Νέο χαρτονόμισμα 10 εκατομμυρίων ριάλ στο Ιράν εν μέσω οικονομικής κρίσης

Η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν προχώρησε στην κυκλοφορία νέου χαρτονομίσματος ονομαστικής αξίας 10 εκατομμυρίων ριάλ, του μεγαλύτερου που έχει εκδοθεί ποτέ, σε μια προσπάθεια να διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών σε μετρητά. Η κίνηση αυτή, ωστόσο, έρχεται σε μια περίοδο έντονης οικονομικής αστάθειας, με τον πληθωρισμό να καλπάζει και τους πολίτες να καταφεύγουν μαζικά στα ΑΤΜ, φοβούμενοι την κατάρρευση των ηλεκτρονικών συστημάτων.

Το νέο χαρτονόμισμα, που ανέρχεται σε αξία περίπου 6,5 ευρώ, κυκλοφόρησε μόλις ένα μήνα μετά την έκδοση χαρτονομίσματος 5 εκατομμυρίων ριάλ, εντείνοντας τις ανησυχίες για ανεξέλεγκτο πληθωρισμό. Οι Financial Times αναφέρουν ότι η ανάγκη για μετρητά έχει αυξηθεί κατακόρυφα, καθώς οι Ιρανοί επιδιώκουν να εξασφαλίσουν ρευστότητα ενόψει του πολέμου, ανησυχώντας για πιθανά προβλήματα στα ψηφιακά συστήματα. Παράλληλα, οι τράπεζες επιβάλλουν περιορισμούς στις αναλήψεις, σε μια εποχή που η ζήτηση για χρήμα είναι ιδιαίτερα αυξημένη, ειδικά ενόψει του Νορούζ, της ιρανικής πρωτοχρονιάς, όπου συνηθίζονται τα χρηματικά δώρα.

Η ιρανική οικονομία βρίσκεται υπό διαρκή πίεση λόγω των πολυετών αμερικανικών κυρώσεων, της πτώσης των εσόδων από το πετρέλαιο, του επίμονα υψηλού πληθωρισμού και της συστημικής διαφθοράς, παράγοντες που έχουν αποδυναμώσει σημαντικά την αξία του ριάλ. Το ιρανικό νόμισμα έχει χάσει περίπου το 40% της αξίας του από τον περασμένο Ιούνιο, γεγονός που πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις τον Ιανουάριο. Τον Φεβρουάριο, το ριάλ έφτασε σε ιστορικό χαμηλό, με 1,66 εκατομμύρια ριάλ να αντιστοιχούν σε ένα δολάριο ΗΠΑ.

Ο ετήσιος πληθωρισμός, σύμφωνα με την στατιστική υπηρεσία του Ιράν, άγγιξε το 47,5% τον Φεβρουάριο, ενώ ο πληθωρισμός στα τρόφιμα και τα ποτά ξεπέρασε το 105%, μετά την κατάργηση των επιδοτήσεων στις εισαγωγές βασικών αγαθών. Ως αντιστάθμισμα, η κυβέρνηση εισήγαγε πρόγραμμα κουπονιών τροφίμων για 80 εκατομμύρια πολίτες. Η Τεχεράνη, τέλος, υιοθετεί και το κλασικό μέτρο για την αντιμετώπιση του υπερπληθωρισμού: την αφαίρεση μηδενικών από την ονομαστική αξία των νομισμάτων. Από τον Νοέμβριο του 2022, έχει αποφασιστεί η κατάργηση τεσσάρων μηδενικών από το ριάλ εντός πενταετίας, με το νέο χαρτονόμισμα να απεικονίζει τα τελευταία τέσσερα μηδενικά αχνά, και το 1.000 τυπωμένο με έντονα γράμματα, σηματοδοτώντας τη μετάβαση.