Αμερικανο-Ιρανική επικοινωνία: Ανοίγει ξανά δίαυλος διαπραγματεύσεων μετά τον πόλεμο

Επανενεργοποιήθηκε τις τελευταίες ημέρες ένας απευθείας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του ειδικού απεσταλμένου των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, όπως επιβεβαίωσαν Αμερικανός αξιωματούχος και πηγή με γνώση της υπόθεσης. Αυτή η εξέλιξη σηματοδοτεί την πρώτη γνωστή άμεση επαφή μεταξύ των δύο πλευρών από την έναρξη του πολέμου, πριν από περισσότερο από δύο εβδομάδες.

Η επανενεργοποίηση της επικοινωνίας, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή. Αν και οι λεπτομέρειες του περιεχομένου των μηνυμάτων παραμένουν αδιευκρίνιστες, πηγές αναφέρουν ότι ο Αμπάς Αραγτσί απέστειλε γραπτά μηνύματα στον Στιβ Γουίτκοφ, τα οποία εστίαζαν κυρίως σε προσπάθειες τερματισμού του πολέμου.

Η υπόθεση έχει προκαλέσει συγχύσεις, καθώς την προηγούμενη Δευτέρα, το Drop Site News μετέδωσε ότι ο Στιβ Γουίτκοφ είχε στείλει μηνύματα στον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, επικαλούμενο Ιρανούς αξιωματούχους, οι οποίοι ισχυρίζονταν ότι ο Αμπάς Αραγτσί αγνοούσε τις επικοινωνίες του απεσταλμένου του Λευκού Οίκου. Αντίθετα, Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι ο Αραγτσί ήταν εκείνος που επεδίωκε να ανοίξει δίαυλο επικοινωνίας, προσθέτοντας, ωστόσο, στο Axios ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν βρίσκονται σε συνομιλίες» με το Ιράν. Καμία από τις πηγές δεν παρείχε πληροφορίες για τον αριθμό των μηνυμάτων ή το ακριβές περιεχόμενό τους.

Στο μεταξύ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι το Ιράν έχει επικοινωνήσει με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρόλο που παραμένει ασαφές αν οι Ιρανοί αξιωματούχοι που εμπλέκονται στις επαφές έχουν την εξουσιοδότηση να διαπραγματευθούν συμφωνία. «Θέλουν να κάνουν συμφωνία. Μιλούν με τους ανθρώπους μας… υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να διαπραγματευθούν, αλλά δεν έχουμε ιδέα ποιοι είναι», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους.

Παρά τον σκεπτικισμό του για την ετοιμότητα της Τεχεράνης για συμφωνία, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέκλεισε τη δυνατότητα συνομιλιών, αναφέροντας ότι «μερικές φορές προκύπτουν καλά αποτελέσματα» από τέτοιες διαδικασίες. Ο Τραμπ επισήμανε επίσης την αβεβαιότητα ως προς το ποιος λαμβάνει τις αποφάσεις στο Ιράν, λόγω του θανάτου αρκετών υψηλόβαθμων αξιωματούχων.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος απέρριψε το αίτημα της Τεχεράνης για «αποζημιώσεις» ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, αλλά τόνισε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα ήταν ανοιχτός σε μια συμφωνία που θα επέτρεπε στο Ιράν «να ενταχθεί στην παγκόσμια οικονομία και να αποκομίζει έσοδα από το πετρέλαιό του». «Ο πρόεδρος είναι πάντα ανοιχτός σε μια συμφωνία. Αλλά δεν διαπραγματεύεται από θέση αδυναμίας. Δεν υποχωρεί από τους λόγους που οδήγησαν σε αυτή τη σύγκρουση», πρόσθεσε ο αξιωματούχος.

Από την πλευρά τους, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει δημοσίως ότι δεν διεξάγουν διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός με την κυβέρνηση Τραμπ. Η Τεχεράνη, σύμφωνα με τις δηλώσεις της, δεν ενδιαφέρεται για μια προσωρινή εκεχειρία που θα επέτρεπε σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ να ανασυνταχθούν και να επιτεθούν ξανά, αλλά ζητά εγγυήσεις για τη μονιμότητα οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.

Ο Αμπάς Αραγτσί δεν θεωρούνταν βασικός παράγοντας λήψης αποφάσεων στο Ιράν πριν από τον πόλεμο, και Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ούτε σήμερα διαθέτει την τελική εξουσία για να συνάψει συμφωνία. Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών φαίνεται να συντονίζεται στενά με τον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, ο οποίος φέρεται να λειτουργεί ως ο «de facto» πολιτικός ηγέτης της χώρας μετά τη δολοφονία του πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν τον Αραγτσί τον βασικό συνομιλητή για τέτοιες επαφές, κυρίως λόγω της προϋπάρχουσας σχέσης επικοινωνίας, αλλά και επειδή παραμένει εν ζωή.