Ομιλία Τραμπ στο Κογκρέσο: Εστίαση στην εσωτερική ατζέντα και σκιές για το Ιράν

Ο Ντόναλντ Τραμπ εκφώνησε τη δίωρη ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους ενώπιον του Κογκρέσου, σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ενίσχυση της στήριξης των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος μίλησε υπό το κλίμα αυξανόμενης έντασης με το Ιράν και της δυσαρέσκειας των πολιτών για το υψηλό κόστος διαβίωσης.

Παρά τις προσδοκίες, ο πρόεδρος Τραμπ δεν παρουσίασε αναλυτική επιχειρηματολογία υπέρ μιας πιθανής στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ιράν, όπως πολλοί ανέμεναν πριν από τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις στη Γενεύη. Η αναφορά στο Ιράν έγινε μετά την παρέλευση περίπου μιας ώρας ομιλίας, όπου ο Τραμπ επανέλαβε τα πάγια επιχειρήματά του σχετικά με την ανάγκη αποτροπής της απόκτησης πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη. Κατηγόρησε το Ιράν για διάδοση τρομοκρατίας μέσω ομάδων-πληρεξουσίων και για τη θανάτωση δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων σε πρόσφατες διαδηλώσεις. «Έχουν ήδη αναπτύξει πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν την Ευρώπη και τις βάσεις μας στο εξωτερικό και εργάζονται για την κατασκευή πυραύλων που σύντομα θα μπορούν να φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής», δήλωσε ο Τραμπ, χωρίς όμως να παρουσιάσει νέα στοιχεία.

Η ομιλία, μία από τις μεγαλύτερες στη σύγχρονη ιστορία, είχε σαφή προεκλογικό χαρακτήρα, εστιάζοντας στην υπεράσπιση των οικονομικών και μεταναστευτικών πολιτικών του, με στόχο την αναζωογόνηση της δεξιάς εκλογικής βάσης. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν αγνόησε την προειδοποίηση να μην προχωρήσει σε «καμία μελλοντική απόπειρα» ανασυγκρότησης του πυρηνικού του προγράμματος μετά τα αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο.

Ωστόσο, η ομιλία δεν παρείχε σαφείς απαντήσεις για την επείγουσα φύση μιας στρατιωτικής δράσης, ούτε προσδιόρισε τους στόχους ή την πιθανότητα χρήσης στρατιωτικής ισχύος. Στο πρώτο μέρος της ομιλίας, η αναφορά σε διεθνή ζητήματα όπως η Βενεζουέλα ήταν σύντομη, ενώ η Ρωσία και η Ουκρανία σχεδόν δεν αναφέρθηκαν. Η προτεινόμενη απόκτηση της Γροιλανδίας, ζήτημα που έχει προκαλέσει εντάσεις στις διατλαντικές σχέσεις, δεν τέθηκε.

Παρά την αφιέρωση χρόνου σε διεθνείς συγκρούσεις που η κυβέρνησή του επιδιώκει να επιλύσει, η περιορισμένη αναφορά σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής στο πρώτο μισό της ομιλίας ήταν αξιοσημείωτη, δεδομένου του πρόσφατου ενδιαφέροντος της διοίκησης για τη διπλωματία. Οι προσπάθειες για την εξεύρεση λύσης στον πόλεμο στην Ουκρανία και τη διαπραγμάτευση με το Ιράν, καθώς και η διαχείριση των σχέσεων με τη Βενεζουέλα, απασχολούν έντονα την αμερικανική διοίκηση.

Αντίδραση από το Ιράν
Το Ιράν απέρριψε τα λεγόμενα του Αμερικανού προέδρου, χαρακτηρίζοντάς τα «μεγάλα ψέματα». Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε στο X ότι οι ισχυρισμοί περί πυρηνικού προγράμματος, βαλλιστικών πυραύλων και αριθμού θυμάτων στις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου είναι απλώς επαναλήψεις ψεμάτων. Ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η Τεχεράνη δεν έχει την ικανότητα να πλήξει τις ΗΠΑ, αλλά θα επιτεθεί στις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση αμερικανικών πλήξεων.

Σχετικά με τον αριθμό των θυμάτων στις διαδηλώσεις, ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε 32.000 νεκρούς, ενώ οι Ιρανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν πάνω από 3.000 νεκρούς, αποδίδοντας τα βίαια επεισόδια σε «τρομοκρατικές ενέργειες» υποκινούμενες από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA) αναφέρει πάνω από 7.000 νεκρούς, με την εκτίμηση ότι ο πραγματικός αριθμός είναι υψηλότερος.