Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ πλησιάζουν σε ενεργότερη στρατιωτική συμμετοχή κατά του Ιράν

Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φαίνεται να βρίσκονται πιο κοντά στην ενεργό συμμετοχή τους στις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παρατείνεται. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, τα κράτη του Κόλπου «πλησιάζουν» σε έναν πιο ενεργό ρόλο, ιδιαίτερα μετά την απόφαση του Ριάντ να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις τη χρήση αεροπορικής βάσης εντός της επικράτειάς του.

Οι δύο ισχυροί σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο σκληραίνουν τη στάση τους απέναντι στο Ιράν, μετά τις συνεχείς επιθέσεις που έχουν πλήξει τις οικονομίες τους, αλλά και τους φόβους ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να αποκτήσει μακροπρόθεσμο έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ. Οι πρόσφατες κινήσεις ενισχύουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ, δίνοντας τη δυνατότητα να προχωρήσουν σε αεροπορικές επιδρομές και να ανοίξουν ένα νέο μέτωπο κατά της Τεχεράνης.

Παρόλα αυτά, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν έχουν ακόμη προχωρήσει σε ανοιχτή ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων, ένα όριο που μέχρι πρόσφατα ήθελαν να μην ξεπεράσουν. Η πίεση, ωστόσο, αυξάνεται, καθώς το Ιράν εντείνει τις απειλές και την επιρροή του στην ενεργειακά κρίσιμη περιοχή.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να επιτρέψει στις αμερικανικές δυνάμεις τη χρήση της αεροπορικής βάσης King Fahd, δυτικά της Αραβικής Χερσονήσου. Πριν την κλιμάκωση των συγκρούσεων, το Ριάντ είχε διαμηνύσει ότι δεν θα διαθέσει τις υποδομές ή τον εναέριο χώρο του για επιθέσεις κατά του Ιράν. Η στάση αυτή άλλαξε μετά τις πυραυλικές επιθέσεις και επιθέσεις με drones που εξαπέλυσε η Τεχεράνη σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις της χώρας, αλλά και στην πρωτεύουσα Ριάντ.

Ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, φέρεται αποφασισμένος να ενισχύσει την αποτρεπτική ισχύ της χώρας του, εξετάζοντας σοβαρά και το ενδεχόμενο συμμετοχής στις επιθέσεις. Πηγές εκτιμούν ότι η είσοδος της Σαουδικής Αραβίας στον πόλεμο θεωρείται πλέον θέμα χρόνου.

Ο υπουργός Εξωτερικών Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν, μετά το κύμα επιθέσεων κατά ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο, διαμήνυσε ότι «η υπομονή της Σαουδικής Αραβίας απέναντι στις ιρανικές επιθέσεις δεν είναι απεριόριστη», προειδοποιώντας ότι «οποιαδήποτε πεποίθηση ότι οι χώρες του Κόλπου δεν μπορούν να αντιδράσουν αποτελεί σοβαρή λανθασμένη εκτίμηση της κατάστασης».

Την ίδια στιγμή, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα περνούν σε πιο επιθετική γραμμή, με αυστηρά μέτρα κατά ιρανικών περιουσιακών στοιχείων. Οι κινήσεις αυτές απειλούν άμεσα μια από τις βασικές οικονομικές «ανάσες» του Ιράν, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και η πιθανότητα αποστολής στρατιωτικών δυνάμεων, καθώς και η άσκηση πιέσεων εναντίον μιας εκεχειρίας που θα άφηνε ανέπαφο ένα μέρος της στρατιωτικής ισχύος της Τεχεράνης.

Ενδεικτικό της αλλαγής στάσης είναι το πρόσφατο κλείσιμο του Ιρανικού Νοσοκομείου και του Ιρανικού Ομίλου στο Ντουμπάι, σύμφωνα με πηγές με γνώση των γεγονότων. Το νοσοκομείο, όπως αναφέρθηκε, εμφανιζόταν εκτός λειτουργίας, με τις υγειονομικές αρχές να επιβεβαιώνουν τη μη λειτουργία του.

Η κυβέρνηση των ΗΑΕ ανακοίνωσε ότι «ορισμένοι φορείς που συνδέονται άμεσα με το ιρανικό καθεστώς και το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης θα κλείσουν στο πλαίσιο στοχευμένων μέτρων», υπογραμμίζοντας ότι χρησιμοποιήθηκαν καταχρηστικά για σκοπούς που παραβιάζουν τη νομοθεσία της χώρας.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για χρόνια βασικός χρηματοοικονομικός κόμβος για ιρανικές επιχειρήσεις και ιδιώτες, διαμηνύουν πλέον ότι ενδέχεται να παγώσουν περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πλήξει καίρια την πρόσβαση της Τεχεράνης σε ξένο συνάλλαγμα και στα διεθνή εμπορικά δίκτυα, τη στιγμή που η ιρανική οικονομία δοκιμάζεται από υψηλό πληθωρισμό και διεθνείς κυρώσεις.

Παρότι οι χώρες του Κόλπου επιμένουν επισήμως ότι δεν θα συμμετάσχουν σε επιθέσεις κατά του Ιράν ούτε θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους, οι τελευταίες κινήσεις δείχνουν ότι η πραγματικότητα στο παρασκήνιο είναι πολύ πιο σύνθετη και ρευστή.

Βίντεο που επαληθεύτηκαν από τη Storyful δείχνουν ότι κάποιες εκτοξεύσεις πυραύλων εδάφους για επιθέσεις κατά του Ιράν φέρονται να προήλθαν από το Μπαχρέιν. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, πέντε αεροσκάφη ανεφοδιασμού της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ υπέστησαν ζημιές στο έδαφος, μετά από ιρανική πυραυλική επίθεση στην αεροπορική βάση Prince Sultan, στη Σαουδική Αραβία. Ο αμερικανικός στρατός απέφυγε να διευκρινίσει αν αραβικές χώρες συμμετέχουν ενεργά, τονίζοντας ότι οι ίδιες θα πρέπει να τοποθετηθούν.

Ωστόσο, τα πρόσφατα βήματα των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας δείχνουν πως οι αραβικές μοναρχίες εμπλέκονται ολοένα και πιο βαθιά στην αμερικανική και ισραηλινή εκστρατεία κατά του Ιράν.

Τυχόν άμεση στρατιωτική εμπλοκή κατά του Ιράν θα μετέτρεπε τις χώρες του Κόλπου σε ανοιχτούς αντιπάλους ενός ισχυρού γείτονα, με τον οποίο τις χωρίζει μόνο ένα στενό πέρασμα. Παράλληλα, εντείνεται η ανησυχία για τυχόν αιφνιδιαστικό τερματισμό του πολέμου από τον Ντόναλντ Τραμπ. Σε μια τέτοια περίπτωση, οι χώρες του Κόλπου θα πρέπει να διαχειριστούν μια τεταμένη σχέση με την Τεχεράνη.

Εκφράζονται φόβοι ότι η όποια συμμετοχή τους θα είναι κυρίως συμβολική και δύσκολα θα επηρεάσει την έκβαση των συγκρούσεων. Ωστόσο, το Ιράν τις πιέζει να πάρουν θέση. Ενώ έχει κλείσει το πέρασμα στο Στενό του Ορμούζ σε πλοία που το διασχίζουν, έχει επιτρέψει τη διέλευση σε ορισμένα προνομιούχα πλοία. Σύμφωνα με πηγές, το Ιράν φέρεται να εξετάζει την επιβολή διοδίων, στα πρότυπα της Διώρυγας του Σουέζ στην Αίγυπτο.

Η απειλή αυτή έρχεται μετά από ένα μπαράζ επιθέσεων με πυραύλους και drones κατά αραβικών στόχων, συμπεριλαμβανομένων πολυτελών ξενοδοχείων, αεροδρομίων, διυλιστηρίων και αποθηκών καυσίμων. Μόνο τα ΗΑΕ φέρονται να απέκρουσαν περισσότερες από 2.000 επιθέσεις.

Στο παρασκήνιο, οι ηγέτες των κρατών του Κόλπου, και κυρίως των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας, φέρονται να πιέζουν τον Ντόναλντ Τραμπ μέσω συνεχών τηλεφωνικών επικοινωνιών να ολοκληρώσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, εξουδετερώνοντας τις δυνατότητες του Ιράν πριν προχωρήσει σε άλλες προτεραιότητες.

Η επικείμενη απόφαση για περαιτέρω στρατιωτική δράση αναδεικνύει το στρατηγικό αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι σύμμαχοι των ΗΠΑ, μετά από μια σύγκρουση που ανέτρεψε ισορροπίες ετών και δεν αφήνει εύκολες επιλογές. «Έχουν παγιδευτεί σε αυτό το δομικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουν πάντα οι ασθενέστερες πλευρές σε μια συμμαχία με μια ισχυρότερη πλευρά», δήλωσε ο Γκρέγκορι Γκάους, αναλυτής των σχέσεων ΗΠΑ-Κόλπου στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον. «Εάν η ισχυρότερη πλευρά υιοθετεί πολεμικές θέσεις, ανησυχούν ότι θα παρασυρθούν σε έναν πόλεμο που δεν θέλουν να πολεμήσουν».