Ο Ήλιος μας, μετανάστης δισεκατομμυρίων ετών: Νέα δεδομένα από τον δορυφόρο Gaia
Έρευνα αποκαλύπτει ότι ο Ήλιος μας δεν βρέθηκε τυχαία στην τωρινή του θέση, αλλά υπήρξε μέρος μιας τεράστιας αστρικής μετανάστευσης από το κέντρο του Γαλαξία.
Ερευνητές, αξιοποιώντας δεδομένα από τον δορυφόρο Gaia της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος, αποκάλυψαν ότι ο Ήλιος μας ήταν μέρος μιας μαζικής μετανάστευσης παρόμοιων δίδυμων αστεριών, τα οποία εγκατέλειψαν τις κεντρικές περιοχές του Γαλαξία μας πριν από τέσσερα έως έξι δισεκατομμύρια χρόνια.
Επιστήμονες από το Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο του Τόκιο και το Εθνικό Αστρονομικό Αστεροσκοπείο της Ιαπωνίας πραγματοποίησαν εκτενή μελέτη σε αστέρια με παρόμοια θερμοκρασία, επιφανειακή βαρύτητα και χημική σύνθεση με τον Ήλιο. Τα δεδομένα της αποστολής Gaia, που καλύπτουν δύο δισεκατομμύρια αστέρια, αποτέλεσαν τη βάση της έρευνας.
Οι ερευνητές δημιούργησαν έναν κατάλογο 6.594 αστρικών διδύμων, μια συλλογή περίπου 30 φορές μεγαλύτερη από ό,τι είχε συγκεντρωθεί στο παρελθόν. Αυτή η εκτεταμένη βάση δεδομένων τους επέτρεψε να σχηματίσουν την ακριβέστερη έως τώρα εικόνα για τις ηλικίες αυτών των αστεριών. Εντόπισαν μια ευρεία ομάδα αστεριών ηλικίας περίπου 4-6 δισεκατομμυρίων ετών, μεταξύ των οποίων και ο Ήλιος. Η παρουσία παρόμοιων αστεριών, παρόμοιας ηλικίας και τοποθετημένων σε παρόμοια απόσταση από το κέντρο του Γαλαξία, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ο Ήλιος μας δεν βρίσκεται στην τρέχουσα θέση του τυχαία. Αντιθέτως, αποτέλεσε μέρος μιας μεγάλης αστρικής μετανάστευσης.
Το ηλιακό μας σύστημα περιστρέφεται στον γαλαξιακό δίσκο σε απόσταση περίπου 27.000 ετών φωτός από το κέντρο του Γαλαξία. Ωστόσο, οι συγκρίσεις της ηλικίας και της σύνθεσης του Ήλιου με αυτές άλλων αστεριών υποδηλώνουν ότι το ηλιακό μας σύστημα γεννήθηκε πιο κοντά στο κέντρο του γαλαξία, σε απόσταση μικρότερη από περίπου 20.000 έτη φωτός.
Η ανακάλυψη αυτή ρίχνει νέο φως στην εξέλιξη του Γαλαξία μας, και ειδικότερα στην ανάπτυξη της περιστρεφόμενης δομής που μοιάζει με ράβδο στο κέντρο του. Ενώ η δομή αυτή στο κέντρο του γαλαξία θα μπορούσε να αποτελέσει εμπόδιο σε μαζικές μετακινήσεις αστεριών, τα δεδομένα αλλάζουν εάν η ράβδος σχηματιζόταν ακόμα κατά την εποχή της μετανάστευσης. Οι ηλικίες των αστρικών διδύμων αποκαλύπτουν όχι μόνο πότε συνέβη η μαζική μετανάστευση, αλλά και το χρονικό διάστημα εντός του οποίου διαμορφώθηκε η ράβδος.
Στο μέλλον, η ερευνητική ομάδα σκοπεύει να χρησιμοποιήσει ακριβείς παρατηρήσεις αστεριών παρόμοιας ηλικίας με τον Ήλιο, προκειμένου να προσδιορίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια το σημείο προέλευσης και τη διαδρομή της μαζικής αστρικής μετανάστευσης. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Astronomy and Astrophysics».