Η Ευρώπη Σκέφτεται το Μέλλον της από ένα Μεσαιωνικό Κάστρο

Στην καρδιά του Βελγίου, ένα από τα αρχαιότερα μεσαιωνικά κάστρα, το Alden Biesen, που χτίστηκε τον 13ο αιώνα και αποτελεί μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, φιλοξενεί σήμερα Ευρωπαίους ηγέτες. Σε ένα περιβάλλον απομονωμένο από τον διεθνή θόρυβο, οι ηγέτες καλούνται να αναμετρηθούν με τις σκληρές οικονομικές προκλήσεις και, κυρίως, με την άνοδο νέων γεωπολιτικών δυνάμεων.
Η επιλογή του κάστρου, ένα επιβλητικό οικοδόμημα με 800 χρόνια ιστορίας, δεν είναι τυχαία. Αποτελεί ισχυρή ένδειξη της αναγκαιότητας για ευρωπαϊκή συνέχεια, ειδικά τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει πληθώρα επιθετικών συμπεριφορών στο διεθνές σύστημα, κάτι που στο παρελθόν δεν αποτελούσε πρωταρχική στρατηγική ανησυχία.
Σε αυτήν την άτυπη Σύνοδο Κορυφής, η οποία επισήμως εστιάζει στην ανταγωνιστικότητα, είναι σαφές ότι οι συζητήσεις θα υπερβούν τα στενά όρια της ενιαίας αγοράς. Στόχος είναι η απλούστευση διαδικασιών και η μείωση της γραφειοκρατίας, ώστε η ΕΕ να ανακτήσει δυναμική και να ενισχύσει τις παραγωγικές της δυνατότητες απέναντι σε τρίτες χώρες, όπως η Κίνα. Παράλληλα, οι μεταβολές στο ευρωατλαντικό πλαίσιο ασφαλείας, ιδιαίτερα μετά την επανεκλογή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, βρίσκονται στο επίκεντρο του διαλόγου. Οι ηγέτες της Γηραιάς Ηπείρου αναζητούν τρόπους για να εξισορροπήσουν την αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη και να επιταχύνουν την αμυντική και στρατηγική αυτονομία της Ένωσης σε ένα ρευστό γεωπολιτικά περιβάλλον.
Την ίδια στιγμή, οι συμμετέχοντες αναμένεται να διαμορφώσουν μια κοινή στάση απέναντι στο «Συμβούλιο της Ειρήνης», το οποίο έχει προγραμματιστεί για τις 19 Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, εν όψει των εξελίξεων στη Γάζα. Πάντως, η πρόσφατη συμφωνία ΕΕ-Ινδίας έχει ήδη προσδώσει νέα ώθηση στο ανταγωνιστικό οικονομικό πλεονέκτημα της Ευρώπης, προσφέροντας μια ουσιαστική εναλλακτική λύση στο νέο πολυμερές τοπίο, όπου η Κίνα διεκδικεί δεσπόζουσα θέση, με την Ουκρανία να παραμένει ένα κρίσιμο μέτωπο.
Η εξέλιξη της σύγκρουσης στην Ουκρανία παραμένει, ως εκ τούτου, κεντρικό θέμα στην ατζέντα της συνάντησης, δεδομένου ότι και οι Υπουργοί Άμυνας έχουν θέσει τα σχετικά ζητήματα τις προηγούμενες ημέρες, ειδικά καθώς μειώνεται ο χρόνος για την επίλυση της διαφοράς από πλευράς των Ηνωμένων Πολιτειών. Σε αυτό το πλαίσιο, οι πρώην πρωθυπουργοί της Ιταλίας, Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, συντάκτες σημαντικών εκθέσεων για την ανταγωνιστικότητα και την ενιαία αγορά της ΕΕ, κλήθηκαν να μοιραστούν τις απόψεις τους, όπως σημειώνει το Reuters. Ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, επιμένει σε ένα μοντέλο κοινού δανεισμού για μαζικές επενδύσεις της ΕΕ, με στόχο την αμφισβήτηση της ηγεμονίας του δολαρίου. Η γαλλική πρόταση περιλαμβάνει στρατηγική «Made in Europe», θέτοντας ελάχιστες απαιτήσεις για το ευρωπαϊκό περιεχόμενο σε αγαθά που αγοράζονται με δημόσιο χρήμα. Αντίθετα, η γερμανική προσέγγιση εστιάζει στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και στην ανάγκη για νέες εμπορικές συμφωνίες, όπως η Mercosur.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, με επιστολή της, ζητά την εμβάθυνση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς, μιας αγοράς 450 εκατομμυρίων καταναλωτών. Ωστόσο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο επισημαίνει ότι τα εμπόδια στην αγορά, που ανέρχονται σε δασμούς 45% για τα αγαθά και 110% για τις υπηρεσίες, αποτελούν σημαντικό τροχοπέδη για την ανάπτυξη της μεγαλύτερης ολοκληρωμένης αγοράς παγκοσμίως.