Νέος Εθνικός Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας: 13 Κέντρα για άμεση και αποτελεσματική διαχείριση κρίσεων

Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας προχωρά σε μια ριζική αναδιοργάνωση του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, με τη δημιουργία 13 Περιφερειακών Επιχειρησιακών Κέντρων Συμβάντων. Το νέο νομοσχέδιο, με τίτλο «Ενεργή Μάχη», αποσκοπεί στη επιτάχυνση της λήψης αποφάσεων, στον ενιαίο συντονισμό και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση κρίσεων σε όλη την επικράτεια.

Δημιουργείται ένα δίκτυο περιφερειακών «κόμβων» συντονισμού σε πραγματικό χρόνο, με κάθε Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση να φιλοξενεί ένα Επιχειρησιακό Κέντρο Συμβάντων. Αυτά τα κέντρα θα είναι πλήρως διασυνδεδεμένα με το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ), διασφαλίζοντας μια ενιαία επιχειρησιακή εικόνα από το τοπικό έως το εθνικό επίπεδο. Αυτό θα επιτρέπει την άμεση ροή πληροφοριών και τον συντονισμό δράσεων, ειδικά κατά την κρίσιμη αντιπυρική περίοδο.

Κεντρικό άξονα της μεταρρύθμισης αποτελεί η θεσμική υιοθέτηση του Συστήματος Διοίκησης Συμβάντων (Incident Command System – ICS), ενός διεθνώς αναγνωρισμένου μοντέλου που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες σε χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς. Το ICS εισάγει σαφή κατανομή ρόλων, κοινή επιχειρησιακή «γλώσσα» και μια ενιαία δομή διοίκησης για όλα τα εμπλεκόμενα σώματα, ανεξαρτήτως της φύσης ή της κλίμακας της κρίσης.

Τα νέα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Κέντρα θα λειτουργούν ως τοπικά «war rooms», εξοπλισμένα με σύγχρονα συστήματα επικοινωνίας, ψηφιακούς και δορυφορικούς χάρτες, καθώς και εργαλεία ανάλυσης δεδομένων. Σε αυτά θα εδρεύουν μόνιμοι σύνδεσμοι των Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας, καθώς και εκπρόσωποι εθελοντικών και μη κυβερνητικών οργανώσεων. Η λειτουργία τους θα διέπεται από το δόγμα «μία επιχείρηση – μία διοίκηση», με στόχο την αποφυγή αντικρουόμενων εντολών και καθυστερήσεων.

Η εφαρμογή του ICS θα αναπτυχθεί σε τρία επίπεδα: Στρατηγικό, με ενίσχυση του ΕΣΚΕΔΙΚ και αξιοποίηση εργαλείων όπως η επιχειρησιακή μετεωρολογία. Επιχειρησιακό, μέσω των 13 Περιφερειακών Κέντρων. Και Τακτικό, με συγκρότηση στοιχείων διοίκησης στο πεδίο, διασυνδεδεμένων με κινητά επιχειρησιακά κέντρα. Η ίδια λογική θα ισχύει και για άλλες μορφές καταστροφών, πέραν των δασικών πυρκαγιών, με κοινά επιχειρησιακά πρωτόκολλα.

Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης τη θεσμοθέτηση κοινών κανόνων εμπλοκής και διοίκησης για το Πυροσβεστικό Σώμα, καθώς και τη συμμετοχή όλων των επιχειρησιακών φορέων – ΕΛ.ΑΣ., Ένοπλες Δυνάμεις, Λιμενικό Σώμα και ΕΚΑΒ – σε έναν ενιαίο κόμβο συντονισμού κατά τη διάρκεια μεγάλων συμβάντων. Στόχος είναι η άμεση ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών και η λήψη συντονισμένων αποφάσεων, ενισχύοντας την ασφάλεια τόσο του προσωπικού όσο και των πολιτών.

Η μεταρρύθμιση αυτή σηματοδοτεί μια βαθιά θεσμική αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών. Η μετάβαση από τον αποσπασματικό συντονισμό σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο διοίκησης στοχεύει στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας στην ενημέρωση και της πρόληψης, διαμορφώνοντας μια σύγχρονη κουλτούρα διαχείρισης κρίσεων στη χώρα.