Σκληρή στάση Μίτσκοσκι: Όχι σε συνταγματικές αλλαγές για τη Βουλγαρική μειονότητα
Η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας ξεκαθαρίζει πως δεν θα υπάρξουν υποχωρήσεις για την εθνική ταυτότητα, παρά τις πιέσεις για την ενταξιακή πορεία στην ΕΕ.
Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, επανέλαβε με ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο ότι η κυβέρνησή του δεν πρόκειται να συναινέσει σε καμία περίπτωση σε τροποποίηση του Συντάγματος της χώρας, ώστε να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα. «Δεν θα υποχωρήσουμε ούτε χιλιοστό. Αν όχι εμείς, οι επόμενες γενιές θα συνεχίσουν αυτόν τον αγώνα. Η ‘μακεδονική’ ταυτότητα δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο υποχωρήσεων», δήλωσε ο κ. Μίτσκοσκι.
Ο επικεφαλής του VMRO-DPMNE τόνισε πως το κόμμα του δεν θα στηρίξει συνταγματικές αλλαγές, «έως ότου υπάρξουν σαφείς εγγυήσεις για τα δικαιώματα της ‘μακεδονικής’ κοινότητας στη Βουλγαρία». Επισήμανε δε, ότι η χώρα του μπορεί να περιμένει ακόμη και δεκαετίες, εάν χρειαστεί, για να πετύχει τους στόχους της.
Οι σχέσεις μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας και Βουλγαρίας βρίσκονται σε ένταση τα τελευταία χρόνια, με βαθιές ιστορικές, εθνικές και γλωσσικές διαφορές να χρονολογούνται δεκαετίες. Η Σόφια υποστηρίζει ότι η γλώσσα και η ταυτότητα των Σκοπίων έχουν βουλγαρικές ρίζες και δεν προϋπήρχαν του 1945. Αντίθετα, η κυβέρνηση των Σκοπίων επιμένει στην ξεχωριστή ταυτότητα και γλώσσα της χώρας, που, όπως τονίζει, υφίσταται εδώ και αιώνες.
Η Βουλγαρία, παρεμποδίζοντας την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ, αποδέχτηκε το καλοκαίρι του 2022 μια συμβιβαστική πρόταση της Ένωσης. Αυτή προέβλεπε την άρση του βέτο από τη Σόφια, με την προϋπόθεση ότι τα Σκόπια θα τροποποιούσαν το Σύνταγμά τους για να ενσωματώσουν τη βουλγαρική μειονότητα. Η προηγούμενη κεντροαριστερή κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, αν και αποδέχτηκε την πρόταση, δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 2/3 στη Βουλή για την συνταγματική αναθεώρηση, λόγω της αντίδρασης του VMRO-DPMNE.
Τόσο οι Βρυξέλλες όσο και η Σόφια έχουν επανειλημμένως τονίσει ότι η Βόρεια Μακεδονία θα μπορέσει να ανοίξει τα ενταξιακά κεφάλαια με την ΕΕ, μόνο μετά την τροποποίηση του Συντάγματός της. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, οι Βούλγαροι αποτελούν μόλις το 0,2% (3.500 άτομα) του πληθυσμού της χώρας. Η Σόφια αμφισβητεί τα στοιχεία αυτά, υποστηρίζοντας ότι το ποσοστό είναι σημαντικά μεγαλύτερο και κατηγορώντας τα Σκόπια για αποσιώπηση της βουλγαρικής παρουσίας. Οι προβληματικές σχέσεις των δύο χωρών έχουν επιδεινωθεί περαιτέρω μετά την ανάληψη της εξουσίας από το VMRO-DPMNE στα Σκόπια τον Ιούνιο του 2024.