Κόστα: Αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή, ενεργειακή αυτονομία και ουκρανικό ζήτημα στο επίκεντρο

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, εστίασε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες στις 19 και 20 Μαρτίου. Στη Μέση Ανατολή, όπως τόνισε, επικρατεί αβεβαιότητα, καθώς η διάρκεια και ο τελικός στόχος της σύγκρουσης παραμένουν ασαφείς. Παράλληλα, σε συνέντευξή του στο European Newsroom (ENR), υπογράμμισε την ανάγκη για διαχωρισμό των προσωρινών μέτρων αντιμετώπισης της εκτίναξης των τιμών ενέργειας, που προκλήθηκε από τη σύγκρουση. Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης η διεύρυνση της ΕΕ, τα Δυτικά Βαλκάνια και το ζήτημα της Ουκρανίας, με τον κ. Κόστα να διαψεύδει τα σενάρια περί εξομάλυνσης των σχέσεων ΕΕ-Ρωσίας.

Σχετικά με την ασφάλεια, ο κ. Κόστα αναφέρθηκε στην ανταπόκριση ευρωπαϊκών χωρών στην Κύπρο, μετά από επίθεση με drone σε βρετανική αεροπορική βάση. Απαντώντας σε ερώτηση για την ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία, σημείωσε την άμεση κινητοποίηση χωρών όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και οι Κάτω Χώρες, οι οποίες «αντέδρασαν άμεσα για να υπερασπιστούν την Κύπρο, δείχνοντας την ικανότητά μας να ενεργούμε αυτόνομα». Υπογράμμισε δε ότι η Συνθήκη είναι σαφής, με το Άρθρο 42.7 να ορίζει την αμοιβαία προστασία μεταξύ των κρατών-μελών.

Στην ανάλυσή του για τη Μέση Ανατολή, ο κ. Κόστα εξέφρασε την ανησυχία της ΕΕ για την κλιμάκωση της σύγκρουσης και τις επιπτώσεις στη διεθνή ασφάλεια και την οικονομία. «Η πρωτοβουλία λήφθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ χωρίς προηγούμενη ενημέρωση των Ευρωπαίων συμμάχων. Εκφράζουμε τη βαθιά μας ανησυχία για τις συνέπειες αυτού του πολέμου στη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες, για τις ανθρωπιστικές συνέπειες και για τον αντίκτυπο στο κόστος ενέργειας στην παγκόσμια οικονομία», ανέφερε.

Για την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε ότι οφείλεται σε πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, στον οποίο η ΕΕ δεν συμμετέχει. «Αυτό που ζητάμε από όλα τα μέρη είναι να δείξουν αυτοσυγκράτηση, να σταματήσουν τη σύγκρουση και να στραφούν στη διπλωματία, που είναι ο μόνος τρόπος για να διασφαλιστεί η ελευθερία της ναυσιπλοΐας», δήλωσε. Υπογράμμισε, επίσης, τον κίνδυνο αύξησης διεθνών εντάσεων και απειλής για την ασφάλεια της Ευρώπης, την οικονομική ασφάλεια, την ανθρωπιστική κρίση και την τρομοκρατία, ζητώντας σεβασμό του διεθνούς δικαίου και καταδικάζοντας τις επιθέσεις του Ιράν. Στο ζήτημα του σεβασμού του διεθνούς δικαίου και του πολυμερούς συστήματος, ο κ. Κόστα διαπιστώνει πλήρη ευθυγράμμιση απόψεων με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Όσον αφορά τις επιπτώσεις στην ενέργεια, ο Αντόνιο Κόστα χαρακτήρισε την κρίση «δραματική και απαιτητική στιγμή για τη διεθνή τάξη». Προανήγγειλε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει εργαλειοθήκη για προσωρινά μέτρα, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη επένδυσης στην ενεργειακή μετάβαση, την ανάπτυξη εγχώριας ενέργειας (ανανεώσιμες και πυρηνική) και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας, ώστε η ΕΕ να μην εξαρτάται από την εισαγόμενη ενέργεια.