Η ΗΠΑ του Τραμπ αλλάζει τους κανόνες: Η «ρήξη» στην παγκόσμια τάξη και οι συνέπειες
Από το Νταβός, ο Καναδός πρωθυπουργός προειδοποιεί για την αλλαγή ισορροπιών και τη νέα αμερικανική στρατηγική, με τη Γροιλανδία στο επίκεντρο.
Στο Νταβός, ο Μαρκ Κάρνεϊ έλαβε ένα εξαιρετικά σπάνιο «standing ovation», το οποίο δεν ήταν απλώς ένδειξη αναγνώρισης του ύφους του. Ήταν μάλλον η φανέρωση ότι ένα σημαντικό τμήμα της δυτικής ελίτ επιζητά λέξεις για να περιγράψει αυτό που μέχρι πρότινος ψιθύριζε: η Pax Americana φτάνει στο τέλος της, όχι με «διαχείριση μετάβασης», αλλά με ρήξη.
Ο Καναδός πρωθυπουργός διατύπωσε με σαφήνεια, χρησιμοποιώντας τη γλώσσα μιας μεσαίας δύναμης που αντιλαμβάνεται ότι, όταν αλλάζουν οι κανόνες, οι μικρότεροι παίκτες δεν προλαβαίνουν να προσαρμοστούν. Προειδοποίησε τους ομοίους του με τη φράση-κλειδί: «Αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού».
**Το μήνυμα πίσω από τη «ρήξη»**
Η έννοια της «ρήξης στην παγκόσμια τάξη», που ανέφερε ο Κάρνεϊ στο Νταβός, δεν αντικατοπτρίζει μια αφηρημένη μετα-αμερικανική εποχή. Αντιθέτως, σκιαγραφεί μια συγκεκριμένη Ουάσιγκτον: αυτήν του Ντόναλντ Τραμπ, στη δεύτερη θητεία του, όπου οι δασμοί γίνονται μέσο πειθαναγκασμού, οι συμμαχίες αντιμετωπίζονται ως συμβάσεις μηδενικού αθροίσματος και το «δίκαιο» υποχωρεί μπροστά στη χρησιμότητα.
Η δήλωση του Καναδού πρωθυπουργού λειτουργεί περισσότερο ως «διάγνωση», αλλά και ως πολιτική κατεύθυνση. Η στρατηγική του «να πάμε με το ρεύμα για να μη μας χτυπήσει» δεν εξασφαλίζει ασφάλεια· αντίθετα, δημιουργεί εξάρτηση.
**Η Γροιλανδία ως «δοκιμαστικός σωλήνας»**
Η υπόθεση της Γροιλανδίας αποτελεί την ιδανική σκηνή για να αναδειχθεί η νέα λογική ισχύος. Ο Τραμπ κλιμάκωσε δημοσίως τη διεκδίκηση, αφήνοντας ανοικτό το φάσμα των επιλογών του, ενώ παράλληλα συνέδεσε το ζήτημα με απειλές επιβολής δασμών σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Για τον Καναδά, η Γροιλανδία δεν είναι ένας «εξωτικός» προορισμός. Πρόκειται για αρκτική γεωγραφία, για συνοχή στο ΝΑΤΟ και για μια περιοχή όπου η καναδοαμερικανική στρατιωτική συνύπαρξη αποτελεί καθημερινή πραγματικότητα. Αν οι ΗΠΑ αποφάσιζαν να «στρατιωτικοποιήσουν» τη διεκδίκησή τους, η Οτάβα θα βρισκόταν στο δυσκολότερο δίλημμα: να επιλέξει ανάμεσα στον σύμμαχο που της παρέχει αμυντική στήριξη και την Ευρώπη, με την οποία μοιράζεται το θεσμικό ένστικτο της κυριαρχίας.