Στενά του Ορμούζ: Το Ιράν σφίγγει τον κλοιό για να δημιουργήσει νέες σχέσεις

Τις τελευταίες εβδομάδες, η διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ αποτελούσε επικίνδυνη υπόθεση, λόγω του φόβου ιρανικών επιθέσεων. Μετά την παύση των εχθροπραξιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, το ταξίδι παραμένει δυσχερές, τόσο σε πολιτικό όσο και σε διπλωματικό επίπεδο, καθώς η Τεχεράνη επενδύει στην οικοδόμηση νέων σχέσεων μέσω της παρούσας κρίσης.

Δύο ημέρες μετά την έναρξη της εύθραυστης εκεχειρίας, τα Στενά έχουν μετατραπεί στο ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Αντί για την πλήρη άρση των περιορισμών στη διέλευση πλοίων, όπως είχε υποσχεθεί η κυβέρνηση Τραμπ, αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν διατηρεί ασφυκτικό έλεγχο. Η Τεχεράνη δίνει προτεραιότητα σε πλοία από χώρες με απευθείας εμπορικές σχέσεις ή από αυτές που δεν θεωρούνται εχθρικές. Αυτό φέρνει δεκάδες χώρες σε μια δύσκολη θέση, αναγκάζοντάς τες να πλοηγούνται μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, παραπέμποντας στους μύθους της Σκύλλας και της Χάρυβδης.

Η κατάσταση θα μπορούσε να αλλάξει εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκήσουν επαρκή πίεση για χαλάρωση των περιορισμών. Ωστόσο, προς το παρόν, οι Ιρανοί αξιοποιούν την ικανότητά τους να διαταράσσουν το παγκόσμιο εμπόριο και τις ροές ενέργειας, εξυπηρετώντας τα δικά τους συμφέροντα.

Το γεγονός ότι το πρώτο πλοίο δυτικοευρωπαϊκής ιδιοκτησίας που διέσχισε τα Στενά μετά τους περιορισμούς ανήκε στη γαλλική CMA CGM, δεν θεωρείται τυχαίο. Σημειώθηκε μία ημέρα μετά την κριτική του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στον Ντόναλντ Τραμπ για τη διαχείριση του πολέμου και την κριτική του προς το ΝΑΤΟ. Άλλες χώρες που εξασφάλισαν διέλευση, όπως η Τουρκία, το Πακιστάν και η Ινδία, είτε διατηρούν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν είτε έχουν τηρήσει ουδέτερη στάση. Το Πακιστάν, μάλιστα, μεσολάβησε για την εκεχειρία και θα φιλοξενήσει συνομιλίες για μόνιμη διευθέτηση.

Παρά τις δηλώσεις του αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Σαΐντ Χατιμπζαντέχ, ότι τα Στενά είναι ανοικτά, η αναφορά σε ύπαρξη ναρκών και την ανάγκη συντονισμού με τον ιρανικό στρατό, εντείνει τις ανησυχίες. Αυξάνεται, επίσης, η πίεση προς τις εταιρείες να χρησιμοποιούν τη διαδρομή παράκαμψης του Λαράκ, η οποία επιτρέπει στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης να ελέγχουν τα πλοία και ενδεχομένως να εισπράττουν τέλη διέλευσης. Η Τεχεράνη επιδιώκει αυτή η ρύθμιση να γίνει μόνιμη, προτείνοντας χρέωση δύο εκατομμυρίων δολαρίων ανά διέλευση, με τα έσοδα να χρησιμοποιούνται για την ανοικοδόμηση υποδομών που επλήγησαν από αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα.