Ρωσία-Ιράν: Στενή Στρατιωτική Συνεργασία για την Αντιμετώπιση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή

Η Ρωσία έχει εντείνει τη συνεργασία της με το Ιράν στους τομείς της πληροφορικής και της στρατιωτικής τεχνολογίας, παρέχοντας ουσιαστική βοήθεια για τον εντοπισμό και την προσβολή δυνάμεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με πηγές, η Μόσχα μοιράζεται δορυφορικές εικόνες και αναβαθμισμένα συστήματα drones, επιδιώκοντας να διατηρήσει ενεργό τον στενότερο σύμμαχό της στην περιοχή απέναντι στη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ενώ παράλληλα αποκομίζει στρατιωτικά και οικονομικά οφέλη από τη συνεχιζόμενη σύγκρουση.

Η ρωσική υποστήριξη περιλαμβάνει την παροχή εξαρτημάτων για τροποποιημένα drones τύπου Shahed, με στόχο τη βελτίωση της επικοινωνίας, της πλοήγησης και της ακρίβειας στόχευσης. Επιπλέον, η Ρωσία μεταφέρει την εμπειρία που έχει αποκτήσει από τη χρήση drones στον πόλεμο της Ουκρανίας, παρέχοντας στρατηγικές οδηγίες σχετικά με τον αριθμό των drones που πρέπει να χρησιμοποιούνται σε επιχειρήσεις και τα κατάλληλα ύψη επίθεσης. Ένας ανώτερος αξιωματούχος ευρωπαϊκής υπηρεσίας πληροφοριών επιβεβαίωσε αυτές τις πληροφορίες.

Προηγούμενα ρεπορτάζ είχαν αποκαλύψει ότι η Ρωσία έχει παραδώσει στο Ιράν πληροφορίες σχετικά με τις θέσεις αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή. Αυτή η συνεργασία φαίνεται να εντάθηκε στις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης, με τη Μόσχα να παρέχει απευθείας δορυφορικές εικόνες στην Τεχεράνη, σύμφωνα με πηγές, συμπεριλαμβανομένου ενός Ευρωπαίου αξιωματούχου πληροφοριών και ενός διπλωμάτη από τη Μέση Ανατολή.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η φύση αυτής της υποστήριξης μοιάζει με την βοήθεια που έχουν προσφέρει οι ΗΠΑ και οι ευρωπαίοι σύμμαχοί τους στην Ουκρανία. Στην περιοχή του Κόλπου, η ρωσική βοήθεια εκτιμάται ότι συνέβαλε σε πρόσφατα ιρανικά πλήγματα κατά αμερικανικών ραντάρ, συμπεριλαμβανομένου ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για το σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας THAAD στην Ιορδανία, καθώς και στόχων στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και το Ομάν. Το Κρεμλίνο δεν έχει προβεί σε άμεσο σχολιασμό.

Οι δορυφορικές εικόνες επιτρέπουν τη λεπτομερή καταγραφή κινήσεων και θέσεων τόσο χερσαίων όσο και θαλάσσιων στόχων, διευκολύνοντας τον σχεδιασμό επιθέσεων και την αξιολόγηση των ζημιών. Ο Τζιμ Λάμσον, ερευνητής στο King’s College London και πρώην αναλυτής της CIA, δήλωσε ότι εάν οι ρωσικές εικόνες περιλαμβάνουν λεπτομέρειες για συγκεκριμένους τύπους αεροσκαφών, αποθήκες πυρομαχικών, συστήματα αεράμυνας ή κινήσεις ναυτικών δυνάμεων, τότε η αξία των πληροφοριών για το Ιράν είναι σημαντική. Τα δεδομένα που παρέχει η Ρωσία προέρχονται από δορυφόρους που χρησιμοποιούνται για στρατιωτικές επιχειρήσεις και διαχειρίζεται η Ρωσική Αεροδιαστημική Δύναμη (VKS).

Κατά την τρέχουσα περίοδο, το Ιράν δείχνει αυξημένη αποτελεσματικότητα στον εντοπισμό και την προσβολή αμερικανικών και συμμαχικών στόχων, θυμίζοντας τις τακτικές που εφαρμόζει η Ρωσία στην Ουκρανία, όπου τα drones χρησιμοποιούνται για τον κορεσμό των ραντάρ πριν από πυραυλικά πλήγματα. Η καθηγήτρια Νικόλ Γκραγιέφσκι από το Sciences Po στο Παρίσι σημείωσε ότι η ιρανική στόχευση στον Κόλπο εστιάζει πλέον σε ραντάρ και συστήματα διοίκησης και ελέγχου, με πακέτα επιθέσεων που μοιάζουν έντονα με αυτά της Ρωσίας.

Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε ότι η Ρωσία αρνείται την παροχή τέτοιων πληροφοριών στο Ιράν. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την άποψη ότι η Μόσχα “ίσως βοηθά λίγο” την Τεχεράνη. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς, δήλωσε ότι η αμερικανική στρατιωτική επιτυχία δεν επηρεάζεται από τυχόν υποστήριξη που παρέχεται στο Ιράν από άλλες χώρες, επισημαίνοντας ότι ο αμερικανικός στρατός έχει πλήξει χιλιάδες στόχους και έχει μειώσει σημαντικά τις πυραυλικές και drone επιθέσεις.

Παρά την έλλειψη επίσημης στρατιωτικής συμμαχίας, η Τεχεράνη παραμένει ο στενότερος εταίρος της Μόσχας στη Μέση Ανατολή και βασικός προμηθευτής στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι σχέσεις τους έχουν ενισχυθεί σημαντικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, με κοινές επιτροπές, ομάδες εργασίας και τακτικές επισκέψεις αντιπροσωπειών.

Ιδιαίτερης σημασίας υπήρξε η προμήθεια drones τύπου Shahed από το Ιράν προς τη Ρωσία. Ρώσοι αξιωματικοί επισκέφτηκαν την Κριμαία για να παρακολουθήσουν την αποτελεσματικότητα των drones, ενώ η Ουκρανία αναφέρει ότι η Ρωσία έχει χρησιμοποιήσει δεκάδες χιλιάδες τέτοια drones. Η Ρωσία, με τη σειρά της, ανέπτυξε εγχώρια παραγωγή και τεχνολογικές βελτιώσεις, μέρος των οποίων μεταφέρεται πλέον πίσω στο Ιράν.

Η ρωσική υποστήριξη προς την Τεχεράνη, αν και περιορισμένη λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της επιθυμίας αποφυγής έντασης με την Ουάσινγκτον, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ικανότητα του Ιράν να πλήττει στρατιωτικούς στόχους. Η σύγκρουση έχει επίσης ωφελήσει τη Ρωσία μειώνοντας τα αποθέματα αμερικανικών αντιαεροπορικών συστημάτων που προορίζονταν για την Ουκρανία και ενισχύοντας τις τιμές της ενέργειας, ενώ παράλληλα εμπεριέχει κινδύνους, όπως η αποσταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος. Πρόκειται για μια ευκαιρία, όπως αναφέρουν αναλυτές, να αντιστραφεί η τακτική παροχής πληροφοριών στην Ουκρανία.