ΕΕ και Ινδία: Ιστορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ανοίγει νέους ορίζοντες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία έφτασαν σήμερα σε μια ιστορική συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών, η οποία αναμένεται να επανασχεδιάσει το παγκόσμιο εμπορικό τοπίο. Η νέα αυτή συμφωνία, που αποκαλείται «η μητέρα όλων των συμφωνιών», δημιουργεί μια αγορά που καλύπτει περίπου 2 δισεκατομμύρια πολίτες και αντιστοιχεί σε ένα σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Μετά από περίπου δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων και αδιεξόδων μεταξύ των Βρυξελλών και του Νέου Δελχί, οι δύο πλευρές έκαναν το καθοριστικό βήμα. Η κίνηση αυτή έρχεται ως απάντηση στην εμπορική πολιτική επιβολής δασμών από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών και στις αυξανόμενες εξαγωγές κινεζικών προϊόντων, με στόχο την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας και την αντιμετώπιση των παγκόσμιων εμπορικών προκλήσεων.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία διαθέτει την αποκλειστική αρμοδιότητα για τις εμπορικές διαπραγματεύσεις, το συνολικό εμπόριο μεταξύ ΕΕ και Ινδίας (αγαθά και υπηρεσίες) εκτιμάται ετησίως σε πάνω από 180 δισεκατομμύρια ευρώ, στηρίζοντας περίπου 800.000 θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η συμφωνία αυτή αναμένεται να διπλασιάσει τις εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς την Ινδία έως το 2032, μέσω της κατάργησης ή της σημαντικής μείωσης των δασμών. Συνολικά, οι δασμολογικές μειώσεις εκτιμάται ότι θα επιφέρουν ετήσια εξοικονόμηση περίπου 4 δισεκατομμυρίων ευρώ σε δασμούς για ευρωπαϊκά προϊόντα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τονίζει ότι πρόκειται για το πιο φιλόδοξο εμπορικό άνοιγμα που έχει χορηγήσει ποτέ η Ινδία σε εμπορικό εταίρο, προσφέροντας σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε βασικούς βιομηχανικούς και αγροδιατροφικούς τομείς της ΕΕ και παρέχοντας προνομιακή πρόσβαση στην ταχύτερα αναπτυσσόμενη μεγάλη οικονομία του κόσμου, η οποία αριθμεί 1,45 δισεκατομμύρια κατοίκους.

**Μείωση δασμών στα αγροδιατροφικά προϊόντα**

Η συμφωνία προβλέπει την κατάργηση ή τη μείωση δασμών, που συχνά έφταναν σε απαγορευτικά επίπεδα (άνω του 36% κατά μέσο όρο) για τις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ, ανοίγοντας μια τεράστια αγορά για τους Ευρωπαίους αγρότες. Για παράδειγμα, οι ινδικοί δασμοί στον οίνο που παράγεται στην ΕΕ θα μειωθούν από 150% κατά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας σε μόλις 20%. Οι δασμοί στο ελαιόλαδο θα μειωθούν από 45% σε 0% εντός πέντε ετών, ενώ για τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα, όπως το ψωμί και τα γλυκά, προβλέπεται μείωση των δασμών έως και 50%. Ευαίσθητοι ευρωπαϊκοί γεωργικοί τομείς, όπως το βοδινό κρέας, το κοτόπουλο, το ρύζι και η ζάχαρη, εξαιρούνται από την απελευθέρωση της συμφωνίας, διασφαλίζοντας την πλήρη προστασία τους. Όλες οι ινδικές εισαγωγές θα εξακολουθούν να υπόκεινται στους αυστηρούς κανόνες υγείας και ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ. Επιπλέον, οι δύο πλευρές διαπραγματεύονται ξεχωριστά μια συμφωνία για τις Γεωγραφικές Ενδείξεις (ΓΕ), η οποία θα ενισχύσει την πώληση παραδοσιακών αγροτικών προϊόντων της ΕΕ στην Ινδία, καταπολεμώντας τον αθέμιτο ανταγωνισμό από απομιμήσεις.

**Ευρωπαϊκά προϊόντα και μελλοντικοί δασμοί**

Μέσω αυτής της εμπορικής συμφωνίας, η Ινδία θα προσφέρει στην ΕΕ δασμολογικές μειώσεις που δεν έχει λάβει κανένας άλλος εμπορικός εταίρος της. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες, που εξάγουν μηχανήματα και ηλεκτρικό εξοπλισμό αξίας 16,3 δισ. ευρώ, αντιμετωπίζουν σήμερα δασμούς 44%. Με τη συμφωνία, αυτοί οι δασμοί θα μειωθούν στο 0% εντός 5-7 ετών. Οι δασμοί στα αεροσκάφη, που ανέρχονται στο 11%, θα μηδενιστούν στο ίδιο χρονικό διάστημα, ενώ για προϊόντα ιατρικού και χειρουργικού εξοπλισμού, οι δασμοί (27,5%) αναμένεται επίσης να μηδενιστούν για σχεδόν το σύνολο των εν λόγω προϊόντων. Τα πλαστικά, που σήμερα επιβαρύνονται με δασμούς έως και 16,5% κατά την εξαγωγή τους στην Ινδία (αξίας 2,2 δισ. ευρώ), θα δουν τους δασμούς να μειώνονται στο 0% μέσα στην επόμενη δεκαετία. Παρόμοια πρόβλεψη υπάρχει και για τα χημικά προϊόντα, η αξία των οποίων υπολογίζεται στα 3,2 δισ. ευρώ.

Στον αγροτικό και κτηνοτροφικό τομέα, η συμφωνία περιλαμβάνει προϊόντα όπως ο οίνος, τα σκληρά οινοπνευματώδη ποτά, το ελαιόλαδο και τα ακτινίδια, τα οποία παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, η οποία κατέχει την τρίτη θέση παγκοσμίως στις εξαγωγές ακτινιδίου.

**Παραδείγματα δασμολογικών μειώσεων**

Ενδεικτικά, οι ινδικοί δασμοί στον ευρωπαϊκό οίνο, που σήμερα ανέρχονται σε 150%, θα μειωθούν σταδιακά σε 20%-30% βάσει της συμφωνίας. Στην μπύρα, οι δασμοί θα υποχωρήσουν από 150% σε 50%. Για το ελαιόλαδο, τη μαργαρίνη και άλλα φυτικά έλαια, οι δασμοί, που σήμερα είναι 45%, θα μηδενιστούν. Τα ακτινίδια και τα αχλάδια θα δουν τους δασμούς να μειώνονται από 33% σε 10%. Μηδενισμός δασμών προβλέπεται και για τους χυμούς φρούτων, τις μη αλκοολούχες μπύρες, καθώς και για επεξεργασμένα τρόφιμα όπως ψωμιά, αρτοσκευάσματα, μπισκότα, ζυμαρικά, σοκολάτα και τροφές για κατοικίδια.