Θανάσης Χαμενεΐ: Τι σηματοδοτεί για το Ιράν και τη Μέση Ανατολή

Ραγδαίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μονοπωλούν το ενδιαφέρον του γερμανικού Τύπου, με την εφημερίδα Süddeutsche Zeitung να επικεντρώνεται στον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο θάνατός του «αποτελεί μία τομή που μπορεί να σηματοδοτήσει το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας και την απαρχή μιας καλύτερης πορείας για το Ιράν». Ωστόσο, τονίζεται ότι η αλλαγή δεν είναι βέβαιη, καθώς «ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς και σίγουρα αιματηρός», ενώ η στροφή προς το καλύτερο για τους Ιρανούς «δεν είναι σε καμία περίπτωση εγγυημένη».

Η Süddeutsche Zeitung επισημαίνει ότι οι δυνάμεις διατήρησης του καθεστώτος παραμένουν ισχυρές και η βάση υποστήριξης της ιρανικής θεοκρατίας είναι ακόμη σημαντική. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμάται ότι, πέρα από τους φανατικούς υποστηρικτές του, κανένας Ιρανός δεν θα νοσταλγήσει τον 86χρονο Αγιατολάχ. Αντιθέτως, πολλοί Ιρανοί πανηγύρισαν τον θάνατο του αυταρχικού ηγεμόνα, όχι μόνο τα θύματα της δικτατορίας και οι συγγενείς τους, αλλά και εκατομμύρια πολίτες που υποφέρουν από την έλλειψη ελευθερίας και την οικονομική εξαθλίωση. Παρά τις προκλήσεις, το θεοκρατικό σύστημα θεωρείται επιδέξια δομημένο και ο μηχανισμός διαδοχής περίπλοκος.

Η Frankfurter Allgemeine Zeitung, από την πλευρά της, σχολιάζει την αιτιολόγηση της επίθεσης από τον Ντόναλντ Τραμπ, κρίνοντάς την ως «μη πειστική ως προς την “αμεσότητα” της ιρανικής απειλής για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ». Η εφημερίδα αναγνωρίζει ότι υφίσταται απειλή από το Ιράν, ιδιαίτερα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, καθώς το καθεστώς επιθυμεί την καταστροφή της Αμερικής και του Ισραήλ και έχει προωθήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ωστόσο, η FAZ υποστηρίζει ότι Τραμπ και Νετανιάχου επιδιώκουν την ανατροπή του καθεστώτος, θεωρώντας ότι η αποδυνάμωσή του από τις κυρώσεις και τις διαμαρτυρίες καθιστά τις συνθήκες ευνοϊκές. Η εφημερίδα προσθέτει ότι η Μόσχα και το Πεκίνο δεν μπόρεσαν να στηρίξουν αποτελεσματικά την Τεχεράνη, ενώ οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις, όπως αυτές των Μερτς, Στάρμερ και Μακρόν, καταδίκασαν τις αντεπιθέσεις του καθεστώτος, αλλά όχι την επίθεση, εκφράζοντας την επιθυμία τους να αποφύγουν την εμπλοκή.

Τέλος, η tageszeitung του Βερολίνου (taz) εκφράζει την αμφιβολία για την επιτυχία του αμερικανικού εγχειρήματος, παρόλο που ο πρόεδρος Τραμπ έχει διαψεύσει την εικόνα επιφυλακτικότητας απέναντι σε πολέμους στο εξωτερικό. Η εφημερίδα χαρακτηρίζει την επίθεση κατά του Ιράν ως «επόμενο στάδιο κλιμάκωσης» του «ιμπεριαλισμού του MAGA», σημειώνοντας ότι η επιδίωξη ανατροπής καθεστώτος είναι κάτι νέο για τον Τραμπ. Σε αντίθεση με την επίθεση στη Βενεζουέλα, όπου οι ΗΠΑ στόχευαν έναν ανεπιθύμητο δικτάτορα αλλά δεν μιλούσαν για αλλαγή καθεστώτος, στην περίπτωση του Ιράν, η επιτυχία του αμερικανικού εγχειρήματος κρίνεται «αβέβαιη».