Ειρηνευτικές συνομιλίες Ουκρανίας-Ρωσίας: Νέος γύρος στο Άμπου Ντάμπι με απρόοπτα
Παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης, η Ρωσία εξαπέλυσε νέα αεροπορική επίθεση, ενώ εκκρεμούν κρίσιμα ζητήματα όπως οι εγγυήσεις ασφαλείας και το εδαφικό.
Επαναπροσδιορισμός της πορείας προς την ειρήνη στο Ουκρανικό μέτωπο, με αξιωματούχους από την Ουκρανία και τη Ρωσία να αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου την ερχόμενη Κυριακή στο Άμπου Ντάμπι. Η συνάντηση έρχεται μετά την αποτυχία των πρόσφατων επαφών να επιφέρουν συγκεκριμένα αποτελέσματα, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές.
Οι συνομιλίες, που διεξήχθησαν στο Άμπου Ντάμπι κατά τη διάρκεια της τρέχουσας εβδομάδας, σηματοδότησαν την πρώτη φορά που Ηνωμένες Πολιτείες, Ουκρανία και Ρωσία διαπραγματεύτηκαν στο ίδιο τραπέζι με στόχο τη διερεύνηση μιας πιθανής κατάπαυσης του πυρός. Ωστόσο, παρά τις προσπάθειες, δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας. Αμερικανοί αξιωματούχοι, μιλώντας υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας των διαπραγματεύσεων, ανέφεραν ότι οι συζητήσεις κάλυψαν οικονομικά και στρατιωτικά ζητήματα, καθώς και τις διαφορές ως προς το μέλλον των ουκρανικών εδαφών υπό ρωσικό έλεγχο.
Η αβεβαιότητα για το ποιοι εκπρόσωποι θα συμμετάσχουν στον επερχόμενο γύρο συνομιλιών παραμένει. Λίγες μόλις ώρες μετά τη λήξη των επαφών, η Ρωσία εξαπέλυσε τη μεγαλύτερη αεροπορική επίθεση του 2026 κατά της Ουκρανίας, προκαλώντας απώλειες αμάχων και εκτεταμένες διακοπές ρεύματος σε όλη τη χώρα. Αυτές οι επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, αποτελούν σταθερό μοτίβο της ρωσικής στρατηγικής, με ιδιαίτερη ένταση τις τελευταίες εβδομάδες, την ώρα που η Ουκρανία αντιμετωπίζει έναν από τους δυσκολότερους χειμώνες των τελευταίων ετών.
“Οι συνομιλίες αυτές εστίαζαν στην αποκλιμάκωση”, δήλωσε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους, υπογραμμίζοντας ότι, παρά τις συνεχείς επιθέσεις και τις ρωσικές εισβολές του 2014 και 2022, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει εκφράσει την επιθυμία του για διπλωματική επίλυση. Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει να λάβει σοβαρά υπόψη αυτή τη δήλωση.
Οι συναντήσεις στο Άμπου Ντάμπι διεξήχθησαν υπό την καθοδήγηση του ειδικού απεσταλμένου του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ. Πριν από τις συνομιλίες αυτές, είχαν προηγηθεί συναντήσεις τους στην Ελβετία με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ενώ ακολούθησαν επαφές με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα. Στις διαπραγματεύσεις συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Στρατού των ΗΠΑ, Νταν Ντρίσκολ, και ο στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεγουιτς, επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Διοίκησης και των δυνάμεων του ΝΑΤΟ.
Ένα από τα βασικά αγκάθια της διαπραγμάτευσης αφορά τις δυτικές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία μετά τον πόλεμο. Χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία έχουν προτείνει την αποστολή περιορισμένης στρατιωτικής δύναμης για την εποπτεία μιας πιθανής εκεχειρίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα αναπτύξουν στρατεύματα στο ουκρανικό έδαφος, αλλά θα προσφέρουν υποστήριξη, η οποία, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, θα περιλαμβάνει δορυφορική και πληροφοριακή βοήθεια, πτήσεις drones και υλικοτεχνική στήριξη.
Δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος, πάντως, τόνισε τη σημασία των αμερικανικών εγγυήσεων για το Κίεβο, υποβαθμίζοντας τις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις. “Οι πρωτοβουλίες του ‘Συνασπισμού των Προθύμων’ είναι ευπρόσδεκτες, αλλά για τους Ουκρανούς, η αμερικανική εγγύηση είναι αυτή που πραγματικά μετρά”, ανέφερε.
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών επικεντρώθηκε επίσης σε οικονομικά ζητήματα, καθώς και στο καθεστώς του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, ο οποίος βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή. Εξετάστηκε η πρόταση για κοινή αξιοποίηση της ηλεκτρικής παραγωγής του σταθμού, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη, μια πρόταση που φέρεται να υποστηρίζει η Μόσχα, αν και δεν υπήρξε συμφωνία.
“Και οι δύο πλευρές αρχίζουν να κατανοούν τι μπορούν να κερδίσουν από την ειρήνη”, δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος, αναφερόμενος σε ένα σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης για την Ουκρανία και σε πιθανές επιχειρηματικές ευκαιρίες για τη Ρωσία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά τη βαθιά έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, στόχος παραμένει η δημιουργία ενός πλαισίου για μια νέα αρχή μέσω ουσιαστικής αποκλιμάκωσης.
Προσερχόμενος στις συνομιλίες, ο Στιβ Γουίτκοφ είχε δηλώσει ότι απομένει μόνο ένα ζήτημα προς επίλυση. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προσδιόρισε αυτό το ζήτημα ως το εδαφικό. Η Ρωσία απαιτεί την πλήρη παραχώρηση της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που ελέγχονται ακόμη από την Ουκρανία, αίτημα που το Κίεβο απορρίπτει λόγω της στρατηγικής σημασίας της περιοχής.