xAI: Ανησυχία για έκθεση εργαζομένων σε σεξουαλικό περιεχόμενο για την εκπαίδευση του chatbot Grok

Λίγο πριν την αποχώρησή του από την κυβέρνηση Τραμπ, ο Έλον Μασκ ζήτησε από τους εργαζομένους στην ομάδα ανθρώπινων δεδομένων της start-up τεχνητής νοημοσύνης xAI να υπογράψουν υπεύθυννη δήλωση. Η δήλωση αυτή αφορούσε την αποδοχή έκθεσης σε υβριστικό και σεξουαλικό περιεχόμενο, στο πλαίσιο της εκπαίδευσης του chatbot Grok. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει ανησυχία για την κατεύθυνση της εταιρείας, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα γύρω από την ασφάλεια, τη νομιμότητα και την ηθική της στρατηγικής της.

Σύμφωνα με την υπεύθυνη δήλωση, την οποία επιβεβαίωσαν δύο πρώην εργαζόμενοι και εξασφάλισε η Washington Post, τα καθήκοντα της ομάδας θα περιλάμβαναν έκθεση σε «ευαίσθητο, βίαιο, σεξουαλικό ή άλλο προσβλητικό ή ενοχλητικό περιεχόμενο». Δόθηκε μάλιστα ρητή προειδοποίηση ότι αυτό θα μπορούσε να είναι «τραυματικό» και να προκαλέσει «ψυχολογικό στρες». Για ορισμένα μέλη της ομάδας, που είχαν προσληφθεί για να διαμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο το chatbot Grok απαντά στους χρήστες, το έγγραφο αυτό αποτέλεσε σημάδι μιας ανησυχητικής αλλαγής φιλοσοφίας, απομακρύνοντας την εταιρεία από τον διακηρυγμένο στόχο της να «επιταχύνει την ανθρώπινη επιστημονική ανακάλυψη».

Οι φόβοι των εργαζομένων επιβεβαιώθηκαν τους επόμενους μήνες, καθώς η ομάδα ήρθε αντιμέτωπη με έναν καταιγισμό σεξουαλικά φορτισμένου υλικού. Αυτό περιλάμβανε από άσεμνες συνομιλίες επιβατών αυτοκινήτων Tesla με το chatbot, έως σεξουαλικές αλληλεπιδράσεις χρηστών με το Grok. Το περιεχόμενο αυτό χρησιμοποιήθηκε για την εκπαίδευση του chatbot, ώστε να μπορεί να συμμετέχει σε αντίστοιχες συζητήσεις.

Μετά την αποχώρησή του από την εποπτεία της αμερικανικής Υπηρεσίας DOGE, τον περασμένο Μάιο, ο Μασκ έγινε, σύμφωνα με δύο πηγές, σταθερή παρουσία στα γραφεία της xAI, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις να κοιμάται εκεί. Στις συσκέψεις, προωθούσε μια νέα βασική μέτρηση, τα «δευτερόλεπτα ενεργού χρήστη», για την ακριβή καταγραφή του χρόνου που περνούσαν οι χρήστες, συνομιλώντας με το chatbot.

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας αύξησης της δημοτικότητας, η xAI προχώρησε σε δημόσια κυκλοφορία σεξουαλικοποιημένων AI συντρόφων, χαλάρωσε τα φίλτρα για σεξουαλικό περιεχόμενο και αγνόησε εσωτερικές προειδοποιήσεις για σοβαρούς νομικούς και ηθικούς κινδύνους, σύμφωνα με συνεντεύξεις πρώην εργαζομένων και έγγραφα που εξασφάλισε η εφημερίδα. Αντίστοιχες ανησυχίες είχαν διατυπωθεί και στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter), όπου ομάδες ασφάλειας προειδοποιούσαν ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία σεξουαλικών εικόνων παιδιών ή διασημοτήτων, κατά παράβαση του νόμου.

Την ίδια περίοδο, η ομάδα ασφάλειας της xAI αριθμούσε μόλις δύο ή τρία άτομα για το μεγαλύτερο μέρος του 2025, αριθμός ελάχιστος σε σύγκριση με τις δεκάδες εργαζομένων σε αντίστοιχες ομάδες της OpenAI ή άλλων ανταγωνιστών. Ενώ οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες AI διατηρούν αυστηρούς περιορισμούς στη δημιουργία ή επεξεργασία εικόνων για να αποτρέψουν την παραγωγή υλικού σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων ή ψευδούς περιεχομένου για διασημότητες, η συγχώνευση των εργαλείων επεξεργασίας της xAI με το X τον Δεκέμβριο επέτρεψε, σύμφωνα με ειδικούς, την ανεξέλεγκτη διάδοση τέτοιων εικόνων.

Ο πρώην τεχνολογικός διευθυντής του Stanford Internet Observatory, Ντέιβιντ Τιλ, χαρακτήρισε τον τρόπο λειτουργίας του Grok «εντελώς διαφορετικό» από άλλες υπηρεσίες επεξεργασίας εικόνας. Την ίδια ώρα, ο Μασκ και οι εταιρείες του δεν απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό.

Η αλλαγή φιλοσοφίας έγινε εμφανής στο κοινό τον προηγούμενο μήνα, όταν το Grok παρήγαγε κύμα σεξουαλικοποιημένων εικόνων πραγματικών γυναικών, συμπεριλαμβανομένων εικόνων «απογύμνωσης». Σύμφωνα, δε, με εκτιμήσεις του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Center for Countering Digital Hate, το chatbot παρήγαγε περίπου 23.000 εικόνες που φαίνεται να απεικονίζουν παιδιά. Οι εισαγγελικές αρχές της Καλιφόρνιας, η ρυθμιστική αρχή επικοινωνιών της Μεγάλης Βρετανίας και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησαν έρευνες για πιθανές παραβιάσεις της νομοθεσίας.

Ο Μασκ δήλωσε ότι «δεν γνωρίζει την παραγωγή γυμνών εικόνων ανηλίκων» από το Grok, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα αρνείται να δημιουργήσει παράνομο περιεχόμενο και ότι τυχόν προβλήματα οφείλονται σε «εχθρικό hacking», που διορθώνεται άμεσα. Στις ΗΠΑ, με ενεργοποιημένες τις ρυθμίσεις NSFW, το Grok επιτρέπει «γυμνό άνω μέρος σώματος φανταστικών ενηλίκων» – αντίστοιχο με ταινία κατάλληλη για άνω των 17 ετών.

Παρά τις αντιδράσεις, η στρατηγική αυτή φαίνεται να αύξησε τη χρήση του Grok. Η εφαρμογή εκτοξεύθηκε στις πρώτες θέσεις του App Store, με τις ημερήσιες λήψεις να αυξάνονται κατά 72% στις αρχές Ιανουαρίου, σύμφωνα με τη Sensor Tower. Ωστόσο, επικριτές υποστηρίζουν ότι η μεταγενέστερη απόφαση περιορισμού της δημιουργίας εικόνων σε πληρωμένους λογαριασμούς ισοδυναμεί με εμπορευματοποίηση μιας καταχρηστικής πρακτικής.

Η ευρύτερη φιλοσοφία της xAI, που ιδρύθηκε το 2023 για να ανταγωνιστεί κορυφαία εργαστήρια AI, στηρίχθηκε εξαρχής στην ιδέα της «μέγιστης αναζήτησης της αλήθειας» και ενός πιο ωμού, σαρκαστικού ύφους. Μετά την άφιξη του Μασκ στα γραφεία την άνοιξη, η εταιρεία λάνσαρε και το chatbot Ani, έναν ερωτικά φορτισμένο χαρακτήρα anime, σχεδιασμένο -σύμφωνα με τον πηγαίο κώδικα- να κρατά τους χρήστες σε συνεχή αλληλεπίδραση μέσω ζήλιας, συναισθηματικής εξάρτησης και σεξουαλικών υπαινιγμών.

Παράλληλα, άλλαξαν και τα εσωτερικά πρωτόκολλα. Ενώ αρχικά οι εργαζόμενοι ενθαρρύνονταν να αποφεύγουν την αξιολόγηση σεξουαλικού περιεχομένου, από το καλοκαίρι του 2025 αυτό ανατράπηκε. Εργαζόμενοι ανέφεραν ότι κλήθηκαν να επισημαίνουν γυμνές εικόνες AI και να εκπαιδεύουν το σύστημα σε σεξουαλικές συνομιλίες, ακόμη και σε περιγραφές σεξουαλικής βίας.