Ο πρίγκιπας Αντριου: Από τον ρόλο του «εφεδρικού» στην κρίση του θρόνου

Ο πρίγκιπας Αντριου, δευτερότοκος γιος της αείμνηστης μονάρχη Ελισάβετ Β’, δεν προοριζόταν ποτέ για τον πρωταγωνιστικό ρόλο της διαδοχής. Η γέννησή του τον έφερε σε μια θέση υποστήριξης, μακριά από το βάρος της πρώτης γραμμής, επιτρέποντάς του να κινείται διακριτικά μέσα από τις κρίσεις που αντιμετώπιζε ο θεσμός. Για δεκαετίες, απολάμβανε την προνομιακή πρόσβαση ενός «εφεδρικού», χωρίς την καθημερινή πειθαρχία που απαιτεί ο θρόνος και με λιγότερη δημοσιότητα.

Η δημόσια εικόνα του φάνταζε αψεγάδιαστη. Η θητεία του στο Βασιλικό Ναυτικό και η συμμετοχή του στον Πόλεμο των Φόκλαντ το 1982 ενίσχυσαν την εικόνα ενός αξιωματικού που επιτελεί το καθήκον του. Ο γάμος του με τη Σάρα Φέργκιουσον, οι δυσκολίες, ο χωρισμός το 1992 και η έντονη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης, όλα έμοιαζαν διαχειρίσιμα. Τότε, ο Οίκος των Γουίνδσορ μπορούσε ακόμη να πείθει ότι τα προσωπικά ατοπήματα ήταν απλές «ενοχλητικές υποσημειώσεις» και όχι απειλή για τη σταθερότητα του θεσμού. Άλλωστε, η βασίλισσα Ελισάβετ αντιμετώπιζε και άλλα σοβαρά ζητήματα, όπως αυτά που θα γίνονταν δημόσιο θέαμα και θα λάμβαναν διαστάσεις σκανδάλου το 1995. Ο Αντριου και το διαζύγιό του αποτελούσαν, κατά κύριο λόγο, δευτερεύοντα θέματα για την ίδια, η οποία μάλιστα του είχε μεγάλη αδυναμία.

Η πραγματική μετάβαση άρχισε όταν ο πρίγκιπας Αντριου εισήλθε σε έναν τομέα όπου η μοναρχία είναι ιδιαίτερα ευάλωτη: την οικονομική διπλωματία, τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις και τα δίκτυα ισχύος. Σε αυτά τα πεδία, όπου οι κάμερες απουσιάζουν αλλά οι συναλλαγές είναι σημαντικές, κάθε λανθασμένη κρίση δεν είναι πλέον απλώς προσωπικό λάθος, αλλά θεσμικός κίνδυνος.

Το 2001, ο Αντριου ανέλαβε τον ρόλο του ειδικού εμπορικού απεσταλμένου του Ηνωμένου Βασιλείου. Μια θέση με υψηλό συμβολισμό, αλλά και με σοβαρές αρμοδιότητες και σημαντικά κεφάλαια. Ως βασιλικός εκπρόσωπος, ο ρόλος του ήταν να ανοίγει πόρτες, να διευκολύνει επαφές και να προωθεί τα βρετανικά συμφέροντα. Στην πράξη, όμως, ήταν ένα πεδίο γεμάτο γκρίζες ζώνες, όπου η δουλειά βασιζόταν στο κοινωνικό κεφάλαιο, το οποίο συχνά δεν εξετάζει το ηθικό μητρώο των συνομιλητών.

**Η γνωριμία με τον Τζέφρι Επστάιν**

Αυτή η περίοδος τον έφερε σε επαφή με κύκλους πλούτου και διεθνούς επιρροής. Εκεί εμφανίστηκε ο Τζέφρι Επστάιν, ένας άνδρας που για χρόνια παρουσιαζόταν ως χρηματοοικονομικός διαχειριστής με ιδιαίτερη πρόσβαση σε ελίτ, πριν αποκαλυφθεί το δίκτυο σεξουαλικής εκμετάλλευσης και κακοποίησης πίσω από τη βιτρίνα του. Η δημόσια εκδοχή τοποθετεί τη γνωριμία του Αντριου με τον Επστάιν στο 1999, μέσω της Γκιλέιν Μάξγουελ, μιας κεντρικής φιγούρας στο περιβάλλον του Επστάιν. Είναι συχνό το φαινόμενο οι ισχυροί να γνωρίζονται με αμφιλεγόμενους ανθρώπους χωρίς να έχουν πλήρη γνώση των δραστηριοτήτων τους. Ωστόσο, το κρίσιμο σημείο είναι η στιγμή που οι πληροφορίες παύουν να είναι «φήμες» και γίνονται αποδείξεις.

Το 2008, ο Επστάιν καταδικάστηκε στη Φλόριντα για υπόθεση που αφορούσε ανήλικο. Από εκείνο το σημείο και μετά, η λογική μιας σχέσης κοινωνικής οικειότητας με τον Επστάιν έπρεπε να έχει καταρρεύσει. Στον κόσμο των δημόσιων ρόλων, το 2008 σηματοδότησε ένα χρονικό ορόσημο που θα έπρεπε να λειτουργήσει ως απαγορευτικό. Παρόλα αυτά, το 2010, ο Αντριου τον επισκέφθηκε στη Νέα Υόρκη μετά την αποφυλάκισή του. Η φωτογράφισή του έξω από την κατοικία του Επστάιν έγινε παγκόσμιο στιγμιότυπο. Αυτή δεν ήταν μια «κακή στιγμή», αλλά η αποκάλυψη ότι ο πρίγκιπας δεν αντιλαμβανόταν τις επιταγές της εποχής, τις απαιτήσεις του ρόλου του και τις αλλαγές στην ηθική ανοχή της κοινωνίας. Η θεσμική υποχρέωση για απόσταση ήταν πλέον μη διαπραγματεύσιμη.

Το 2011, η πίεση κορυφώθηκε και ο πρίγκιπας Αντριου υποβάθμισε και ουσιαστικά εγκατέλειψε τον ρόλο του ως εμπορικός απεσταλμένος. Η αποχώρηση αυτή σηματοδότησε το πρώτο «κούρεμα» αρμοδιοτήτων. Ωστόσο, η ζημιά είχε ήδη καταγραφεί: ο Αντριου είχε συνδεθεί, δημόσια και πολυεπίπεδα, με τον Επστάιν.

**Η υπόθεση της Βιρτζίνια Τζιουφρέ**

Η υπόθεση απέκτησε βαρύτατες διαστάσεις όταν εμφανίστηκαν οι καταγγελίες της Βιρτζίνια Τζιουφρέ. Η Τζιουφρέ υποστήριξε ότι, ως 17χρονη, στρατολογήθηκε και κακοποιήθηκε στο πλαίσιο του δικτύου Επστάιν-Μάξγουελ, ενώ εξαναγκάστηκε σε σεξουαλικές επαφές με τον Αντριου σε τρεις περιπτώσεις, το 2001, σε διαφορετικές τοποθεσίες.

Ο πρίγκιπας Αντριου αρνήθηκε κατηγορηματικά κάθε σεξουαλική επαφή μαζί της. Για χρόνια, το Παλάτι βρέθηκε ανάμεσα στην άμυνα και την αναμονή, προσπαθώντας να κρατήσει την υπόθεση μακριά από τον πυρήνα του θεσμού, παρουσιάζοντάς την ως ένα σύνθετο νομικό και επικοινωνιακό ζήτημα που δεν έπρεπε να ταυτιστεί με τη λειτουργία της μοναρχίας.