της αυτή, που στρέφεται και εναντίον της Αιγύπτου και της Κυπριακής Δημοκρατίας, η Άγκυρα ουσιαστικά διασπά την Ανατολική Μεσόγειο, θέτοντας απέναντι την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και την Αίγυπτο. Αυτές οι χώρες διαθέτουν συμφωνίες ΑΟΖ με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και πρόσφατα με τον Λίβανο, οι οποίες βασίζονται στο διεθνές δίκαιο.
Η τρέχουσα επιστολή της Τουρκίας προς τον ΟΗΕ αποτελεί απάντηση σε τρεις προηγούμενες επιστολές και ρηματικές διακοινώσεις της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου. Η επίσημη απάντηση της Ελλάδας αναμένεται να είναι προσεκτική και να απαιτήσει χρόνο, καθώς τα έγγραφα αυτά χρησιμοποιούνται σε περίπτωση προσφυγής στη διεθνή δικαιοδοσία.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι η επιστολή της Τουρκίας, η οποία απορρίπτεται από την Ελλάδα και θα απαντηθεί, αναπαράγει τις γνωστές “ευφάνταστες και αυθαίρετες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου”, αμφισβητώντας τα νόμιμα δικαιώματα της Ελλάδας και επιμένοντας στη μη αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Υπογραμμίζουν ότι η επανάληψη νομικά ανυπόστατων ισχυρισμών δεν τους προσδίδει αξία, υπενθυμίζοντας ότι τα νησιά, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, έχουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες, όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη. Τέλος, τονίζουν την ανάγκη η Τουρκία να συμμορφωθεί με τις επιταγές του Δικαίου της Θάλασσας, για το καλό των σχέσεων καλής γειτονίας, της σταθερότητας και της συνεργασίας στην περιοχή.