Ιρανός ηγέτης και ακίνητα στο Λονδίνο: Ερωτήματα για τη χρηματοδότηση
Νέα έρευνα αποκαλύπτει δεκάδες εκατομμύρια λίρες που προήλθαν από εταιρεία Βρετανοϊσραηλινών επιχειρηματιών για αγορές πολυτελών κατοικιών στη βρετανική πρωτεύουσα.
Την ώρα που οι φήμες για την υγεία του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δίνουν και παίρνουν, και ενώ η απουσία του από δημόσια εμφάνιση έχει προκαλέσει προβληματισμό, μια νέα έρευνα της ισραηλινής πλατφόρμας Shomrim σε συνεργασία με τη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ) φέρνει στο φως λεπτομέρειες για την ιδιοκτησία ακινήτων στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με την έρευνα, δεκάδες εκατομμύρια λίρες που χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά πολυτελών κατοικιών στη βρετανική πρωτεύουσα από τον Χαμενεΐ, προήλθαν από δάνειο ύψους 36 εκατομμυρίων λιρών (περίπου 42 εκατομμύρια ευρώ) που χορηγήθηκε το 2013 σε εταιρεία εγγεγραμμένη στη Νήσο Μαν, γνωστή φορολογική δικαιοδοσία χαμηλής φορολόγησης. Η χρηματοδότηση αυτή προήλθε από την εταιρεία Topland Jupiter Limited, μέρος του Topland Group, μιας βρετανικής επενδυτικής εταιρείας που ίδρυσαν οι επιχειρηματίες ισραηλινής καταγωγής Έντι και Σολ Ζακάι.
Η έρευνα αποκαλύπτει ότι το δάνειο εκδόθηκε από θυγατρική ενός βρετανικού ιδιωτικού επενδυτικού ταμείου, της LJ Partnership, η οποία λειτούργησε ως μεσάζων. Η πραγματική χρηματοδότηση, ωστόσο, προήλθε από την Topland Jupiter Limited, ενώ η ιρανική πλευρά φέρεται να είχε γνώση της προέλευσης των χρημάτων, καθώς το όνομα της Topland εμφανιζόταν στα έγγραφα εγγύησης.
Το δάνειο αυτό χρησιμοποιήθηκε για την αγορά ακινήτων έκτασης άνω των 20 ντούναμ (περίπου πέντε στρέμματα) στη λεωφόρο Bishops Avenue στο Λονδίνο, περιοχή γνωστή ως “Billionaires’ Row”. Οι ειδικοί στο οικονομικό έγκλημα επισημαίνουν ότι τα δάνεια συχνά αποτελούν μέθοδο που χρησιμοποιείται σε σχήματα ξεπλύματος χρήματος, ειδικά όταν οι αρχές ενδέχεται να αμφισβητήσουν την προέλευση των κεφαλαίων.
Να σημειωθεί ότι την περίοδο εκείνη, κανένας από τους Ιρανούς που συμμετείχαν στη συμφωνία δεν τελούσε υπό κυρώσεις, ούτε υπήρχαν νομικοί περιορισμοί για τη χορήγηση του δανείου. Ωστόσο, η επιλογή εταιρείας με ισραηλινή ιδιοκτησία θεωρείται από επικριτές ως ένδειξη αντίφασης μεταξύ της ρητορικής του ιρανικού καθεστώτος απέναντι στο Ισραήλ και των οικονομικών πρακτικών που ακολουθούνται.
Η έρευνα προηγούμενων μηνών από το Bloomberg είχε ήδη αναδείξει την επιχειρηματική αυτοκρατορία του νεότερου Χαμενεΐ, υποστηρίζοντας ότι κατάφερε να παρακάμψει κυρώσεις μεταφέροντας δισεκατομμύρια δολάρια σε δυτικές χώρες. Τα κεφάλαια φέρονταν να προέρχονται από την πώληση ιρανικού πετρελαίου και να “ξεπλένονται” μέσω δικτύου εταιρειών-κελυφών σε Βρετανία, Ελβετία, Λιχτενστάιν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Τα χρήματα αυτά διοχετεύονταν σε συνεργάτες των Φρουρών της Επανάστασης, συμπεριλαμβανομένης της οικογένειας Χαμενεΐ, και χρησιμοποιούνταν εν μέρει για την αγορά ακινήτων.
Ως βασικό πρόσωπο του δικτύου είχε εντοπιστεί ο Ιρανός επιχειρηματίας Αλί Ανσάρι, ο οποίος διαθέτει και κυπριακή υπηκοότητα, γεγονός που του επέτρεψε να ανοίγει τραπεζικούς λογαριασμούς και να ιδρύει εταιρείες στην Ευρώπη. Στο Λονδίνο, ο Χαμενεΐ φέρεται να ελέγχει περισσότερα από 12 ακίνητα συνολικής αξίας περίπου 120 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ διαθέτει συμμετοχές και σε ξενοδοχεία στη Γερμανία, γκολφ θέρετρο στη Μαγιόρκα, ακίνητα στο Παρίσι και βίλα στο Ντουμπάι.
Τον περασμένο Οκτώβριο, οι βρετανικές αρχές επέβαλαν κυρώσεις στον Ανσάρι, χαρακτηρίζοντάς τον “διεφθαρμένο Ιρανό τραπεζίτη και επιχειρηματία” που χρηματοδοτούσε τους Φρουρούς της Επανάστασης. Παρά τις αρνήσεις του, οι αρχές σε Γερμανία και Καναδά ξεκίνησαν δικές τους έρευνες, ενώ η Κύπρος ανακοίνωσε ότι εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιήθηκε η υπηκοότητά του.