Η δολοφονία του Αλί Λαριτζανί: Ένας κορυφαίος Ιρανός πολιτικός νεκρός σε βομβαρδισμό
Ποιος ήταν ο Αλί Λαριτζανί, η επιδραστική μορφή του ιρανικού κατεστημένου που φέρεται να σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή, και ποιες οι συνέπειες για το Ιράν και τον πόλεμο.
Ο Αλί Λαριτζανί, μια από τις πιο επιδραστικές και μετριοπαθείς προσωπικότητες του ιρανικού κατεστημένου, φέρεται να σκοτώθηκε σε αεροπορικό βομβαρδισμό το βράδυ της Δευτέρας, σύμφωνα με ανακοινώσεις του υπουργού Άμυνας του Ισραήλ, Ισραέλ Κατζ, και του ισραηλινού στρατού. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, δεν έχει επιβεβαιώσει ή διαψεύσει την είδηση, και μοναδική δημόσια αναφορά του Λαριτζανί μετά το γεγονός αποτελεί ένα χειρόγραφο μήνυμα για τις κηδείες των Ιρανών ναυτικών του τάνκερ Dena, το οποίο είχε χτυπηθεί από αμερικανικό υποβρύχιο στα ανοιχτά της Σρι Λάνκα στην αρχή του πολέμου.
Ο Λαριτζανί, διατηρώντας στενές σχέσεις με τον Αλί Χαμενεΐ, είχε επιστρέψει τον Αύγουστο του 2025 στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας, έχοντας διαδραματίσει κεντρικό ρόλο σε κρίσιμες πολιτικές εξελίξεις για τη χώρα. Γνωστός επί δεκαετίες για την πραγματιστική του προσέγγιση, είχε διατελέσει γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της ιρανικής στρατηγικής κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Γεννημένος το 1958 στη Νατζάφ του Ιράκ, ο Λαριτζανί προερχόταν από μια ισχυρή πολιτική δυναστεία, την οποία το περιοδικό Time είχε χαρακτηρίσει «Κένεντι του Ιράν». Με κοσμικό ακαδημαϊκό υπόβαθρο, σπούδασε Μαθηματικά και Πληροφορική, ενώ ολοκλήρωσε διδακτορικό στη δυτική φιλοσοφία. Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, εντάχθηκε στο Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) και στη συνέχεια ανέλαβε κυβερνητικά αξιώματα, όπως το υπουργείο Πολιτισμού και η διοίκηση της κρατικής ραδιοτηλεόρασης IRIB.
Το 2005, ανέλαβε γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας και επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα. Το 2008 εξελέγη στο ιρανικό κοινοβούλιο, υπηρετώντας ως πρόεδρος της Βουλής για τρεις θητείες και διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στην έγκριση της πυρηνικής συμφωνίας του 2015.
Ο Λαριτζανί είχε επίσης σημαντικό διπλωματικό ρόλο, προσπαθώντας, μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, να πείσουν τα κράτη του Κόλπου να αποτρέψουν επίθεση κατά του Ιράν, επισκεπτόμενος τη Μουσκάτ του Ομάν. Παρά τον πραγματισμό του, παρέμενε προσηλωμένος στη διατήρηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Από την έναρξη της σύγκρουσης, ο Λαριτζανί επέκρινε έντονα τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ιδιαίτερα σε ζωντανή μετάδοση από την Τεχεράνη. Υποστήριξε ότι το Ιράν ήταν προετοιμασμένο για έναν μακροχρόνιο πόλεμο, ενώ ασκούσε κριτική στην αμερικανική στρατηγική.
Η εξουδετέρωση του Αλί Λαριτζανί, όπως την ανακοίνωσαν η ισραηλινή κυβέρνηση και οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF), αποτελεί μια σημαντική στοχευμένη επίθεση κατά υψηλόβαθμου αξιωματούχου. Ο Λαριτζανί, ο οποίος είχε αναδειχθεί ως πιθανός διάδοχος του Αλί Χαμενεΐ, μετά τον θάνατο του τελευταίου, είχε αναλάβει ουσιαστικά κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της εξουσίας.
Η εκτίμηση είναι ότι η εξόντωσή του θα δυσχεράνει τις διαπραγματεύσεις με την πολιτική ηγεσία του Ιράν, καθώς ο ίδιος είχε διατελέσει βασικός διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα. Η επίθεση εναντίον του ήρθε λίγες ημέρες μετά τη δημόσια κριτική του στον Ντόναλντ Τραμπ.
Παρόλα αυτά, η εξόντωση του Λαριτζανί, μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, δεν συνεπάγεται βραχυπρόθεσμα την κατάρρευση του καθεστώτος. Το ιρανικό σύστημα βασίζεται σε ένα πλέγμα θεσμών που συνεχίζουν να λειτουργούν, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης ενδέχεται να δουν τον ρόλο τους να ενισχύεται.