Πρόταση Ρούτε για αμερικανική κυριαρχία στη βάση Πιτουφίκ της Γροιλανδίας
Ανάθεμα σε νέες στρατιωτικές βάσεις υπό αμερικανική κυριαρχία, με έμφαση στην ασφάλεια της Αρκτικής, σύμφωνα με δημοσιεύματα.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, φέρεται να έχει προτείνει στις Ηνωμένες Πολιτείες τη μεταβίβαση της κυριαρχίας της βάσης του Πιτουφίκ στη βόρεια Γροιλανδία. Η πρόταση αυτή, σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα Le Monde, διαμορφώθηκε μετά από τηλεφωνική επικοινωνία του Ρούτε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Το μοντέλο που προτείνεται βασίζεται στο καθεστώς των δύο βρετανικών κυρίαρχων βάσεων στην Κύπρο (Ακρωτήρι και Δεκέλεια), οι οποίες υφίστανται από το 1960.
Αν και η συμφωνία ασφαλείας του 1951, η οποία αναθεωρήθηκε το 2004, παρέχει στις Ηνωμένες Πολιτείες σημαντικές εξουσίες όσον αφορά τη βάση του Πιτουφίκ, δεν περιλαμβάνει την “κυριαρχία”. Όπως αναφέρουν οι New York Times, η Δανία, στην οποία ανήκει το αυτόνομο έδαφος της Γροιλανδίας, θα μπορούσε ενδεχομένως να παραχωρήσει τμήματα του εδάφους της στις ΗΠΑ για τη δημιουργία νέων στρατιωτικών βάσεων υπό αμερικανική κυριαρχία.
Περιορισμένες είναι οι λεπτομέρειες που έχουν γίνει γνωστές για τη συνομιλία Τραμπ–Ρούτε, ωστόσο οι ενδείξεις κάνουν λόγο για αναθεώρηση της αμυντικής συμφωνίας του 1951 για τη Γροιλανδία και τη δημιουργία αποστολής αεροπορικής αστυνόμευσης στην Αρκτική με τη συμμετοχή ευρωπαίων συμμάχων. Παρόλο που οι επίσημες δηλώσεις του Ρούτε και του ΝΑΤΟ ήταν γενικόλογες, η Συμμαχία έσπευσε να διασαφηνίσει ότι ο γενικός γραμματέας «δεν πρότεινε καμία υποχώρηση σε ζητήματα κυριαρχίας» κατά τη συνομιλία του με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Διπλωματικές πηγές ανέφεραν στο Associated Press ότι τέθηκε επί τάπητος η επαναδιαπραγμάτευση της αμυντικής συμφωνίας του 1951 μεταξύ ΗΠΑ και Δανίας. Η συμφωνία αυτή ήδη επιτρέπει στις ΗΠΑ εκτεταμένα στρατιωτικά δικαιώματα στη Γροιλανδία, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας κατασκευής, εγκατάστασης, συντήρησης και λειτουργίας στρατιωτικών βάσεων χωρίς καταβολή ενοικίου. Σήμερα, η Ουάσινγκτον διατηρεί ενεργή παρουσία σε μία βάση, αλλά το υφιστάμενο πλαίσιο θα μπορούσε θεωρητικά να επιτρέψει την ανάπτυξη επιπλέον υποδομών, όπως εγκαταστάσεις αντιπυραυλικής άμυνας.
Μια προσθήκη του 2004 στη συμφωνία ορίζει ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να διαβουλεύονται με τη Δανία και τη Γροιλανδία πριν προχωρήσουν σε «σημαντικές αλλαγές» στις στρατιωτικές τους δραστηριότητες στο έδαφος. Αυτή η πρόβλεψη θεωρείται κρίσιμη για τη διασφάλιση πολιτικού ελέγχου και την αποτροπή μονομερών ενεργειών.
Το ΝΑΤΟ σε ανακοίνωσή του τόνισε ότι οι συζητήσεις θα εστιάσουν στη διασφάλιση της ασφάλειας στην Αρκτική μέσω συλλογικής προσπάθειας, ειδικά από τις επτά αρκτικές χώρες-μέλη. Η αυξανόμενη σημασία της Αρκτικής, λόγω της παρουσίας της Ρωσίας και της Κίνας, αποτελεί διαρκές σημείο αναφοράς για τον Αμερικανό πρόεδρο.
Η Δανία, στο πλαίσιο αυτό, έχει ζητήσει από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να υποστηρίξουν τη δημιουργία μιας νέας αποστολής αεροπορικής αστυνόμευσης, της «Arctic Sentry», η οποία θα επιτηρεί και θα αποτρέπει δραστηριότητες που απειλούν τη σταθερότητα στην περιοχή. Η πρόταση αυτή φαίνεται να έχει εξασφαλίσει τη στήριξη του Ηνωμένου Βασιλείου, ενισχύοντας τις πιθανότητες ευρύτερης δυναμικής εντός του ΝΑΤΟ και σηματοδοτώντας μια νέα φάση στρατιωτικής συνεργασίας στην Αρκτική.