Έκκληση για άμεση αποκατάσταση του διαδικτύου στο Ιράν εν μέσω αυξανόμενων απωλειών

Την άμεση επαναφορά της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν ζήτησε με δημόσια παρέμβασή του ο Γιουσέφ Πέζεσκιαν, γιος και σύμβουλος του προέδρου Μασούντ. Η χώρα βιώνει σχεδόν καθολικό μπλακάουτ στο ίντερνετ επί δύο εβδομάδες, γεγονός που προκαλεί σημαντικές οικονομικές απώλειες και έντονες επικρίσεις, ακόμη και από πρόσωπα εντός του καθεστώτος.

Ο Γιουσέφ Πέζεσκιαν, μέσω του καναλιού του στο Telegram, κάλεσε τις αρμόδιες αρχές να αποκαταστήσουν άμεσα την πρόσβαση, προειδοποιώντας ότι η παρατεταμένη απομόνωση της χώρας εντείνει την κοινωνική δυσαρέσκεια και υπονομεύει τη σταθερότητα. «Η διατήρηση του αποκλεισμού του ίντερνετ θα προκαλέσει δυσαρέσκεια και θα διευρύνει το χάσμα ανάμεσα στον λαό και την κυβέρνηση», τόνισε, προσθέτοντας ότι η διακοπή της συνδεσιμότητας ενέχει μεγαλύτερους κινδύνους αποσταθεροποίησης από ό,τι η ελεγχόμενη πρόσβαση. Όπως επισήμανε, οι περιορισμοί δεν αποτρέπουν την κοινωνική έκρηξη, αλλά απλώς τη μεταθέτουν χρονικά.

Οι ιρανικές αρχές επέβαλαν τη σχεδόν καθολική διακοπή του ίντερνετ στις 8 Ιανουαρίου, μετά τη διάδοση βίντεο που κατέγραφαν μαζικές διαδηλώσεις σε αστικά κέντρα, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις οδήγησαν σε βίαιες συγκρούσεις. Επισήμως, το μπλακάουτ κρίθηκε αναγκαίο για να αποτραπεί η διάδοση οπτικού υλικού από τις διαμαρτυρίες. Έκτοτε, μόνο περιορισμένος αριθμός κυβερνητικά εγκεκριμένων ιστοσελίδων παραμένει προσβάσιμος, με σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινότητα και τη λειτουργία της οικονομίας.

Σύμφωνα με τον υπουργό Τηλεπικοινωνιών, Εχσάν Τσιτσάζ, το οικονομικό κόστος της διακοπής ανέρχεται σε 4 έως 6 τρισεκατομμύρια ριάλ ημερησίως, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 3 έως 4 εκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, η ομάδα παρακολούθησης του διαδικτύου NetBlocks εκτιμά ότι η ημερήσια ζημιά ξεπερνά τα 37 εκατομμύρια δολάρια.

Παράλληλα, η κριτική εντός του πολιτικού και θρησκευτικού κατεστημένου κλιμακώνεται. Ο μεταρρυθμιστής πολιτικός Γκολαμχοσεΐν Καρμπάσχι δήλωσε στην Guardian ότι «η κυβέρνηση στο Ιράν χάνει το αρχικό της νόημα», προσθέτοντας πως «σε κανέναν τομέα δεν μπορεί να ειπωθεί ότι το κράτος είναι ενεργό, παρόν και επιλύει προβλήματα». Από την πλευρά του, ο σουνίτης κληρικός Μολαβί Αμπντολχαμίντ χαρακτήρισε, σύμφωνα με το ίδιο μέσο, την κυβερνητική απάντηση στις διαδηλώσεις «οργανωμένη σφαγή».

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων υπερβαίνει κατά πολύ τα επίσημα στοιχεία. Η Iran Human Rights Activists News Agency, σύμφωνα με την εφημερίδα Gazete Oksijen, ανέφερε ότι έχουν σκοτωθεί 5.848 άνθρωποι και έχουν συλληφθεί 41.283.

Τα νοσοκομεία στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις εξακολουθούν να λειτουργούν στα όριά τους. «Το προσωπικό έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από 1.000 επείγουσες χειρουργικές επεμβάσεις στα μάτια από την έναρξη των διαδηλώσεων», δήλωσε ο γιατρός Γκασέμ Φαχραΐ από μεγάλο νοσοκομείο της πρωτεύουσας. Οι διάδρομοι, ήδη επιβαρυμένοι από τις συνέπειες της πανδημίας Covid-19, έχουν κατακλυστεί από τραυματίες και κρατούμενους υπό φρούρηση. Το μπλακάουτ στο ίντερνετ έχει επίσης εμποδίσει οικογένειες να εντοπίσουν αγνοούμενους συγγενείς ή να λάβουν ενημέρωση για την κατάσταση της υγείας τους.

Οι συνήθεις μέθοδοι παράκαμψης των περιορισμών, όπως τα εικονικά ιδιωτικά δίκτυα (VPN) και οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, έχουν καταστεί αναποτελεσματικές υπό το νέο καθεστώς διακοπής. Στο Telegram, ο Γιουσέφ Πέζεσκιαν προειδοποίησε ότι ο αποκλεισμός όχι μόνο επιδεινώνει την οικονομική ασφυξία, αλλά ενισχύει και τις θεωρίες συνωμοσίας γύρω από τον αριθμό των θυμάτων, ωθώντας τη διαφωνία στη σκιά.

Σκληροπυρηνικοί βουλευτές υποστηρίζουν ότι η επαναφορά της συνδεσιμότητας θα πρέπει να εξεταστεί μόνο μετά την πλήρη καταστολή των αναταραχών. Αντίθετα, μετριοπαθή στελέχη επισημαίνουν το οικονομικό κόστος και τις διπλωματικές επιπτώσεις της παρατεταμένης απομόνωσης. Την ίδια στιγμή, αρκετές δυτικές εταιρείες τεχνολογίας έχουν αρχίσει να αναστέλλουν λογαριασμούς που συνδέονται με ιρανικά πανεπιστήμια και εκδοτικούς οίκους, επικαλούμενες ζητήματα συμμόρφωσης.

Στο εξωτερικό, κοινότητες της ιρανικής διασποράς στρέφονται ολοένα και περισσότερο σε δορυφορικά και βραχέα ραδιοφωνικά κύματα για ενημέρωση, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη και μια ελεγχόμενη επαναλειτουργία του ίντερνετ ενέχει κινδύνους. «Οι πρώτες εικόνες που θα βγουν προς τα έξω πιθανότατα θα δείχνουν την αιματοχυσία του Ιανουαρίου και τη λαϊκή οργή», σημείωσε χαρακτηριστικά ένας αναλυτής.

Το υπουργείο Εσωτερικών του Ιράν δεν έχει απαντήσει μέχρι στιγμής στην παρέμβαση Πέζεσκιαν.