Η Νήσος των Φασιανών: Το Μικροσκοπικό Ευρωπαϊκό Έδαφος με Διπλή Κυριαρχία
Μια μοναδική γεωπολιτική ιδιαιτερότητα όπου η Γαλλία και η Ισπανία μοιράζονται την κυριαρχία ενός ακατοίκητου νησιού κάθε έξι μήνες.
Στην καρδιά της Ευρώπης, χαμένο στα νερά του ποταμού Μπιντασόα, βρίσκεται ένα νησί που αποτελεί ένα από τα πιο αξιοσημείωτα γεωπολιτικά φαινόμενα: η Νήσος των Φασιανών. Αυτό το μικροσκοπικό, ακατοίκητο έδαφος, με μήκος κάτω των 200 μέτρων και πλάτος περίπου 40 μέτρων, βρίσκεται ακριβώς πάνω στη συνοριακή γραμμή μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας. Η ιδιαιτερότητά του έγκειται στο ότι αλλάζει εθνική κυριαρχία δύο φορές τον χρόνο, με την αλλαγή να συμβαίνει κάθε έξι μήνες.
Από την 1η Φεβρουαρίου έως την 31η Ιουλίου, το νησί τελεί υπό ισπανική διοίκηση. Στη συνέχεια, από την 1η Αυγούστου έως την 31η Ιανουαρίου, η κυριαρχία περνά στη Γαλλία. Αυτή η εναλλαγή πραγματοποιείται με τυπικές, αν και σπάνιες για τα σημερινά δεδομένα, στρατιωτικές τελετές, κατά τις οποίες εκπρόσωποι των δύο κρατών παραδίδουν και παραλαμβάνουν συμβολικά τη διοίκηση του νησιού.
Η Νήσος των Φασιανών αποτελεί ένα από τα ελάχιστα εναπομείναντα παραδείγματα «συγκυριαρχίας» (condominium) στον κόσμο, όπου εδάφη ανήκουν ταυτόχρονα σε περισσότερα από ένα κράτη. Στο παρελθόν, τέτοιες συμφωνίες υπήρχαν σε περιοχές όπως το Σουδάν (κοινή διοίκηση Ηνωμένου Βασιλείου και Αιγύπτου) ή το ουδέτερο Μόρεσνετ (μεταξύ Γερμανίας και Βελγίου). Σήμερα, η Νήσος των Φασιανών θεωρείται το μικρότερο τέτοιο έδαφος παγκοσμίως.
Η ιστορία της συνδέεται στενά με τη Σύμβαση των Πυρηναίων του 1659, η οποία έθεσε τέλος σε δεκαετίες συγκρούσεων μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας και καθόρισε τα σύγχρονα σύνορα των δύο κρατών. Το νησί επιλέχθηκε ως ουδέτερος χώρος για την υπογραφή αυτής της συμφωνίας, από την οποία προέκυψε η σημερινή συνοριακή γραμμή που ακολουθεί τον ποταμό Μπιντασόα.
Στο κέντρο του νησιού δεσπόζει το Μνημείο της Ειρήνης των Πυρηναίων, μια απλή πέτρινη κατασκευή που σηματοδοτεί τον ρόλο του ως τόπος συμφιλίωσης. Στη γαλλική πλευρά, το νησί είναι γνωστό και ως «Νήσος της Διάσκεψης», υπογραμμίζοντας τον ρόλο του στις διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στη συνθήκη.
Εκτός από τη διπλωματική του σημασία, το νησί έχει υπάρξει και σκηνικό σημαντικών βασιλικών συναντήσεων. Το 1659, εκεί συναντήθηκαν ο Λουδοβίκος ΙΔ΄ της Γαλλίας και η Μαρία Θηρεσία της Ισπανίας, κόρη του Φιλίππου Δ΄, για τον αρραβώνα τους. Αργότερα, παρόμοιες συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν για άλλους βασιλικούς γάμους, ενισχύοντας τον συμβολισμό του νησιού ως τόπου μετάβασης από τη σύγκρουση στη συνεννόηση.