Συμφωνία Halkbank με ΗΠΑ: Τέλος στην ποινική δίωξη για παραβίαση κυρώσεων
Εξελίξεις στο πολύκροτο θέμα της τουρκικής τράπεζας, με τη συμφωνία να αναμένεται να εγκριθεί από ομοσπονδιακό δικαστή.
Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε την επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό της μακρόχρονης ποινικής υπόθεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά της τουρκικής κρατικής τράπεζας Turkiye Halk Bankasi AS (Halkbank). Η τράπεζα κατηγορούνταν για παραβιάσεις των αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος του Ιράν.
Η συμφωνία αναστολής δίωξης, η οποία κατατέθηκε στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, επιτρέπει στους εισαγγελείς να «παγώσουν» τη διαδικασία, με προοπτική οριστικού κλεισίματος της υπόθεσης, εφόσον πληρωθούν συγκεκριμένοι όροι. Η συμφωνία, η οποία αναμένει την έγκριση του ομοσπονδιακού δικαστή Ρίτσαρντ Μπέρμαν, απαιτεί από τη Halkbank την πρόσληψη ανεξάρτητου ειδικού για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, προκειμένου να αξιολογηθεί η συμμόρφωσή της με τις αμερικανικές κυρώσεις.
Η Halkbank, από την πλευρά της, διευκρίνισε ότι δεν θα παραδεχθεί ποινική ευθύνη ούτε θα καταβάλει δικαστικά ή διοικητικά πρόστιμα. Η ίδια η τράπεζα εξέφρασε την εκτίμηση ότι η εξέλιξη αυτή θα επηρεάσει θετικά τη χρηματοοικονομική της δομή, διευρύνοντας την πρόσβασή της σε διεθνείς πόρους και αγορές. Ως απόδειξη, η μετοχή της Halkbank ενισχύθηκε κατά 10% αμέσως μετά την ανακοίνωση.
Η υπόθεση, η οποία ξεκίνησε το 2019, αποτελούσε σημαντικό σημείο τριβής στις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε θέσει το ζήτημα στον τότε Αμερικανό Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, επισημαίνοντας την αναμονή της Άγκυρας για την επίλυση.
Σε επιστολή προς τον δικαστή Μπέρμαν, οι αμερικανικές αρχές έλαβαν υπόψη και τον πρόσφατο ρόλο της Τουρκίας στις διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και την απελευθέρωση ομήρων. Ο εισαγγελέας του Μανχάταν, Τζέι Κλέιτον, ανέφερε ότι το «μοναδικό και σημαντικό δημόσιο συμφέρον που συνδέεται με την υποστήριξη της απελευθέρωσης των ομήρων επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την αξιολόγηση της κυβέρνησης για τον κατάλληλο τρόπο επίλυσης της υπόθεσης».
Η Halkbank κατηγορούνταν για απάτη, ξέπλυμα χρήματος και άλλα αδικήματα που σχετίζονταν με σχέδιο παράκαμψης των αμερικανικών κυρώσεων κατά του Ιράν. Η υπόθεση, γνωστή ως United States v. Turkiye Halk Bankasi AS (15-cr-867), εκκρεμούσε για χρόνια, περιλαμβάνοντας και προσφυγές σχετικά με την ασυλία της τράπεζας ως οργανισμού που ανήκει κατά πλειοψηφία στο τουρκικό κράτος. Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε απορρίψει την προσφυγή της Halkbank τον Οκτώβριο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πρώην στέλεχος της τράπεζας, ο Μεχμέτ Χακάν Ατίλα, είχε καταδικαστεί ξεχωριστά το 2018, ενώ ο επιχειρηματίας Ρεζά Ζαράμπ είχε ομολογήσει την ενοχή του και είχε καταθέσει ως μάρτυρας.