Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων: Σταματήστε την κατάσταση έκτακτης ανάγκης στο Ελ Σαλβαδόρ
Έκκληση της HRW για τερματισμό των μέτρων που οδηγούν σε μαζικές συλλήψεις και παραβιάσεις δικαιωμάτων.
Η οργάνωση Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch – HRW) απηύθυνε έκκληση στην κυβέρνηση του Ελ Σαλβαδόρ, υπό την προεδρία του Ναγίμπ Μπουκέλε, να τερματίσει την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που εφαρμόζεται εδώ και τέσσερα χρόνια στο πλαίσιο του «πολέμου» κατά των συμμοριών. Το μέτρο έχει οδηγήσει σε περίπου 91.000 συλλήψεις χωρίς δικαστικά εντάλματα, προκαλώντας σφοδρές επικρίσεις για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο πρόεδρος Ναγίμπ Μπουκέλε είχε επιβάλει καθεστώς εξαίρεσης την 27η Μαρτίου 2022, το οποίο επέτρεψε τη σύλληψη χιλιάδων ανθρώπων χωρίς την έκδοση δικαστικών ενταλμάτων. Σύμφωνα με την HRW, η κατάσταση αυτή έχει επιφέρει εκτεταμένες παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η οργάνωση υπογράμμισε μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X ότι οι αρχές του Ελ Σαλβαδόρ «θα έπρεπε να βάλουν τέλος στην κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να εγγυηθούν έλεγχο από τη δικαιοσύνη και δίκαιες δίκες». Από την έναρξη του μέτρου, οι αρχές έχουν προχωρήσει σε πάνω από 91.000 συλλήψεις, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, συχνά χωρίς επαρκή αποδεικτικά στοιχεία.
Την ίδια στιγμή, η μη κυβερνητική οργάνωση Socorro Jurídico Humanitario (SJH) κατήγγειλε την Παρασκευή ότι περισσότεροι από 500 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις φυλακές του Ελ Σαλβαδόρ κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών εφαρμογής του «πολέμου» κατά των συμμοριών. Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η παρατεταμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης περιορίζει θεμελιώδη δικαιώματα και εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τη νομιμότητα των συλλήψεων.
Μια ημέρα πριν από την καταγγελία της SJH, το κοινοβούλιο του Ελ Σαλβαδόρ, όπου κυριαρχεί η προεδρική παράταξη, ενέκρινε τη θέσπιση ποινής ισόβιας κάθειρξης για ανήλικους που χαρακτηρίζονται ως «δολοφόνοι, βιαστές και τρομοκράτες», ένα μέτρο που είχε ζητήσει ο πρόεδρος Μπουκέλε. Νωρίτερα τον ίδιο μήνα, είχε εγκριθεί αναθεώρηση άρθρων του Συντάγματος που πλέον επιτρέπει την επιβολή ισόβιας κάθειρξης για αυτά τα εγκλήματα. Μέχρι πρότινος, η ανώτατη ποινή στο Ελ Σαλβαδόρ ήταν κάθειρξη έως 60 ετών.
Παρά τις επικρίσεις, ο πρόεδρος Μπουκέλε διατηρεί υψηλή δημοτικότητα, καθώς η πολιτική του κατά των συμμοριών έχει οδηγήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ανθρωποκτονιών στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής. Η εκστρατεία του έχει συμβάλει στην αποδυνάμωση ισχυρών εγκληματικών οργανώσεων, όπως οι Mara Salvatrucha και Barrio 18, οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί «τρομοκρατικές» τόσο από το Ελ Σαλβαδόρ όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αρκετές δεξιές κυβερνήσεις στη Λατινική Αμερική εξετάζουν την υιοθέτηση παρόμοιων πολιτικών για την αποκατάσταση της δημόσιας τάξης, παρά τις αντιδράσεις των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.