Το «πρώτο πρόσωπο του πολέμου» μιλάει τέσσερα χρόνια μετά: Η Ολένα Κουρίλο για τον τραυματισμό, την επιστροφή και την πρόκληση στον Πούτιν
Η καθηγήτρια από το Τσουχούιβ, που έγινε σύμβολο της αντίστασης, αφηγείται την περιπέτειά της, την αποκατάσταση της υγείας της και απευθύνει άμεση πρόκληση στον Ρώσο πρόεδρο.
Με τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η Ολένα Κουρίλο, η 52χρονη καθηγήτρια που έγινε γνωστή διεθνώς ως το «πρώτο πρόσωπο του πολέμου», μιλάει για την επιστροφή της στο Τσουχούιβ μετά από περίπου 1,5 χρόνο. Επανέρχεται στις μνήμες της 24ης Φεβρουαρίου 2022, αναφέρεται στη νέα επαγγελματική της πορεία και, τολμηρά, προκαλεί τον Βλαντίμιρ Πούτιν να τη συναντήσει.
Η συγκλονιστική φωτογραφία της, τραυματισμένης από ρωσικό βομβαρδισμό, με το πρόσωπο ματωμένο και το κεφάλι δεμένο με επιδέσμους, έκανε τον γύρο του κόσμου. Ο Αμερικανός φωτογράφος ντοκιμαντέρ, Βόλφγκανγνκ Σουάν, την απαθανάτισε λίγα λεπτά αφού διασώστες της είχαν παράσχει τις πρώτες βοήθειες. Στο βλέμμα της αποτυπωνόταν σύγχυση, σοκ και αδυναμία κατανόησης του τι είχε μόλις συμβεί.
Έναν μήνα αργότερα, ο πίνακας «The First Face of War» της καλλιτέχνιδας Ζένια Γκέρσμαν, εμπνευσμένος από τη συγκεκριμένη φωτογραφία, πωλήθηκε στον αμερικανικό οίκο δημοπρασιών Heritage Auctions έναντι 100.000 δολαρίων. Τα έσοδα διατέθηκαν για τη στήριξη των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας. Για την Ολένα, ωστόσο, ξεκινούσε ένας διαφορετικός αγώνας: η αποκατάσταση της όρασής της.
Η Ολένα παρέμεινε στο εξωτερικό για περισσότερο από έναν χρόνο, υποβαλλόμενη συνολικά σε τέσσερις χειρουργικές επεμβάσεις. Τα έξοδα θεραπείας και διαμονής καλύφθηκαν από δωρεές πολιτών, με σημαντική επίσης τη στήριξη της βρετανικής εφημερίδας Daily Mail, η οποία είχε δημοσιεύσει τη φωτογραφία της. Μετακινήθηκε αρχικά στην Πολωνία και κατόπιν στο Λονδίνο, όπου έλαβε χώρα η τέταρτη και τελευταία επέμβαση.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις της, έζησε στο Λονδίνο στο πλαίσιο του προγράμματος «Home for Ukrainians», φιλοξενούμενη από μια οικογένεια που την υποδέχθηκε σε τριώροφο σπίτι, παρέχοντάς της όλες τις ανέσεις. Παρά τις ευνοϊκές συνθήκες και την πρόταση να παραμείνει, η ίδια είχε ισχυρή επιθυμία να επιστρέψει στην πατρίδα της. «Πηγαίνεις ως τουρίστας και είναι ωραία. Αλλά να ζήσεις μόνιμα; Δεν το έβλεπα για μένα», σημείωσε. Στις 16 Ιουνίου 2023, ολοκληρώθηκε η θεραπεία της στην Πολωνία και δύο ημέρες αργότερα επιβιβάστηκε στο τρένο Πρζέμισλ–Χάρκιβ με τελικό προορισμό την Ουκρανία. Για να εκφράσει την ευγνωμοσύνη της στην οικογένεια που τη φιλοξένησε, ετοίμασε παραδοσιακά ουκρανικά πιάτα, όπως μπορς, βαρένικι και τηγανίτες.
Η 24η Φεβρουαρίου 2022 παραμένει μια έντονα τραυματική ανάμνηση. Ρωσικός πύραυλος έπληξε την αυλή μιας πενταώροφης πολυκατοικίας στη συνοικία Αβιάτορ του Τσουχούιβ, προκαλώντας μεγάλη πυρκαγιά. Εκείνη την ημέρα σκοτώθηκε ο 13χρονος Άντον Ταρασένκο, ο οποίος θεωρείται το πρώτο θύμα της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην περιφέρεια Χαρκόβου. Πολλοί κάτοικοι τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων και η Ολένα.
Σήμερα, η όρασή της έχει μειωθεί σημαντικά: βλέπει κατά 30% από το ένα μάτι και κατά 80% από το άλλο. Ο αμφιβληστροειδής στο ένα μάτι έχει αποκολληθεί μερικώς, ενώ στο άλλο τα θραύσματα γυαλιού έχουν επηρεάσει τον κερατοειδή. Η κατάστασή της απαιτεί τακτική ιατρική παρακολούθηση. Όπως περιγράφει, αντιμετωπίζει δυσκολίες στις σκάλες, αδυνατεί να διαβάσει και καταφεύγει στη χρήση ηχητικών βιβλίων. Επιπλέον, έχει υποστεί διπλό κάταγμα στο χέρι μετά από πτώση.