Κούβα: Πιέσεις από ΗΠΑ για αλλαγές, με χαλάρωση περιορισμών

Η Ουάσιγκτον άσκησε πιέσεις στην Κούβα για «δραματικές αλλαγές», μέσω του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ενώ παράλληλα ανακοίνωσε περιορισμένη χαλάρωση των περιορισμών στην εξαγωγή πετρελαίου προς τη νήσο, επικαλούμενη ανθρωπιστικούς λόγους. Η Κούβα βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή οικονομική κρίση και εκτεταμένες ενεργειακές ελλείψεις, γεγονός που τροφοδοτεί τις διεθνείς ανησυχίες.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της CARICOM στον Άγιο Χριστόφορο και Νέβις, ο κ. Ρούμπιο δήλωσε ότι «η Κούβα πρέπει να αλλάξει δραματικά, διότι αυτή είναι η μοναδική πιθανότητα που έχει για να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής του λαού της». Επέκτεινε λέγοντας ότι «ο κουβανικός λαός υποφέρει εδώ και πάρα πολύ καιρό» και απέδωσε την ευθύνη στις «αρχές και την κυβέρνηση».

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι θα επιτρέπεται η αγορά πετρελαίου από τη Βενεζουέλα και η παράδοσή του στον ιδιωτικό τομέα στην Κούβα. Η χορήγηση αυτή τίθεται υπό την προϋπόθεση ότι οι συναλλαγές δεν θα ωφελούν «το καθεστώς» της Αβάνας, αλλά «τον λαό» της χώρας. Ο κ. Ρούμπιο προειδοποίησε ότι σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι ο ιδιωτικός τομέας «παίζει τη γάτα και το ποντίκι» και εκτρέπει τα αγαθά προς το καθεστώς ή σε εταιρείες που ελέγχονται από τον κουβανικό στρατό, «οι άδειες θα ακυρωθούν».

Από τον Ιανουάριο, οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει ενεργειακό αποκλεισμό στην Κούβα, χαρακτηρίζοντάς τον «εξαιρετική απειλή» για την εθνική τους ασφάλεια, παρά τη σχετικά μικρή γεωγραφική απόσταση των 150 χιλιομέτρων από τις ακτές της Φλόριντα.

Το ταξίδι του κ. Ρούμπιο συνέπεσε με την ανακοίνωση των κουβανικών αρχών ότι τέσσερις επιβαίνοντες σε ταχύπλοο νηολογημένο στη Φλόριντα έχασαν τη ζωή τους και έξι τραυματίστηκαν στα χωρικά ύδατα της Κούβας, κατά τη διάρκεια ανταλλαγής πυρών με τη συνοριοφυλακή. Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι «όταν θα συγκεντρώσουμε περισσότερες πληροφορίες, θα είμαστε σε θέση να αντιδράσουμε», αποφεύγοντας προς το παρόν εικασίες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες πλήγματα στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό εναντίον ταχύπλοων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, μετέφεραν ναρκωτικά, με τουλάχιστον 150 νεκρούς από τον Σεπτέμβριο του 2025. Αυτές οι επιχειρήσεις έχουν εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη συμβατότητά τους με το διεθνές δίκαιο.

Επιπλέον, η κατάσταση στη Βενεζουέλα απασχόλησε τη σύνοδο. Ο κ. Ρούμπιο εξέφρασε την προσδοκία του για «δίκαιες και δημοκρατικές εκλογές» στη χώρα και υπεραμύνθηκε της αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης του Ιανουαρίου. Μετά την αιχμαλώτιση του Νικολάς Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων με το Καράκας και την υπηρεσιακή πρόεδρο Ντέλσι Ροδρίγες, διευκρινίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θα διαχειρίζεται εφεξής τα ζητήματα που αφορούν το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.

Αρκετοί ηγέτες της CARICOM εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την κατάσταση στην Κούβα. Ο πρωθυπουργός της Τζαμάικας, Άντριου Χόλνες, προειδοποίησε ότι μια νέα επιδείνωση θα επηρεάσει τη σταθερότητα της Καραϊβικής, τονίζοντας ότι τα ανθρώπινα δεινά «δεν ωφελούν κανέναν» και ότι μια «παρατεταμένη κρίση στην Κούβα» θα έχει επιπτώσεις πέραν των συνόρων της. Ο Καναδάς ανακοίνωσε τη χορήγηση 5,8 εκατομμυρίων δολαρίων για ανθρωπιστική βοήθεια προς τη νήσο, ενώ ο πρωθυπουργός του Αγίου Χριστοφόρου και Νέβις, Τέρενς Ντρου, υπογράμμισε ότι «αν αποσταθεροποιηθεί η Κούβα θα αποσταθεροποιηθούμε όλοι».

Στο περιθώριο της συνόδου, ο κ. Ρούμπιο είχε επαφές με τον υπηρεσιακό πρωθυπουργό της Αϊτής, Αλίξ Ντιντιέ Φιλς-Εμέ, τον οποίο στηρίζει η Ουάσιγκτον, με στόχο την ενίσχυση των επιχειρήσεων κατά των συμμοριών και τη διοργάνωση εκλογών. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν την ανάπτυξη οπλισμένης ξένης δύναμης για την αντιμετώπιση της βίας, με τον κ. Ρούμπιο να δηλώνει «πολύ ικανοποιημένος» από τις δεσμεύσεις σε επίπεδο προσωπικού, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτείται περαιτέρω χρηματοδότηση.