Κλιμάκωση στην Ενέργεια: Οι Αγορές σε Τροχιά Ανόδου άνω των 100 δολαρίων
Η κλιμάκωση του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν ωθεί τις τιμές πετρελαίου και καυσίμων σε ραγδαίες αυξήσεις, με αλυσιδωτές αντιδράσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η εντεινόμενη σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν έχει προκαλέσει άμεσες και απότομες αυξήσεις στις τιμές πετρελαίου και καυσίμων. Το αυξανόμενο κόστος μετακυλίεται ήδη σε ολόκληρη την οικονομία, επηρεάζοντας από τους οδηγούς φορτηγών και τις αεροπορικές εταιρείες έως τις βιομηχανίες. Αναλυτές εκφράζουν ανησυχίες ότι το πετρέλαιο μπορεί σύντομα να ξεπεράσει τα 100 δολάρια ανά βαρέλι, οδηγώντας την παγκόσμια αγορά κοντά σε ένα νέο σοκ, παρόμοιο με αυτό που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η αλυσιδωτή αντίδραση επεκτείνεται από τις εταιρείες εξόρυξης και διύλισης μέχρι τα δεξαμενόπλοια και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, οι οποίες βρίσκονται σε κίνδυνο εξαιτίας των συνεπειών του πολέμου. Η διαταραχή μίας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς ενέργειας παγκοσμίως, των Στενών του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις αυξήσεις στις τιμές ντίζελ, βενζίνης και αεροπορικών καυσίμων, θυμίζουν την ακραία μεταβλητότητα του 2022.
Τα συμβόλαια αναφοράς για το αμερικανικό αργό πετρέλαιο κατέγραψαν την μεγαλύτερη εβδομαδιαία άνοδο από το 1983, φτάνοντας τα 90,90 δολάρια ανά βαρέλι. Η προσέγγιση των 100 δολαρίων ανά βαρέλι εγείρει τον κίνδυνο ύφεσης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή του ντίζελ αυξήθηκε κατά 51 σεντς ανά γαλόνι, ενώ η βενζίνη κατά 32 σεντς την περασμένη εβδομάδα. Συνολικά, οι Αμερικανοί δαπάνησαν περίπου 122 εκατομμύρια δολάρια περισσότερα ημερησίως για βενζίνη.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, αναγνωρίζοντας την δυσαρέσκεια για τις υψηλές τιμές, υποβάθμισε τον κίνδυνο μακροχρόνιας διαταραχής, επικαλούμενος τα ιστορικά υψηλά επίπεδα παραγωγής πετρελαίου στις ΗΠΑ, την επάρκεια πετρελαίου παγκοσμίως και τις αυξήσεις παραγωγής από τη Βενεζουέλα. Θεώρησε την τρέχουσα κρίση ως “μικρή αναστάτωση” με μακροπρόθεσμα οφέλη για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η εμπειρία του 2022 καταδεικνύει πόσο δύσκολος είναι ο έλεγχος τέτοιων κρίσεων. Ο Άλεξ Τζάκεζ, πρώην αξιωματούχος της κυβέρνησης Μπάιντεν, τόνισε τις απρόβλεπτες αλυσιδωτές επιπτώσεις που προκύπτουν από διαταραχές στις αγορές εμπορευμάτων και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, παραλληλίζοντάς τις με τα πετρελαϊκά σοκ της δεκαετίας του 1970.
Ο κίνδυνος στον Περσικό Κόλπο παραμένει υπαρκτός. Παρότι οι τιμές του πετρελαίου δεν έχουν φτάσει τα επίπεδα του 2022, οι απειλές κατά δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ και οι διακοπές λειτουργίας σε κοντινές εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και πετρελαίου έχουν περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές. Η ταχύτητα και η ένταση των ιρανικών αντεπιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις αιφνιδίασαν τους επενδυτές, με τον Πολ Μπάρις από την Efficio να επισημαίνει ότι “Εκεί ήταν η μεγάλη έκπληξη”. Οι τιμές των συμβολαίων για παραδόσεις ντίζελ και βενζίνης τον επόμενο μήνα παρουσίασαν ακόμη μεγαλύτερη αύξηση από αυτή του ίδιου του πετρελαίου.