Διάλογος Ουάσινγκτον-Τεχεράνης: Ένα «παράθυρο» ελπίδας εν μέσω εντεινόμενων διπλωματικών προσπαθειών
Ενώ η διπλωματία εντείνεται, οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, με τον Τραμπ να εξετάζει επιλογές για πιθανή στρατιωτική δράση κατά του Ιράν.
Ένα νέο παράθυρο διαλόγου μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης φάνηκε να ανοίγει το βράδυ του Σαββάτου, με διπλωματικές προσπάθειες από σημαντικούς παίκτες της Μέσης Ανατολής να εντείνονται, με στόχο την αποτροπή μιας νέας στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ που θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένη σύρραξη.
Ο Αλί Λαριτζανί, γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν και έμπιστος του Χαμενεΐ, χαρακτήρισε την πολεμική ρητορική «κατασκευασμένη από τα media» και τόνισε ότι «βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για τον σχηματισμό ενός πλαισίου διαλόγου» με την Ουάσινγκτον. Νωρίτερα, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Μοχάμεντ Αμπντουλραχμάν Αλ Θάνι, είχε συναντηθεί μαζί του στην Τεχεράνη, προσπαθώντας να μεσολαβήσει. Παράλληλα, ο Ιρανός πρόεδρος Πεζεσκιάν συζήτησε το θέμα τηλεφωνικά με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Αλ Σίσι. Τις προσπάθειες υποστηρίζουν επίσης η Μόσχα, με τον Πούτιν να έχει δεχθεί τον Λαριτζανί στο Κρεμλίνο, και η Άγκυρα, με τον Ερντογάν να πιέζει για τριμερή συνεργασία Ουάσινγκτον, Τεχεράνης και Άγκυρας.
Παρά τις διπλωματικές εξελίξεις, οι τελευταίες ενδείξεις από την αμερικανική πλευρά υποδηλώνουν την πιθανότητα στρατιωτικής δράσης. Ο αμερικανικός στρατός έχει συγκεντρώσει ισχυρή δύναμη στη Μέση Ανατολή, σε απόσταση βολής από το Ιράν, με τον Ντόναλντ Τραμπ να καλείται να αποφασίσει για την αξιοποίησή της. Σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, στο τραπέζι βρίσκονται επιλογές όπως η στόχευση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, η προσβολή του οπλοστασίου του με βαλλιστικούς πυραύλους, η πρόκληση κατάρρευσης της κυβέρνησης ή κάποιος συνδυασμός αυτών.
Ο Τραμπ ζήτησε από τους βοηθούς του να προτείνουν γρήγορες και αποφασιστικές επιλογές επίθεσης, ιδανικά με στόχο να αναγκάσουν το Ιράν να αποδεχτεί τις πυρηνικές απαιτήσεις των ΗΠΑ και να θέσει στο περιθώριο τους αντιφρονούντες. Έχουν επίσης εξεταστεί το ενδεχόμενο μιας εκστρατείας βομβαρδισμών για την ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης, καθώς και η χρήση της στρατιωτικής απειλής για διπλωματικές παραχωρήσεις.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε ότι η Τεχεράνη είναι ανοιχτή σε συζητήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά τόνισε ότι «οι ΗΠΑ πρέπει να σταματήσουν τις στρατιωτικές απειλές».
Στην πορεία του, ο Τραμπ έχει διατάξει επιθέσεις σε διάφορες χώρες, συχνά χωρίς εκτενείς δημόσιες εξηγήσεις. Ωστόσο, η αντιμετώπιση του Ιράν παρουσιάζει ιδιαιτερότητες, καθώς, παρά τη στρατιωτική του αδυναμία, παραμένει ικανός να αντέξει μια μεγάλη επίθεση και να ανταποδώσει. «Δεν υπάρχει λύση τύπου «shock and awe» για το ιρανικό ζήτημα», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, ερευνητής στο ισραηλινό Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας.
Ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για πιθανές επιλογές επίθεσης, συμπεριλαμβανομένου του «μεγάλου σχεδίου» που προβλέπει μεγάλης κλίμακας βομβαρδισμούς. Ωστόσο, περιορισμένες επιλογές, όπως στοχεύσεις συμβολικών στόχων, αφήνουν περιθώρια για εντατικοποίηση. Η επιχείρηση κατά της ιρανικής ηγεσίας, όπως αυτή που διατάχθηκε στη Βενεζουέλα, θα ήταν πολύ πιο δύσκολη στο Ιράν, με αβέβαιο το αποτέλεσμα μετά από μια πιθανή αλλαγή καθεστώτος.
Οι αξιωματούχοι της Ουάσινγκτον χρησιμοποιούν την απειλή επίθεσης ως μοχλό πίεσης για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη βοήθεια προς περιφερειακούς συμμάχους. Αναλυτές εκτιμούν ότι κανένας από τους στόχους του Τραμπ δεν είναι εφικτός μέσω μιας γρήγορης σειράς χτυπημάτων, καθώς η κατάσταση στο Ιράν δεν επιτρέπει γρήγορες, οικονομικές και αποφασιστικές λύσεις.