Τραμπ και Νετανιάχου: Στενή συνεργασία με διακριτικές διαφορές στην στρατηγική για το Ιράν

Η επικοινωνία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου είναι σχεδόν καθημερινή από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν, με τον Αμερικανό πρόεδρο να υποστηρίζει ότι οι δύο ηγέτες «συνεργάζονται άριστα». Ωστόσο, στο παρασκήνιο, διαφαίνονται διαφορές ως προς τη στρατηγική και την τελική έκβαση της σύγκρουσης, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ΗΠΑ και Ισραήλ ενδέχεται να έχουν διαφορετική ανοχή ρίσκου και διαφορετικά «σενάρια για το τέλος του πολέμου».

Σύμφωνα με πηγές στην Ουάσιγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ως ο πιο ένθερμος υποστηρικτής εντός του Λευκού Οίκου υπέρ της στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν, ευθυγραμμιζόμενος περισσότερο με τις επιδιώξεις του Ισραήλ σε σχέση με συνεργάτες του. Τρεις σύμβουλοι του Αμερικανού προέδρου εκτιμούν ότι ο ίδιος θα επιδιώξει τον τερματισμό των κύριων στρατιωτικών επιχειρήσεων νωρίτερα από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό. Ωστόσο, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ καθιστά απίθανη μια άμεση αμερικανική αποκλιμάκωση.

Σε επιχειρησιακό επίπεδο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κινούνται συντονισμένα, αν και οι στόχοι τους διαφοροποιούνται. Η Ουάσιγκτον εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά σε στρατιωτικές υποδομές, όπως το πυραυλικό και πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, καθώς και στη ναυτική της ισχύ και τη χρηματοδότηση παραστρατιωτικών οργανώσεων. Αντίθετα, το Ισραήλ έχει επεκτείνει τις επιχειρήσεις του σε δολοφονίες υψηλόβαθμων στελεχών και ενέργειες που εκτιμάται ότι δημιουργούν προϋποθέσεις για αλλαγή καθεστώτος. «Το Ισραήλ έχει άλλες προτεραιότητες και το γνωρίζουμε», δήλωσε αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ενώ δεύτερος αξιωματούχος σημείωσε ότι «το Ισραήλ ενδιαφέρεται πολύ περισσότερο να εξουδετερώσει την ηγεσία του Ιράν από ό,τι εμείς».

Ενδεικτικό της διαφοροποίησης ήταν το πρώτο κύμα επιθέσεων: το Ισραήλ στόχευσε την ηγεσία της Τεχεράνης, ενώ οι ΗΠΑ επικεντρώθηκαν σε πυραύλους και drones που απειλούσαν τις αμερικανικές βάσεις στην περιοχή. Παράλληλα, η Μοσάντ φέρεται να επιχείρησε να υποκινήσει χερσαία εισβολή από Κούρδους του βόρειου Ιράκ, χωρίς μέχρι στιγμής αποτέλεσμα.

Η βασική ένταση μεταξύ των δύο συμμάχων καταγράφηκε όταν το Ισραήλ βομβάρδισε ιρανικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου. Η Ουάσιγκτον, που δίνει προτεραιότητα στη σταθερότητα της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας, ζήτησε να μην επαναληφθούν τέτοιες επιθέσεις χωρίς έγκριση. «Το Ισραήλ δεν ενοχλείται από το χάος όσο εμείς. Εμείς θέλουμε σταθερότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά αξιωματούχος.

Παρά τις επιμέρους διαφωνίες, η σχέση Τραμπ–Νετανιάχου εμφανίζεται ενισχυμένη σε σχέση με το παρελθόν. Ο πόλεμος του περασμένου Ιουνίου θεωρήθηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο επιτυχία, με τον ίδιο να αποδίδει σημαντικά εύσημα στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, ενώ στη συνέχεια στήριξε και πολιτικά τον Νετανιάχου.

Η πρόσφατη δολοφονία του επικεφαλής της ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, προκάλεσε αντιδράσεις αναλυτών που θεωρούσαν ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως δίαυλος διαπραγμάτευσης με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ικανοποιημένος από την εξέλιξη, ενώ ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να έχει παρουσιάσει ακόμη και λίστα Ιρανών αξιωματούχων που έχουν ήδη στοχοποιηθεί ή πρόκειται να στοχοποιηθούν.

Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η παραίτηση του επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας, Τζο Κεντ, με αιχμές ότι το Ισραήλ ώθησε την Ουάσιγκτον σε έναν περιττό πόλεμο, ανέδειξε πολιτικές πιέσεις για την κυβέρνηση. «Γνωρίζουμε ότι υπάρχει η εντύπωση πως ακολουθούμε το Ισραήλ, αλλά δεν ισχύει», δήλωσε σύμβουλος του Τραμπ.

Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος αναγνώρισε ότι οι στόχοι των δύο χωρών «ενδέχεται να είναι κάπως διαφορετικοί», επισημαίνοντας τη γεωγραφική απόσταση. Αντίστοιχα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει παραδεχθεί διαφορές στις επιδιώξεις. Από την πλευρά του, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ξεκαθάρισε ότι η τελική απόφαση για τη λήξη των επιχειρήσεων θα ληφθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες: «Οι στόχοι μας είναι δικοί μας. Εμείς θα καθορίσουμε τον ρυθμό και το πότε θα επιτευχθούν».