Τραμπ: Στρατηγική τριών βημάτων για το Ιράν – Από το στοχευμένο πλήγμα έως την αλλαγή καθεστώτος

Ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε στους στενούς του συνεργάτες το περίγραμμα της στρατηγικής του για το Ιράν, λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη συνάντηση της επόμενης Πέμπτης. Σύμφωνα με πληροφορίες από κύκλους της αμερικανικής κυβέρνησης, ο πρόεδρος Τραμπ τόνισε ότι εάν η διπλωματία ή ένα αρχικό, στοχευμένο αμερικανικό πλήγμα δεν πείσουν την Τεχεράνη να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα, θα εξετάσει το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης επίθεσης τους επόμενους μήνες, με απώτερο στόχο την ανατροπή της ηγεσίας των μουλάδων.

Διαπραγματευτές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν θα συναντηθούν την Πέμπτη στη Γενεύη, σε μια κίνηση που θεωρείται ως ύστατη προσπάθεια αποφυγής της στρατιωτικής σύγκρουσης. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ φέρεται να έχει σταθμίσει τις επιλογές για πιθανή αμερικανική δράση σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.

**Στοχευμένο πλήγμα για αρχή και, αν αποτύχει, ευρεία επίθεση για την ανατροπή του καθεστώτος**

Αν και δεν έχουν ληφθεί οριστικές αποφάσεις, συνεργάτες του Τραμπ αναφέρουν στους New York Times ότι ο πρόεδρος προσανατολίζεται σε ένα αρχικό, περισσότερο προειδοποιητικό, πλήγμα τις επόμενες ημέρες. Στόχος είναι να καταδειχθεί στην ιρανική ηγεσία η αποφασιστικότητα των ΗΠΑ για τη διακοπή της δυνατότητας κατασκευής πυρηνικού όπλου. Τα πιθανά πλήγματα περιλαμβάνουν το αρχηγείο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, πυρηνικές εγκαταστάσεις και το βαλλιστικό πυραυλικό πρόγραμμα.

Εάν αυτά τα μέτρα δεν πείσουν την Τεχεράνη, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει στους συνεργάτες του την πρόθεση να αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρείας στρατιωτικής επίθεσης αργότερα εντός του έτους, με σκοπό την απομάκρυνση του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από την εξουσία. Ωστόσο, υπάρχουν αμφιβολίες, ακόμη και εντός του Λευκού Οίκου, για την επίτευξη ενός τέτοιου στόχου αποκλειστικά μέσω αεροπορικών πληγμάτων.

**Νέα πρόταση για το εμπλουτισμένο ουράνιο**

Παράλληλα, παρασκηνιακά εξετάζεται μια νέα πρόταση, κοινή για την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, η οποία θα μπορούσε να αποτρέψει τη στρατιωτική σύγκρουση: ένα εξαιρετικά περιορισμένο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου, αποκλειστικά για ιατρική έρευνα και θεραπείες.

Είναι ασαφές εάν θα επιτευχθεί συμφωνία σε αυτό το μέτωπο. Η πρόταση αυτή της τελευταίας στιγμής ήρθε στο προσκήνιο, ενώ δύο ομάδες αεροπλανοφόρων (Abraham Lincoln, Gerald Ford) και δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη, βομβαρδιστικά και αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού έχουν συγκεντρωθεί σε απόσταση βολής από το Ιράν.

**Σύσκεψη υψηλού προφίλ στον Λευκό Οίκο: Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα**

Την Τετάρτη, ο Τραμπ συζήτησε σχέδια για πλήγματα κατά του Ιράν στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, παρουσία του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, του αρχηγού του Μεικτού Επιτελείου Στρατού στρατηγού Νταν Κέιν, του διευθυντή της CIA Τζον Ράτκλιφ και της προσωπάρχη του Λευκού Οίκου Σούζι Γουάιλς.

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, ο Τραμπ ζήτησε από τον στρατηγό Κέιν και τον Ράτκλιφ την εκτίμησή τους για τη γενικότερη στρατηγική έναντι του Ιράν. Ο στρατηγός Κέιν ανέλυσε τις επιχειρησιακές δυνατότητες του στρατού, ενώ ο επικεφαλής της CIA εστίασε στην τρέχουσα κατάσταση στο πεδίο και στα πιθανά αποτελέσματα των προτεινόμενων ενεργειών. Σε αντίθεση με τη συζήτηση για την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, όπου ο στρατηγός Κέιν είχε εκφράσει υψηλή πιθανότητα επιτυχίας, για το Ιράν δεν προσέφερε αντίστοιχες διαβεβαιώσεις, αναγνωρίζοντας τη δυσκολία του στόχου.

Ο Βανς, γνωστός για την προτίμησή του σε αυτοσυγκράτηση σε υπερπόντιες στρατιωτικές επιχειρήσεις, δεν αντιτέθηκε στην προοπτική πλήγματος, αλλά υπέβαλε εκτενείς ερωτήσεις στους αξιωματούχους, ζητώντας διευκρινίσεις για τους κινδύνους και την πολυπλοκότητα μιας επίθεσης κατά του Ιράν.

**Απορρίπτεται η χερσαία επιχείρηση, ανησυχία για παρατεταμένη σύγκρουση**

Προγενέστερα, εξετάζονταν επιλογές που περιλάμβαναν την ανάπτυξη ειδικών δυνάμεων για επιδρομές σε ιρανικές πυρηνικές ή πυραυλικές εγκαταστάσεις, ακόμη και σε υπόγειες. Ωστόσο, τέτοιες επιχειρήσεις κρίθηκαν εξαιρετικά επικίνδυνες και τα σχετικά σχέδια έχουν προς το παρόν ανασταλεί.

Στρατιωτικοί αξιωματούχοι του Στρατού Ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας έχουν επίσης εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις μιας παρατεταμένης σύγκρουσης με το Ιράν στην επιχειρησιακή ετοιμότητα πλοίων, συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας Patriot και άλλων κρίσιμων αεροσκαφών.

Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει, με την εκπρόσωπο Αν Κέλι να δηλώνει: «Τα μέσα ενημέρωσης μπορούν να εικάζουν όσα θέλουν για τη σκέψη του Προέδρου, αλλά μόνο εκείνος γνωρίζει τι μπορεί να πράξει ή να μην πράξει».

**Δευτέρα ή Τρίτη αναμένεται η πρόταση της Τεχεράνης**

Εν αναμονή του προσχεδίου συμφωνίας που αναμένεται να υποβάλει το Ιράν τη Δευτέρα ή την Τρίτη, οι δύο πλευρές φαίνεται να σκληραίνουν τη στάση τους. Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε στο Fox News ότι η «σαφής κατεύθυνση» του Προέδρου ήταν η αποδοχή μόνο συμφωνίας που θα προβλέπει «μηδενικό εμπλουτισμό» πυρηνικού υλικού.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας στο, τόνισε ότι η χώρα του δεν είναι διατεθειμένη να εγκαταλείψει το «δικαίωμά» της στην παραγωγή πυρηνικού καυσίμου στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης.

**Το «χαρτί» που παίζει ο Γκρόσι για την αποφυγή σύγκρουσης**

Στο τραπέζι βρίσκεται πρόταση που αποδίδεται στον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας Ραφαέλ Γκρόσι, σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα μπορούσε να παράγει ελάχιστες ποσότητες πυρηνικού καυσίμου αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς. Εάν υιοθετηθεί, η Τεχεράνη θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι συνεχίζει τον εμπλουτισμό, ενώ ο Τραμπ ότι κλείνουν οι εγκαταστάσεις που επιτρέπουν την κατασκευή όπλου.

Παραμένει αβέβαιο εάν το Ιράν θα δεχθεί να περιορίσει ένα εκτεταμένο, βιομηχανικής κλίμακας πρόγραμμα σε τόσο περιορισμένο επίπεδο, αλλά και εάν ο Τραμπ θα αποδεχθεί οποιαδήποτε μορφή εμπλουτισμού.

**Έτοιμες να πατήσουν τη σκανδάλη οι αμερικανικές δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί**

Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή έχει ενισχυθεί σε βαθμό που δεν έχει παρατηρηθεί από την προετοιμασία της εισβολής στο Ιράκ πριν από σχεδόν 23 χρόνια, με δύο ομάδες αεροπλανοφόρων, δεκάδες αεροσκάφη και συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας να έχουν αναπτυχθεί.

Δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι, ο οποίος ανέφερε σε συνέντευξή του ότι το Ισραήλ έχει «βιβλικά δικαιώματα» σε μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής, προκάλεσαν αντιδράσεις από αραβικές χώρες, περιπλέκοντας περαιτέρω τη διπλωματική εξίσωση.

Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίζονται ασαφείς ως προς τους τελικούς στόχους έναντι μιας χώρας 90 εκατομμυρίων κατοίκων. Ενώ ο Τραμπ επικεντρώνεται στην αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου, άλλοι συνεργάτες έχουν επικαλεστεί επιπλέον λόγους για στρατιωτική δράση, όπως η προστασία διαδηλωτών, η εξουδετέρωση του πυραυλικού οπλοστασίου και η διακοπή της στήριξης της Τεχεράνης προς τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου εξέφρασαν αμφιβολίες αν η στρατιωτική πίεση θα υποχρεώσει, τελικά, την ιρανική ηγεσία να εγκαταλείψει ένα πρόγραμμα που έχει αναχθεί σε σύμβολο αντίστασης έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών.