Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ΗΠΑ πλήττει την εμπορική πολιτική Τραμπ
Αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και αβεβαιότητα για τις διεθνείς σχέσεις μετά την ακύρωση των δασμών.
Μια σημαντική τροχοπέδη στην οικονομική στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ συνιστά η πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία ακύρωσε τους παγκόσμιους «ανταποδοτικούς» δασμούς που είχε επιβάλει. Ο Αμερικανός πρόεδρος, ως άμεση αντίδραση, ανακοίνωσε την επιβολή νέων δασμών ύψους 15%, επικαλούμενος διαφορετική νομική βάση. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί σημαντικές πολιτικές και οικονομικές αναταράξεις, ενώ ευρωπαϊκοί φορείς εκφράζουν ανησυχία για παρατεταμένη αβεβαιότητα στις διεθνείς εμπορικές σχέσεις.
Με τη στήριξη ακόμη και δικαστών που είχαν διοριστεί από τον ίδιο, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομους τους βασικούς παγκόσμιους δασμούς που είχε θεσπίσει ο Τραμπ, περιορίζοντας έτσι ουσιαστικά τις αρμοδιότητές του στον τομέα της εμπορικής πολιτικής. Πολλοί αναλυτές θεωρούν αυτή την απόφαση ως τη σημαντικότερη δικαστική ανατροπή της δεύτερης θητείας του.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε άμεσα, ανακοινώνοντας την πρόθεσή του να επιβάλει παγκόσμιους δασμούς 10%, ποσοστό που αύξησε στη συνέχεια στο 15%, επικαλούμενος το Άρθρο 122 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974. Παρά τους ισχυρισμούς του ότι η απόφαση του Δικαστηρίου ενισχύει τις αρμοδιότητές του, η νομική ανάλυση της απόφασης δεν φαίνεται να το επιβεβαιώνει.
Το εν λόγω άρθρο θέτει ανώτατο όριο στους δασμούς στο 15% και για περίοδο 150 ημερών, εκτός εάν το Κογκρέσο αποφασίσει την παράτασή τους. Επιπλέον, προϋποθέτει την ύπαρξη προβλήματος στο ισοζύγιο πληρωμών. Άλλες πιθανές νομικές οδοί απαιτούν χρονοβόρες διαδικασίες και ειδικές διαπιστώσεις από αρμόδιες υπηρεσίες, γεγονός που περιορίζει την ευελιξία της εκτελεστικής εξουσίας.
**Πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις**
Η απόφαση αυτή λαμβάνεται σε μια περίοδο όπου η αμερικανική οικονομία εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης. Το Γραφείο Οικονομικής Ανάλυσης ανακοίνωσε ότι το ΑΕΠ αυξήθηκε μόλις κατά 1,4% σε ετήσια βάση το τέταρτο τρίμηνο, καθιστώντας το 2025 τη δεύτερη χειρότερη χρονιά ανάπτυξης από το 2016. Η απασχόληση παρουσίασε επίσης αδύναμες επιδόσεις, ενώ ο πληθωρισμός παραμένει σταθερά υψηλός.
Η πολιτική των δασμών έχει ήδη κοστίσει στον πρόεδρο. Σύμφωνα με δημοσκοπικά στοιχεία, η καθαρή αποδοχή του για την οικονομία υποχώρησε από +6 σε -12 μονάδες μετά την ανακοίνωση των παγκόσμιων δασμών στις 2 Απριλίου. Δημοσκόπηση του CNN αποκάλυψε ότι το 62% των Αμερικανών αποδοκιμάζει την πολιτική του στους δασμούς, ποσοστό που περιλαμβάνει και το 25% των ψηφοφόρων με ρεπουμπλικανική προτίμηση.
Η απόφαση του Δικαστηρίου ενδέχεται να ενθαρρύνει Ρεπουμπλικανούς βουλευτές, οι οποίοι εκφράζουν σκεπτικισμό απέναντι στην πολιτική των δασμών, ειδικά ενόψει των επικείμενων ενδιάμεσων εκλογών.
**Αντιδράσεις από Γερμανία και Ευρωπαϊκή Ένωση**
Στη Γερμανία, κυβερνητικοί και επιχειρηματικοί παράγοντες εκτιμούν ότι η απόφαση του Δικαστηρίου δεν εξαλείφει την αβεβαιότητα. Ο υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλινγκμπάιλ δήλωσε στη Frankfurter Allgemeine Zeitung ότι, παρά την ακύρωση των «ανταποδοτικών» δασμών, παραμένουν σε ισχύ δασμοί που αφορούν συγκεκριμένους κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και ο χάλυβας, τονίζοντας ότι «παραμένει μεγάλη αβεβαιότητα».
Παρόμοιες ανησυχίες εξέφρασαν και επιχειρηματικοί φορείς, προειδοποιώντας ότι η εμπορική αναταραχή δεν εξαφανίζεται, αλλά μεταβάλλεται το νομικό της πλαίσιο, με πιθανές συνέπειες και για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
**Παρίσι: Στο τραπέζι τα αντίμετρα**
Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Financial Times, ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Μπρουνό Φορισιέρ, τάχθηκε υπέρ της επιβολής αντίμετρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως ανέφερε, η Γαλλία και οι εταίροι της στην Ένωση αναλύουν αυτή τη στιγμή τις επιπτώσεις της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, η οποία έκρινε παράνομους τους «ανταποδοτικούς» δασμούς, θεωρώντας ότι ο πρόεδρος υπερέβη τις αρμοδιότητές του.
«Βρισκόμαστε σε στενή επαφή με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις χώρες μέλη, ώστε να προχωρήσουμε στην ανάλυση της απόφασης και να εκτιμήσουμε τις συνέπειες», δήλωσε ο Φορισιέρ.
Η στάση του Παρισιού ενισχύει τα σενάρια για μια πιο συντονισμένη ευρωπαϊκή αντίδραση, εφόσον οι νέοι δασμοί 15% τεθούν σε πλήρη εφαρμογή.