Το Ιράν στο Στοχαστρο των ΗΠΑ: Απειλές για Πλήγματα σε Ενεργειακές Υποδομές

Με λίγες ώρες να απομένουν για την εκπνοή του τελεσιγράφου των 48 ωρών που έθεσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς το Ιράν για την απελευθέρωση του Στενού του Ορμούζ, οι εντάσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης κλιμακώνονται επικίνδυνα, με απειλές για πλήγματα σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Το τελεσίγραφο αυτό πυροδότησε νέα, φραστική στην αρχή, κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή. Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν ευθέως για το ενδεχόμενο πλήρους κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, καθώς και για χτυπήματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Το απόγευμα του Σαββάτου, ο Ντόναλντ Τραμπ, εξαπέλυσε νέα απειλή, δηλώνοντας ότι εάν το Ιράν δεν επιτρέψει την ανεμπόδιστη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ εντός 48 ωρών, η Ουάσινγκτον θα προχωρήσει σε στρατιωτικά πλήγματα στο ηλεκτρικό του δίκτυο. Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, τόνισε: «εάν το Ιράν δεν ανοίξει πλήρως, χωρίς καμία απειλή, το Στενό του Ορμούζ μέσα σε 48 ώρες από αυτή τη στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα πλήξουν και θα καταστρέψουν τις διάφορες μονάδες παραγωγής ενέργειας, ξεκινώντας από τις μεγαλύτερες».

Αυτοί είναι οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν:

Το ενεργειακό σύστημα του Ιράν, ήδη, αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα, με συχνές διακοπές ρεύματος και πιέσεις λόγω παλαιωμένων υποδομών και διεθνών κυρώσεων. Η χώρα διαθέτει πάνω από 90 σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο μεγαλύτερος είναι ο σταθμός Νταμαβάντ, στα περίχωρα της Τεχεράνης, με δυναμικότητα περίπου 2.900 μεγαβάτ.

Ακολουθούν ο σταθμός Σαχίντ Σαλίμι Νέκα στην επαρχία Μαζανταράν, με ισχύ 2.214 μεγαβάτ, και ο σταθμός Σαχίντ Ρατζαέι στην επαρχία Καζβίν, με παραγωγική ικανότητα 2.042 μεγαβάτ. Η πλειονότητα της ηλεκτρικής ενέργειας στο Ιράν παράγεται από μονάδες φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά ζωτικής σημασίας τη λειτουργία των υποδομών αερίου για τη συνολική σταθερότητα του δικτύου.

Η σημασία των εγκαταστάσεων φυσικού αερίου είναι τέτοια που ένα πλήγμα σε αυτές μπορεί να επηρεάσει την ηλεκτροπαραγωγή, ακόμα και χωρίς άμεση επίθεση σε μονάδες παραγωγής. Την προηγούμενη Τετάρτη, παρόμοια εξέλιξη σημειώθηκε όταν επλήγησαν εγκαταστάσεις επεξεργασίας στο κοίτασμα South Pars.

Ο κρίσιμος ρόλος του φυσικού αερίου:

Περίπου το 38% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας παράγεται από μονάδες συνδυασμένου κύκλου φυσικού αερίου, ενώ ένα επιπλέον 26% προέρχεται από άλλες μονάδες αερίου. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν περίπου το 13% της παραγωγής, ενώ η πυρηνική ενέργεια συμβάλλει με μονοψήφιο ποσοστό.

Το Ιράν διαθέτει έναν ενεργό πυρηνικό σταθμό παραγωγής ενέργειας στο Μπουσέρ, στα νότια της χώρας, με ισχύ 1.000 μεγαβάτ, ο οποίος κατασκευάστηκε και λειτουργεί με τη συνδρομή της Ρωσίας. Την προηγούμενη Τρίτη, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, πύραυλος έπληξε σημείο εντός της περιμέτρου του συγκροτήματος, σε απόσταση περίπου 350 μέτρων από τον αντιδραστήρα, χωρίς να αναφερθούν θύματα ή ζημιές στον ίδιο τον πυρηνικό αντιδραστήρα.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, Ιράν και Ρωσία υπέγραψαν συμφωνία ύψους 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την κατασκευή τεσσάρων επιπλέον πυρηνικών σταθμών στο νότιο τμήμα της χώρας, ενισχύοντας τον στρατηγικό σχεδιασμό για την ενεργειακή επάρκεια.

Παρά τα σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου, από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως, το Ιράν αντιμετωπίζει χρόνιες ελλείψεις ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό οφείλεται στο παλαιωμένο δίκτυο και στους περιορισμούς που προκαλούν οι κυρώσεις. Κατά τους θερινούς μήνες, όταν η ζήτηση αυξάνεται λόγω υψηλών θερμοκρασιών, επιβάλλονται συχνά προγραμματισμένες διακοπές ρεύματος.

Η περιοχή της Τεχεράνης τροφοδοτείται κυρίως από πέντε μεγάλους σταθμούς παραγωγής ενέργειας. Μικρότερες μονάδες λειτουργούν εντός της πρωτεύουσας, με σημαντικότερη εκείνη του Παράντ. Παρόλα αυτά, το ηλεκτρικό δίκτυο της χώρας είναι ιδιαίτερα αποκεντρωμένο, γεγονός που περιορίζει τις επιπτώσεις από πιθανό πλήγμα σε έναν μόνο σταθμό.

Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύθηκε την Κυριακή από το Iran International, «η πλήρης καταστροφή του σταθμού Νταμαβάντ θα αφαιρούσε μόλις το 3,7% της συνολικής παραγωγικής ικανότητας ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν». Επισημαίνεται επίσης ότι «ένα πλήγμα σε έναν ή περισσότερους σταθμούς δεν αναμένεται να προκαλέσει γενικευμένο μπλακάουτ σε εθνικό επίπεδο».