Ευρώπη σε συναγερμό: Απειλές Τραμπ για δασμούς και το “εμπορικό μπαζούκα” της ΕΕ
Η Ουάσινγκτον απειλεί με νέα δασμολογικά μέτρα οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, αν δεν στηριχθεί το σχέδιο για τη Γροιλανδία, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και την επανεξέταση των εργαλείων άμυνας των Βρυξελλών.
Έντονη ανησυχία έχει προκληθεί στην Ευρώπη μετά την απειλή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, εφόσον δεν στηρίξουν το σχέδιό του για την απόκτηση της Γροιλανδίας. Ο Τραμπ προανήγγειλε την επιβολή δασμού 10% στις εισαγωγές από τις εν λόγω χώρες από την 1η Φεβρουαρίου, με πιθανή αύξηση στο 25% από το καλοκαίρι, αν δεν υπάρξει συμφωνία, χωρίς να αποσαφηνιστεί αν αυτά τα μέτρα θα προστεθούν στους ήδη υφιστάμενους δασμούς.
Στη λίστα των οκτώ χωρών περιλαμβάνονται η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Δανία, η Νορβηγία, η Σουηδία, η Ολλανδία και η Φινλανδία. Παρίσι και Βερολίνο εξέφρασαν την ετοιμότητά τους να αντιδράσουν, θέτοντας εκ νέου το ερώτημα για τα διαθέσιμα εργαλεία της Ευρώπης απέναντι στην Ουάσινγκτον. Για το λόγο αυτό, προγραμματίστηκε έκτακτη σύγκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη, με στόχο τον καθορισμό μιας ενιαίας απάντησης από την πλευρά της ΕΕ.
Η ένταση αυτή έρχεται λιγότερο από έξι μήνες αφότου οι ΗΠΑ και η ΕΕ είχαν καταλήξει σε συμφωνία για τη σταθεροποίηση του διατλαντικού εμπορίου. Τότε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε καταλήξει σε συμφωνία για δασμούς 15% σε όλα τα ευρωπαϊκά προϊόντα που εξάγονται στις ΗΠΑ. Παράλληλα, οι Βρυξέλλες είχαν προετοιμάσει πακέτο αντιποίνων, που περιλάμβανε δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ, το οποίο αναστάλθηκε μετά τη συμφωνία.
Ωστόσο, η έγκριση αυτής της συμφωνίας κινδυνεύει να ματαιωθεί. Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, δήλωσε ότι η έγκριση «δεν είναι δυνατή σε αυτό το στάδιο». Αν η ΕΕ δεν επικυρώσει τη συμφωνία και δεν παρατείνει την αναστολή, οι δασμοί σε αμερικανικά προϊόντα αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ θα τεθούν σε ισχύ στις 7 Φεβρουαρίου, με πιθανό πολιτικό κόστος για τον Τραμπ.
Όσον αφορά την πιθανότητα επιβολής δασμών μόνο σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισήμανε ότι, αν και τεχνικά εφικτό, θα ήταν πρακτικά εξαιρετικά δύσκολο, καθώς τα προϊόντα συχνά διασχίζουν πολλαπλά σύνορα της Ένωσης. Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ, τόνισε ότι οι Βρυξέλλες θα προστατεύσουν τα οικονομικά συμφέροντα της ΕΕ, υπενθυμίζοντας παράλληλα ότι οι δασμοί πλήττουν επιχειρήσεις και καταναλωτές και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Στο πλαίσιο των δυνατοτήτων αντίδρασης της ΕΕ, βρίσκεται και το «εμπορικό μπαζούκα», το Μέσο Αντιεξαναγκασμού (Anti-Coercion Instrument – ACI). Πρόκειται για ένα εργαλείο που επιτρέπει στην ΕΕ να απαντά σε περιπτώσεις οικονομικού εκβιασμού από τρίτες χώρες. Το ACI προβλέπει ευρύ φάσμα μέτρων, από δασμούς και περιορισμούς στις εισαγωγές-εξαγωγές έως περιορισμούς στο εμπόριο υπηρεσιών και μειωμένη πρόσβαση σε τραπεζικές και κεφαλαιαγορές. Η πιο ακραία μορφή του είναι ο αποκλεισμός πρόσβασης στην ενιαία αγορά. Ωστόσο, η ενεργοποίησή του είναι χρονοβόρα, απαιτώντας χρονικό διάστημα έως και ενός έτους για την πλήρη εφαρμογή του.