Η σύγκρουση στην Ορμούζ και η απειλή για τη συνοχή του ΝΑΤΟ

Οι ευρωατλαντικές σχέσεις φαίνεται να εισέρχονται σε εποχή αντιποίνων, καθώς η άρνηση πολλών ευρωπαϊκών πρωτευουσών να συνδράμουν στην αρμάδα που ετοιμάζει ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, για τη διαφύλαξη της ελεύθερης ναυσιπλοίας στα Στενά του Ορμούζ, προκαλεί γεωπολιτικούς τριγμούς.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος, εμφανώς πιεσμένος από την επιδείνωση των βομβαρδισμών του Ιράν στην περιοχή, που έχει ως αποτέλεσμα την επιβράδυνση της μεταφοράς ορυκτών καυσίμων και την κατακόρυφη άνοδο των τιμών τους, εξέφρασε δημόσια τη δυσαρέσκειά του για τη στάση σειράς ευρωπαϊκών κρατών. Ο Τραμπ δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει ένα «πολύ άσχημο μέλλον» εάν οι σύμμαχοι δεν ανταποκριθούν στο κάλεσμά του.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο της αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Βορειοατλαντική Συμμαχία, μετά την απόρριψη της πρότασής του για τη δημιουργία μιας διεθνούς ναυτικής δύναμης για τα Στενά του Ορμούζ. Ερωτηθείς από δημοσιογράφο, απάντησε ότι «είναι σίγουρα κάτι που πρέπει να σκεφτούμε. Δεν χρειάζομαι το Κογκρέσο για αυτήν την απόφαση», προσθέτοντας ότι «δεν έχω τίποτα στο μυαλό μου αυτή τη στιγμή, αλλά δεν είμαι και πολύ ενθουσιασμένος».

Σε ανάρτησή του στην ψηφιακή πλατφόρμα Truth Social, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις «δεν χρειάζονται πλέον» στρατιωτική βοήθεια, στον απόηχο των αρνήσεων που εισέπραξε. «Εξαιτίας του γεγονότος ότι έχουμε σημειώσει τέτοια στρατιωτική επιτυχία, δεν «χρειαζόμαστε πλέον, ούτε επιθυμούμε, τη βοήθεια των χωρών του ΝΑΤΟ – ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΤΟ ΕΙΧΑΜΕ! Ομοίως, η Ιαπωνία, η Αυστραλία ή η Νότια Κορέα», έγραψε, καταλήγοντας εμφατικά: «ΔΕΝ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΗ ΒΟΗΘΕΙΑ ΚΑΝΕΝΟΣ!».

Την ίδια ώρα, το Παρίσι διαμηνύει ότι θα συνδράμει στη συνοδεία πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, αλλά μόνο όταν «ηρεμήσει» η κατάσταση, όπως εξήγησε ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. «Δεν είμαστε μέρος της σύγκρουσης και ως εκ τούτου η Γαλλία δεν θα συμμετάσχει ποτέ σε επιχειρήσεις για το άνοιγμα ή την απελευθέρωση του Στενού του Ορμούζ στο τρέχον πλαίσιο», ξεκαθάρισε ο Μακρόν. Ο Αμερικανός Πρόεδρος, σχολιάζοντας την τηλεφωνική τους επικοινωνία, την περιέγραψε ως «8» στην κλίμακα από το μηδέν έως το δέκα, σημειώνοντας ότι «για τη Γαλλία μιλάμε».

Για πολλούς αναλυτές, η αναφορά του Αμερικανού Προέδρου στον Γάλλο ομόλογό του οφείλεται στην αναγνώριση στο πρόσωπο του Μακρόν της φυσικής ευρωπαϊκής ηγεσίας. Τυχόν απόσυρση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα σήμαινε την ιστορική διάρρηξη όλου του μεταπολεμικού πλαισίου παροχής ασφάλειας για την Ευρώπη, αφήνοντάς την εκτεθειμένη σε πολέμους και υβριδικές απειλές.

«Ενθαρρύνουμε σθεναρά άλλες χώρες να συνεργαστούν μαζί μας και να εμπλακούν γρήγορα και με πολύ ενθουσιασμό», σχολίασε ο Τραμπ, επαναλαμβάνοντας πως «δεν έχουμε ανάγκη κανέναν», αλλά «θα όφειλαν να να μας βοηθήσουν, διότι τους βοηθάμε εδώ και χρόνια».

Σε μια κίνηση κατευνασμού προς την αμερικανική πλευρά, οι Ευρωβουλευτές ψήφισαν για την αναβίωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να δοθεί συνέχεια σε ένα διμερές εμπορικό πλαίσιο που διαταράχθηκε από τους δασμούς του Προέδρου Τραμπ.

Παράλληλα, ο Βρετανός Πρωθυπουργός, Κιρ Στάρμερ, υπενθύμισε ότι η πίεση του Ντόναλντ Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για τα Στενά του Ορμούζ είναι μικρότερο πρόβλημα σε σχέση με τις επιπτώσεις στην Ευρώπη από τη σύγκρουση στην Ουκρανία. «Ο Πούτιν δεν μπορεί να είναι αυτός που επωφελείται από τη σύγκρουση στο Ιράν, είτε πρόκειται για τις τιμές του πετρελαίου είτε για την άρση των κυρώσεων», δήλωσε. «Είναι πραγματικά σημαντικό να διατηρήσουμε την αποφασιστικότητά μας όσον αφορά την υποστήριξη της Ουκρανίας, κάνοντας ό,τι μπορούμε για να αποδυναμώσουμε το χέρι του Πούτιν», κατέληξε ο Βρετανός Πρωθυπουργός, με την οικονομική πίεση να αυξάνεται τόσο από τον ουκρανικό βορρά όσο και από τους θαλάσσιους δρόμους μεταφοράς πετρελαίου στη Μέση Ανατολή.