Η κρίσιμη επιστροφή του Orion: Μια αποστολή στη Σελήνη που αγγίζει τα όρια του κινδύνου

Το ξημέρωμα του Μεγάλου Σαββάτου, 11 Απριλίου, αναμένεται να σφραγιστεί μια από τις πλέον τολμηρές αποστολές στην ιστορία των διαστημικών ταξιδιών: η επιστροφή στη Γη του διαστημοπλοίου Orion, ή τουλάχιστον ό,τι απομείνει από αυτό. Η επαναφορά του σκάφους, που έχει κάνει την ανθρωπότητα να βεβαιωθεί για την επιτυχία της αποστολής στην Σελήνη, εκτιμάται ότι θα λάβει χώρα στις 03:07 π.μ. του Σαββάτου.

Ωστόσο, η επιστροφή του Orion δεν είναι μια απλή διαδικασία. Αντιθέτως, σηματοδοτεί την πιο ευαίσθητη και επικίνδυνη φάση ολόκληρης της αποστολής Artemis II. Σε μια παράδοξη τροπή, κρίσιμα εξαρτήματα, όπως η θερμική θωράκιση της κάψουλας που φιλοξενεί τους τέσσερις αστροναύτες, δεν έχουν δοκιμαστεί ποτέ υπό τις ακραίες συνθήκες που θα αντιμετωπίσει το Orion στην πορεία του για την τελική προσθαλάσσωση. Αυτή αναμένεται να γίνει στον Ειρηνικό Ωκεανό, περίπου 100 χλμ. από την ακτή του Σαν Ντιέγκο, στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ.

Καθώς ο θάλαμος επιβατών του Orion θα διασχίζει την ατμόσφαιρα της Γης με ιλιγγιώδη ταχύτητα περίπου 40.000 χλμ/ώρα, η τριβή κατά τη διείσδυση θα δημιουργήσει ένα κύμα θερμότητας που θα φτάσει τους 2.760 βαθμούς Κελσίου. Η ασφάλεια και η επιβίωση του πληρώματος, των ανθρώπων που έχουν φτάσει πιο μακριά από κάθε άλλον στην εξερεύνηση της Σελήνης, εξαρτώνται από την αντοχή του Avcoat, του εξωτερικού περιβλήματος του Orion. Αυτό αποτελείται από στρώσεις πάχους 7,62 εκατοστών, κατασκευασμένες από ίνες πυριτίου και εποξικές ρητίνες, ενσωματωμένες σε μια δομή κυψελωτού fibreglass.

Η κάψουλα έχει διαστάσεις 4,5 μέτρα σε διάμετρο και 2,7 μέτρα σε ύψος, παρόμοια με ένα κωνικό κιβώτιο. Το θερμικό περίβλημα είναι σχεδιασμένο ώστε να αποσυντίθεται ελεγχόμενα, απορροφώντας τη δυσθεώρητη θερμότητα της εισόδου στην ατμόσφαιρα και προστατεύοντας έτσι το πλήρωμα.

Ωστόσο, το 2022, κατά τη διάρκεια προσομοιώσεων που διεξήγαγε η NASA για την επάνοδο του σκάφους, η αποσύνθεση του περιβλήματος δεν συνέβη σύμφωνα με τις προβλέψεις των επιστημόνων. Αντιθέτως, τμήματα της ατράκτου αποκολλήθηκαν απρόβλεπτα. Το γεγονός αυτό προκάλεσε σοβαρή ανησυχία στους ειδικούς, αναγκάζοντάς τους να αναθεωρήσουν και να αναβαθμίσουν εκτενώς τη θερμική ασπίδα Avcoat. Παρόλα αυτά, η νέα, βελτιωμένη θωράκιση δεν υποβλήθηκε σε δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες, λόγω περιορισμένου χρόνου, αλλά μόνο σε πειραματικές προσομοιώσεις.

Επιπλέον, η NASA τροποποίησε την τροχιά και την κλίση του Orion κατά την επάνοδο, με στόχο τον περιορισμό της διάρκειας καταπόνησης των υλικών του εξωτερικού περιβλήματος. Ειδικοί στην αντοχή υλικών έχουν ασκήσει έντονη κριτική στους υπεύθυνους της αποστολής Artemis II, επισημαίνοντας ότι η ίδια αλλοπρόσαλλη λογική οδήγησε στις τραγωδίες του Challenger και του Columbia.

Η NASA, από την πλευρά της, απορρίπτει τις κατηγορίες περί ανεπάρκειας της θερμικής θωράκισης του Orion. Η βασική λογική υπαγορεύει ότι κανείς δεν θα εξέθετε σε θανάσιμο κίνδυνο τους αστροναύτες, ειδικά έχοντας υπόψη τις οδυνηρές εμπειρίες προηγούμενων διαστημικών αποτυχιών κατά την επάνοδο στη Γη.

Ενώ η αγωνία για την ομαλή έκβαση της επιστροφής του Orion κορυφώνεται, το πρόγραμμα προσθαλάσσωσης προβλέπει ότι η κάψουλα θα χρειαστεί περίπου 14 λεπτά από τη στιγμή που θα διασχίσει το «πύρινο φράγμα» της ατμόσφαιρας μέχρι να πέσει στα νερά του Ειρηνικού. Η ταχύτητα πτώσης θα μειωθεί δραστικά χάρη στους μηχανισμούς πρόωσης του διαστημοπλοίου, που θα λειτουργήσουν ως εναλλακτικό σύστημα πέδησης. Ταυτόχρονα, ένα σύνολο αλεξιπτώτων θα αναπτυχθεί για να συμβάλει στην εξομάλυνση της προσθαλάσσωσης.