Άνοδος τιμών καυσίμων: Πώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ιράν χτυπά πορτοφόλια παγκοσμίως
Σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται σε δεκάδες χώρες, με το Βιετνάμ, το Λάος και την Καμπότζη να πλήττονται περισσότερο.
Η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν έχει προκαλέσει ήδη αισθητές οικονομικές συνέπειες για τους οδηγούς ανά τον κόσμο, με τις τιμές των καυσίμων να παρουσιάζουν σημαντική αύξηση από την έναρξη των εχθροπραξιών.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της απλής βενζίνης, η οποία τον Φεβρουάριο κυμαινόταν στα 2,94 δολάρια ανά γαλόνι, έχει πλέον φτάσει στα 3,58 δολάρια. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 20%, σύμφωνα με τα στοιχεία του AAA Fuel Prices, του συστήματος παρακολούθησης λιανικών τιμών καυσίμων της Αμερικανικής Ένωσης Αυτοκινητιστών. Παρόλο που κάθε πολιτεία των ΗΠΑ καθορίζει ανεξάρτητα τις τιμές, πολλές έχουν ήδη ξεπεράσει τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, ενώ στην Καλιφόρνια η τιμή έχει υπερβεί τα 5 δολάρια, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών.
**Σε ποιες χώρες οι μεγαλύτερες αυξήσεις**
Σύμφωνα με στοιχεία της πλατφόρμας Global Petrol Prices, η οποία παρακολουθεί τις λιανικές τιμές ενέργειας σε περίπου 150 χώρες, τουλάχιστον 85 κράτη έχουν καταγράψει αύξηση στις τιμές της βενζίνης (95 οκτανίων) μετά τις πρώτες επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου.
Ορισμένες χώρες ανακοινώνουν αλλαγές τιμών μόνο στο τέλος του μήνα, πράγμα που σημαίνει ότι αναμένονται περαιτέρω αυξήσεις για πολλές αγορές εντός του Απριλίου.
Το Βιετνάμ κατέγραψε τη μεγαλύτερη αύξηση, φτάνοντας σχεδόν το 50%. Η τιμή της βενζίνης 95 οκτανίων αυξήθηκε από 0,75 δολάρια ανά λίτρο στις 23 Φεβρουαρίου σε 1,13 δολάρια στις 9 Μαρτίου. Ακολουθούν το Λάος με αύξηση 33%, η Καμπότζη με 19%, η Αυστραλία με 18% και οι Ηνωμένες Πολιτείες με περίπου 17%.
**Η εικόνα στην Ελλάδα**
Στην Ελλάδα, η διαφορά στη τιμή της βενζίνης μεταξύ 23 Φεβρουαρίου και 11 Μαρτίου ανέρχεται στο 5,08%, από 2,05 σε 2,15 δολάρια το λίτρο. Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε, την Τετάρτη, μέτρα που περιλαμβάνουν πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των καυσίμων και επιβολή προστίμων για φαινόμενα αισχροκέρδειας.
**Η Ασία πλήττεται περισσότερο**
Οι ασιατικές χώρες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα ενεργειακά φορτία που διακινούνται μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της περιοχής. Από την έναρξη της σύγκρουσης, η διέλευση από τα στενά έχει περιοριστεί σημαντικά.
Τα Στενά συνδέουν τον Περσικό Κόλπο – γνωστό και ως Αραβικό Κόλπο – με τον Κόλπο του Ομάν, αποτελώντας τη μοναδική έξοδο των παραγωγών πετρελαίου της περιοχής προς τον ανοιχτό ωκεανό.
Για την αντιμετώπιση της κατάστασης, αρκετές χώρες της Ανατολικής Ασίας έχουν λάβει έκτακτα μέτρα για τη σταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών. Στις 8 Μαρτίου, η Ιαπωνία ζήτησε από τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου να προετοιμαστούν για ενδεχόμενη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων. Την επόμενη ημέρα, η Νότια Κορέα επέβαλε για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια ανώτατο όριο τιμών για τη βενζίνη και το ντίζελ.
Στη Νότια Ασία, οι επιπτώσεις του πολέμου είναι ακόμη πιο έντονες, καθώς χώρες όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές διαθέτουν περιορισμένα οικονομικά αποθέματα και μικρότερα στρατηγικά αποθέματα ενέργειας.
Στο Μπανγκλαντές, η κυβέρνηση διέταξε το άμεσο κλείσιμο όλων των δημόσιων και ιδιωτικών πανεπιστημίων με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας. Στο Πακιστάν, τα κυβερνητικά γραφεία θα λειτουργούν πλέον τέσσερις ημέρες την εβδομάδα, ενώ τα σχολεία έχουν κλείσει και εφαρμόζεται πολιτική τηλεργασίας κατά 50% για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων.
Στην Ευρώπη, οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της G7 πραγματοποίησαν έκτακτη συνάντηση για να συζητήσουν την άνοδο των τιμών ενέργειας. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, έθεσε το ενδεχόμενο απελευθέρωσης 20% έως 30% των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, προκειμένου να περιοριστεί η πίεση στους καταναλωτές.