Η μηνιγγίτιδα εξακολουθεί να αποτελεί παγκόσμια απειλή, με εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους ετησίως

Η μηνιγγίτιδα συνεχίζει να στοιχίζει τη ζωή σε πάνω από 250.000 ανθρώπους παγκοσμίως κάθε χρόνο, με το ένα τρίτο και πλέον των θυμάτων να είναι παιδιά, κυρίως στην Αφρική. Αυτό υποδεικνύει μια εκτεταμένη μελέτη που δημοσιεύεται τώρα, έπειτα από πρόσφατη επιδημία στη Βρετανία.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση The Lancet Neurology και θεωρείται η πιο ολοκληρωμένη έως σήμερα, καταγράφηκαν περίπου 2,54 εκατομμύρια κρούσματα και 259.000 θάνατοι το 2023. Παρότι έχουν σημειωθεί αξιοσημείωτες πρόοδοι κατά της βακτηριακής μηνιγγίτιδας χάρη σε παγκόσμιες εκστρατείες εμβολιασμού, το βάρος της νόσου παραμένει σημαντικό. Οι εκτιμήσεις, αν και ακριβείς, περιέχουν εν μέρει αβεβαιότητα. Για το 2023, οι θάνατοι από μηνιγγίτιδα κυμαίνονταν εκτιμητικά από 202.000 έως 335.000, ενώ τα κρούσματα από 2,2 έως 2,93 εκατομμύρια.

Η μηνιγγίτιδα προκαλεί φλεγμονή του νωτιαίου μυελού και των μηνίγγων, δηλαδή των λεπτών μεμβρανών που περιβάλλουν τον εγκέφαλο. Η αιτία μπορεί να είναι ιοί, βακτήρια ή μύκητες. Η ιογενής μηνιγγίτιδα, αν και σπανιότερη, είναι σοβαρότερη και μπορεί να αποβεί θανατηφόρος μέσα σε 24 ώρες αν δεν υπάρξει άμεση ιατρική παρέμβαση.

Μια πρόσφατη επιδημία στη Βρετανία, που προκλήθηκε από τον μηνιγγιτιδόκοκκο Β, οδήγησε στον θάνατο δύο ατόμων, ενώ καταγράφηκαν 22 κρούσματα διεισδυτικής μόλυνσης. Ως απάντηση, χορηγήθηκαν σχεδόν 11.000 εμβόλια και περίπου 14.000 δόσεις αντιβιοτικών.

Από το 2000, η εντατικοποίηση του παγκόσμιου εμβολιασμού έχει μειώσει σημαντικά τους αριθμούς των κρουσμάτων και των θανάτων από μηνιγγίτιδα. Ωστόσο, η πρόοδος είναι πιο αργή και λιγότερο αισθητή σε σύγκριση με άλλες ασθένειες, όπως επισημαίνουν οι συγγραφείς της μελέτης.

Οι φτωχότερες χώρες, ιδιαίτερα αυτές που ανήκουν στη λεγόμενη «αφρικανική ζώνη της μηνιγγίτιδας» – από τη Σενεγάλη έως την Αιθιοπία – συνεχίζουν να παρουσιάζουν τους υψηλότερους δείκτες θνητότητας και μολύνσεων. Η Νιγηρία, το Τσαντ και ο Νίγηρας πλήττονται ιδιαίτερα σοβαρά.

Σημαντικοί παράγοντες κινδύνου για θανατηφόρα έκβαση της νόσου, σύμφωνα με τη μελέτη, περιλαμβάνουν το χαμηλό βάρος κατά τη γέννηση, την πρόωρη γέννηση και τη μόλυνση του αέρα.

Μέχρι σήμερα, η πρόοδος που έχει σημειωθεί δεν επαρκεί για την επίτευξη του στόχου του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για μείωση κατά 50% των κρουσμάτων μηνιγγίτιδας και κατά 70% των θανάτων παγκοσμίως έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2015. Ο ρυθμός μείωσης είναι περίπου στο ήμισυ του απαιτούμενου, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Οι εκτιμήσεις τους βασίζονται στο πρόγραμμα Global Burden of Disease, στο οποίο συνεισφέρουν χιλιάδες ερευνητές και χρηματοδοτείται κυρίως από το Gates Foundation.

Επιπλέον, σε πολλές χώρες, ιδίως εκείνες με αδύναμα συστήματα υγείας, πολλά κρούσματα και θάνατοι από μηνιγγίτιδα παραμένουν ακαταχώρητοι.