Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταψήφισε προτάσεις για υποβάθμιση δικαιωμάτων επιβατών αεροπορικών εταιρειών

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τάχθηκε αποφασιστικά υπέρ της προστασίας των καταναλωτών, απορρίπτοντας με συντριπτική πλειοψηφία τις προτάσεις του Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μεταρρύθμιση των κανόνων που αφορούν τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών εταιρειών. Οι Ευρωβουλευτές ψήφισαν 632 υπέρ της απόρριψης των προτάσεων, με ελάχιστες αρνητικές ψήφους και αποχές, σηματοδοτώντας μια ισχυρή στάση ενάντια στην αποδυνάμωση των δικαιωμάτων τους.

Μεταξύ των προτάσεων που υποστηρίζει σθεναρά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο περιλαμβάνονται η παροχή δωρεάν χειραποσκευών, η διάθεση δωρεάν θέσεων για παιδιά κάτω των 12 ετών, καθώς και η αύξηση των αποζημιώσεων για καθυστερήσεις πτήσεων, ανεξαρτήτως απόστασης, με ελάχιστο όριο καθυστέρησης τριών ωρών.

Η απελευθέρωση της αγοράς αερομεταφορών της ΕΕ, η οποία ολοκληρώθηκε το 1997, είχε ως αποτέλεσμα την επέκταση των διαδρομών, τη μείωση των ναύλων και την αύξηση του αριθμού των επιβατών σε πάνω από 1,1 δισεκατομμύριο το 2024. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή οδήγησε παράλληλα σε φαινόμενα συμφόρησης, καθυστερήσεων, ακυρώσεων και απώλειας αποσκευών. Οι αεροπορικές εταιρείες, και ιδίως ο σύνδεσμος Airlines for Europe (A4E) που εκπροσωπεί εταιρείες όπως η Lufthansa, Air France-KLM, Ryanair και η IAG (ιδιοκτήτρια της British Airways), ασκούσαν εδώ και χρόνια πίεση στα κράτη-μέλη της ΕΕ και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για αναθεώρηση των κανόνων που διέπουν τα δικαιώματα των επιβατών, επικαλούμενες στρέβλωση του ανταγωνισμού και αύξηση του λειτουργικού κόστους.

Οι ισχύοντες κανονισμοί στην ΕΕ, που τέθηκαν αρχικά σε ισχύ το 2004, προβλέπουν αποζημιώσεις για τους επιβάτες που κυμαίνονται από 250 έως 600 ευρώ, ανάλογα με τη διάρκεια της διαδρομής, για πτήσεις με καθυστέρηση τουλάχιστον τριών ωρών. Το 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει αλλαγές που αύξαναν το όριο καθυστέρησης σε πέντε ώρες για όλες τις πτήσεις εντός της ΕΕ ή για πτήσεις έως 3.500 χιλιομέτρων, εννέα ώρες για πτήσεις εκτός ΕΕ μεταξύ 3.500 και 6.000 χλμ., και δώδεκα ώρες για πτήσεις εκτός ΕΕ άνω των 6.000 χλμ.

Ο φάκελος παρέμενε ανενεργός για περίπου μία δεκαετία, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφραζε διαφωνίες με τους νέους κανόνες, θεωρώντας ότι υπονόμευαν τα δικαιώματα των επιβατών. Στις 5 Ιουνίου 2025, το Συμβούλιο της ΕΕ κατέληξε σε πολιτική συμφωνία για την αναθεώρηση των δικαιωμάτων των επιβατών, προτείνοντας αποζημιώσεις για καθυστερήσεις τεσσάρων ωρών για πτήσεις έως 3.500 χλμ. ή εντός της ΕΕ, και έξι ωρών για πτήσεις άνω των 3.500 χλμ. Παρόλα αυτά, η αρμόδια επιτροπή TRAN του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέρριψε εκ νέου τις προτάσεις του Συμβουλίου, οδηγώντας στην επικύρωσή τους στην Ολομέλεια του Στρασβούργου, όπου η πλειοψηφία των Ευρωπαίων νομοθετών καταψήφισε κάθε απόπειρα αποδυνάμωσης των δικαιωμάτων των επιβατών.

Στα κρίσιμα σημεία της διαφωνίας περιλαμβάνονται ο χρόνος καθυστέρησης για δικαίωμα αποζημίωσης, όπου το Συμβούλιο προτείνει την αύξηση στις 4 ή 6 ώρες, ενώ το Κοινοβούλιο επιμένει στις 3 ώρες, εκτιμώντας ότι η αύξηση θα στέρησε το δικαίωμα αποζημίωσης στο 80% των επιβατών. Επίσης, το Συμβούλιο προτείνει νέα, χαμηλότερα επίπεδα αποζημίωσης (έως 500€), ενώ το Κοινοβούλιο ζητά τη διατήρηση ή και βελτίωση των υφιστάμενων (300€-600€). Στο θέμα των χειραποσκευών, το Συμβούλιο επιτρέπει χρεώσεις, ενώ το Κοινοβούλιο απαιτεί δωρεάν προσωπικό αντικείμενο και χειραποσκευή με συγκεκριμένες διαστάσεις και όριο βάρους. Τέλος, το Κοινοβούλιο προτείνει ενισχυμένες διατάξεις για ευπαθείς ομάδες, όπως άτομα με μειωμένη κινητικότητα και έγκυες, καθώς και απλοποίηση των διαδικασιών αποζημίωσης. Ο εισηγητής Ευρωβουλευτής Αντρέι Νόβακοφ τόνισε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν πρόκειται να αλλάξει στάση και κάλεσε το Συμβούλιο να τερματίσει τα «πολιτικά παιχνίδια».