Σλοβακία: Η έκπληξη της Ευρώπης στην αυτοκινητοβιομηχανία

Η Σλοβακία, μια χώρα 5,4 εκατομμυρίων κατοίκων στην καρδιά της Κεντρικής Ευρώπης, έχει αναδειχθεί σε έναν απροσδόκητο γίγαντα της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας. Κάθε χρόνο, η χώρα κατασκευάζει σχεδόν ένα εκατομμύριο αυτοκίνητα, ένας αριθμός που, αν και ωχριά στο μέγεθος της παραγωγής της Κίνας (31 εκατομμύρια ετησίως), την καθιστά την κορυφαία παραγωγό αυτοκινήτων παγκοσμίως σε κατά κεφαλήν βάση, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το BBC.

Επίσημα γνωστή ως Δημοκρατία της Σλοβακίας, η χώρα συνορεύει με την Τσεχία και την Αυστρία στα δυτικά, την Πολωνία στα βόρεια, την Ουκρανία στα ανατολικά και την Ουγγαρία στα νότια. Με πληθυσμό 5.413.813 κατοίκους (εκτίμηση 2025), πρωτεύουσά της είναι η Μπρατισλάβα, ενώ δεύτερη μεγαλύτερη πόλη είναι το Κόσιτσε. Η Σλοβακία είναι μέλος της Ομάδας του Βίσεγκραντ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ΝΑΤΟ, του Διεθνούς Οργανισμού Εμπορίου και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Κεντρικό ρόλο σε αυτήν την αυτοκινητιστική επιτυχία διαδραματίζουν τα παραγωγικά εργοστάσια. Το εντυπωσιακό εργοστάσιο της Kia στη Ζίλινα, στα βόρεια της χώρας, μπορεί να παράγει 350.000 αυτοκίνητα ετησίως, αποτελώντας μια επένδυση ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για την κορεατική αυτοκινητοβιομηχανία. Στη Σλοβακία δραστηριοποιούνται επίσης η Volkswagen, η Stellantis και η Jaguar Land Rover, ενώ η Volvo σχεδιάζει να εγκαινιάσει ένα εργοστάσιο ηλεκτρικών αυτοκινήτων το 2027.

Για τους εργαζομένους, η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί πηγή υπερηφάνειας και ευκαιριών. Ο 48χρονος Μαρσέλ Πούκον, εργάτης στη γραμμή παραγωγής της Kia, εκφράζει την ικανοποίησή του: «Από παιδί, τα αυτοκίνητα είναι το πάθος μου. Τώρα είμαι μέλος της ομάδας και μπορώ να φτιάξω τα αυτοκίνητα, οπότε αυτή είναι μία δουλειά ονείρου». Ο Μαρσέλ, αφού έζησε για ένα διάστημα στη Βόρεια Ιρλανδία και την Αγγλία, επέστρεψε στη Σλοβακία για να εργαστεί στο εργοστάσιο.

Η 23χρονη Σιμόνα Κρνόβα, που εργάζεται στο τμήμα μόνωσης της πόρτας, σπούδασε διοίκηση επιχειρήσεων πριν ενταχθεί στο δυναμικό της Kia. Αν και δεν είναι ακριβώς η δουλειά των ονείρων της, βρίσκει θετικά σημεία: «Η μισή οικογένειά μου εργάζεται εδώ, οπότε ήθελα να το δοκιμάσω. Μου αρέσουν οι άνθρωποι». Με μηνιαίο μισθό 1.300 ευρώ, θεωρεί ότι η αμοιβή της είναι ανταγωνιστική σε σύγκριση με άλλες εταιρείες, με προοπτική αύξησης.

Ο μέσος μισθός στο εργοστάσιο της Kia ανέρχεται σε 2.400 ευρώ μηνιαίως. Αυτό το ποσό είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο μηνιαίο μισθό στη Σλοβακία (1.403 ευρώ το 2023), αλλά παραμένει χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (3.417 ευρώ). Η Σιμόνα εκφράζει την περηφάνια της για τη συμβολή της χώρας στην παγκόσμια παραγωγή αυτοκινήτων: «Μου αρέσει το γεγονός ότι χάρη σε αυτό η παραγωγή εδώ στηρίζει την κοινωνία μας».

Σχεδόν όλοι οι εργαζόμενοι στα εργοστάσια είναι Σλοβάκοι, με την κορεατική παρουσία να περιορίζεται σε λίγα ανώτερα στελέχη. Η πορεία της Σλοβακίας στον τομέα των αυτοκινήτων είναι εντυπωσιακή, ιδίως αν αναλογιστούμε την ποιότητα των αυτοκινήτων που κατασκεύαζε η χώρα κατά την περίοδο της Τσεχοσλοβακικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας. Μετά τη Βελούδινη Επανάσταση του 1989, η Volkswagen άρχισε να επενδύει στην τσεχοσλοβακική αυτοκινητοβιομηχανία Skoda το 1991, αποκτώντας την πλήρη κυριότητα έως το 2000.

Ο ειδικός στην αυτοκινητοβιομηχανία Πίτερ Πρόκοπ επισημαίνει ότι το κόστος εργασίας στη Σλοβακία, αν και αυξημένο σε σχέση με το παρελθόν, παραμένει ανταγωνιστικό. «Από τη μία πλευρά, εξακολουθεί να έχει χαμηλότερους μισθούς. Θα έλεγα ότι είναι στο 60% των μισθών στη Δύση. Αλλά έχετε επίσης υψηλή παραγωγικότητα. Οπότε είναι σίγουρα ανταγωνιστικό», αναφέρει. Η Σλοβακία συνεχίζει να αποδεικνύει την αξία της στην παγκόσμια αγορά, χτίζοντας πάνω στην παράδοση και αξιοποιώντας τις σύγχρονες τεχνολογίες.