ΟΗΕ σε άμεσο κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης λόγω απλήρωτων εισφορών
Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες στέλνει επιστολή-κόκκινη κάρτα στα κράτη μέλη για την κρίσιμη κατάσταση των οικονομικών του οργανισμού.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο άμεσης οικονομικής κατάρρευσης, όπως προειδοποίησε ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες σε επιστολή του προς τα κράτη μέλη. Ο διεθνής θεσμός έχει βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη χρηματοδοτική θέση, την οποία ο Γκουτέρες χαρακτηρίζει «ριζικά διαφορετική» από προηγούμενες δυσκολίες. Αιτία για αυτή την κατάσταση είναι η απόφαση ορισμένων χωρών να μην τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για την καταβολή των υποχρεωτικών εισφορών τους, οι οποίες χρηματοδοτούν μεγάλο μέρος του τακτικού προϋπολογισμού.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες τους τελευταίους μήνες έχουν αρνηθεί να τιμήσουν τις δεσμεύσεις τους, έχουν καθυστερήσει υποχρεωτικές πληρωμές ή έχουν μειώσει τη χρηματοδότησή τους σε συγκεκριμένες υπηρεσίες. Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές Ιανουαρίου, ο τότε αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, διέταξε την αποχώρηση της χώρας του από 66 διεθνείς οργανισμούς που «δεν υπηρετούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ», συμπεριλαμβανομένων 31 που ανήκουν στο σύστημα του ΟΗΕ. Πηγές αναφέρουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ίδρυσε επίσης ένα «Συμβούλιο Ειρήνης», με στόχο να εγγυηθεί την εφαρμογή του σχεδίου του για τη Λωρίδα της Γάζας, το οποίο, σύμφωνα με τους επικριτές, φιλοδοξεί να μετατραπεί σε διεθνή οργανισμό, αντικαθιστώντας τον ΟΗΕ.
Παρ’ όλο που πάνω από 150 από τα 193 μέλη κατέβαλαν τις οφειλές τους, τα Ηνωμένα Έθνη έκλεισαν το οικονομικό έτος 2025 με ανεξόφλητο ποσό ύψους 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ποσό που είναι υπερδιπλάσιο σε σχέση με το 2024. Ως αποτέλεσμα, ο οργανισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα «συνδεδεμένο πρόβλημα»: καλείται να αποπληρώσει στα κράτη μέλη κεφάλαια που δεν έχουν δαπανηθεί, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζει κενά χρηματοδότησης.
«Είμαστε παγιδευμένοι σε καφκικό κύκλο: αναμένεται από εμάς να αποπληρώσουμε χρήματα που δεν υπάρχουν», δήλωσε ο Γκουτέρες. Τα ελλείμματα χρηματοδότησης αναγκάζουν συχνά τον οργανισμό να παγώνει προσλήψεις, να καθυστερεί πληρωμές ή να προχωρά σε περικοπές υπηρεσιών και αποστολών. Ο επικεφαλής του ΟΗΕ τονίζει ότι η κατάσταση δεν είναι πλέον βιώσιμη και εκφράζει τον φόβο ότι δεν θα είναι δυνατή η πλήρης εκτέλεση του προϋπολογισμού για το 2026, προβλέποντας εξάντληση της ρευστότητας του τακτικού προϋπολογισμού τον Ιούλιο.