Η αμφιλεγόμενη viral τάση απώλειας βάρους: Μασάς και φτύνεις για να ξεγελάσεις τον εγκέφαλο
Νέα επικίνδυνη μέθοδος από τα social media υπόσχεται απώλεια βάρους, αλλά οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Στον συνεχώς εξελισσόμενο κόσμο των social media, κάθε λίγους μήνες αναδύεται και προβάλλεται μια νέα, «έξυπνη» μέθοδος απώλειας βάρους. Κάποιες από αυτές είναι αθώες, άλλες προκαλούν προβληματισμό, ενώ ορισμένες προκαλούν απορία για τον τρόπο που καταφέρνουν να κερδίσουν δημοτικότητα. Η πιο πρόσφατη viral τάση, που έκανε την εμφάνισή της σε κινεζικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ανήκει αναμφισβήτητα στην τελευταία κατηγορία.
Σύμφωνα με ραγδαία διαδιδόμενες αναρτήσεις, νεαροί άνθρωποι που ανησυχούν για την αύξηση του σωματικού τους βάρους και δυσκολεύονται να διαχειριστούν τις λιγούρες τους, έχουν υιοθετήσει μια ασυνήθιστη πρακτική: τοποθετούν διάφανη μεμβράνη ή μια λεπτή πλαστική σακούλα στο στόμα τους κατά τη διάρκεια του γεύματος. Εισάγουν την τροφή για να απολαύσουν τη γεύση, τη μασούν για την αίσθηση, αλλά στη συνέχεια την απομακρύνουν χωρίς να την καταπιούν.
Η λογική πίσω από αυτή την πρακτική είναι φαινομενικά απλή: «Δοκίμασε τη γεύση, ξεγέλασε τον εγκέφαλο, απέφυγε τις θερμίδες». Η ιδέα βασίζεται στην πεποίθηση ότι η γεύση και το μάσημα του φαγητού μπορούν να προκαλέσουν στον εγκέφαλο ένα αίσθημα ικανοποίησης, ακόμη και αν δεν υπάρξει πραγματική κατανάλωση.
**Ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: Έλλειψη επιστημονικής βάσης και κρυμμένοι κίνδυνοι**
Θεωρητικά, οι υποστηρικτές αυτής της μεθόδου στα social media ισχυρίζονται ότι προσφέρει μειωμένη θερμιδική πρόσληψη, ικανοποίηση των λιγούρων, αποτροπή υπερφαγίας και τελικά έλεγχο του βάρους. Ωστόσο, στην πράξη, οι ειδικοί επισημαίνουν πως τα επιστημονικά δεδομένα δεν στηρίζουν την αποτελεσματικότητά της.
Όπως εξηγούν, το αίσθημα του κορεσμού δεν ενεργοποιείται αποκλειστικά από τη γεύση. Περιλαμβάνει εξαιρετικά πολύπλοκους μηχανισμούς, όπως η πέψη, η διαστολή του στομάχου, η απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και σημαντικά ορμονικά σήματα – συμπεριλαμβανομένων των ορμονών γκρελίνης και λεπτίνης, που ρυθμίζουν τις αισθήσεις της πείνας και του κορεσμού.
Ενώ το μάσημα και το φτύσιμο μπορεί να προσφέρει μια στιγμιαία ανακούφιση από μια έντονη επιθυμία, δεν δημιουργεί ένα διαρκές αίσθημα πληρότητας. Η πείνα αναπόφευκτα επιστρέφει, συχνά μάλιστα με μεγαλύτερη ένταση. Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη επιστημονική τεκμηρίωση που να υποστηρίζει αυτή την πρακτική ως αποτελεσματική στρατηγική διαχείρισης βάρους.
Πέρα από την αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητά της, η νέα αυτή τάση ενέχει και σοβαρούς κινδύνους. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο κίνδυνος πνιγμού, η πιθανότητα κατάποσης κομματιών πλαστικού, η ενίσχυση διαταραγμένων διατροφικών συμπεριφορών και, το σημαντικότερο, η διαστρέβλωση της φυσιολογικής σχέσης με το φαγητό.
Όταν το φαγητό μετατρέπεται σε κάτι που «βιώνεται αλλά αποφεύγεται», είναι πιθανό να αλλοιωθούν τα φυσικά σήματα πείνας και κορεσμού, ενισχύοντας παράλληλα το άγχος που σχετίζεται με τη διατροφή.
Η ιδέα του «μάσα αλλά μην καταπίνεις» δεν είναι εντελώς καινούργια· παραλλαγές της έχουν εμφανιστεί στο παρελθόν σε διάφορα πολιτισμικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, η ταχύτητα διάδοσης που παρέχουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να μετατρέψει μια περιθωριακή πρακτική σε μια κανονικοποιημένη συμπεριφορά, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τους νεαρούς και ευάλωτους χρήστες.