Σοβαρό σιδηροδρομικό ατύχημα στην Ισπανία: 39 νεκροί μετά από σύγκρουση τρένων

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η έρευνα για το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα που σημειώθηκε στην περιοχή της Αδαμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβα. Το τραγικό συμβάν αφορά τον εκτροχιασμό ενός τρένου υψηλής ταχύτητας Iryo, ιδιοκτησίας της ιδιωτικής εταιρείας Adif, το οποίο στη συνέχεια συγκρούστηκε με συρμό της εθνικής κρατικής εταιρείας σιδηροδρόμων της Ισπανίας (Renfe), τύπου Alvia, που κινούνταν στο αντίθετο ρεύμα. Το δυστύχημα έχει στοιχίσει τη ζωή σε 39 ανθρώπους και ήδη χαρακτηρίζεται ως ένα από τα σοβαρότερα των τελευταίων δεκαετιών στην Ιβηρική χερσόνησο.

Ο πρόεδρος της Renfe, Άλβαρο Φερνάντες ντε Ερέδια, δήλωσε ότι το δυστύχημα συνέβη όταν ο συρμός της προσέκρουσε στο εκτροχιασμένο τρένο της Iryo. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του σε ραδιοφωνικούς σταθμούς, από τη στιγμή που το τρένο Iryo 6189 εκτροχιάστηκε, για λόγους που παραμένουν άγνωστοι, μέχρι τη σύγκρουση με τον Alvia μεσολάβησαν μόλις 20 δευτερόλεπτα. Αυτός ο ελάχιστος χρόνος αποδείχθηκε ανεπαρκής για την ενεργοποίηση οποιουδήποτε συστήματος ασφαλείας.

Ο μηχανοδηγός του Alvia, ο οποίος έχασε τη ζωή του στο δυστύχημα, δεν πρόλαβε να φρενάρει τον συρμό. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλέστηκε ο ίδιος ο Ντε Ερέδια, το τρένο κινούνταν με ταχύτητα άνω των 205 χιλιομέτρων την ώρα, η οποία όμως ήταν χαμηλότερη από το ανώτατο όριο που προβλέπεται για το συγκεκριμένο τμήμα της γραμμής. Επιπλέον, δεν φαίνεται να υπήρξε χρόνος ούτε για την ενεργοποίηση των αυτοματοποιημένων συστημάτων που ανιχνεύουν κατειλημμένη γραμμή και επιβάλλουν ακινητοποίηση των διερχόμενων τρένων.

Ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε το δυστύχημα «παράξενο και δύσκολο να εξηγηθεί». Τόνισε ότι οι εργασίες στο σημείο της σύγκρουσης επικεντρώνονται πλέον στην αποσαφήνιση των ακριβών συνθηκών υπό τις οποίες συνέβη. Τεχνικά κλιμάκια των εμπλεκόμενων εταιρειών βρίσκονται ήδη στο πεδίο, ενώ το τεχνικό σκέλος της έρευνας θα αναλάβει η CIAF, η Επιτροπή Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων που υπάγεται στο υπουργείο Μεταφορών. Το δικαστικό μέρος της υπόθεσης θα κριθεί από το Πολιτικό και Ανακριτικό Τμήμα του Δικαστηρίου Πρωτοδικείου της Μοντόρο, στην Κόρδοβα.

Σύμφωνα με την Adif, το δυστύχημα συνέβη σε ευθύ τμήμα της γραμμής, το οποίο είχε ανανεωθεί μόλις τον Μάιο του 2025 στο πλαίσιο προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης. Το τρένο της Iryo, μοντέλο ETR 1000 Frecciarossa 1000 της Hitachi, βάρους περίπου 500 τόνων, κατασκευάστηκε στην Ιταλία. Στο δρομολόγιο επέβαιναν 289 επιβάτες, τέσσερα μέλη πληρώματος και ένας μηχανοδηγός. Ο συρμός, που κατασκευάστηκε το 2022, είχε υποβληθεί στην τελευταία του συντήρηση στις 15 Ιανουαρίου, στα εργαστήρια της Renfe στη Σάντα Καταλίνα, όπου η Hitachi διαθέτει παραχωρημένες εγκαταστάσεις και εξειδικευμένο προσωπικό.

Η Iryo αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο πάροχο σιδηροδρομικών υπηρεσιών υψηλής ταχύτητας στην Ισπανία από τον Νοέμβριο του 2022, οπότε και ξεκίνησε τη λειτουργία της. Ελέγχεται κατά 51% από το ιταλικό Δημόσιο μέσω της κρατικής εταιρείας Ferrovie dello Stato, ενώ βασικοί μέτοχοι είναι επίσης η αεροπορική εταιρεία Air Nostrum, με ποσοστό 25%, και η ισπανική εταιρεία παραχωρήσεων υποδομών Globalvía, με 24%.

Σημειώνεται ότι λίγες ημέρες πριν από το δυστύχημα, στις 9 Ιανουαρίου, η τρίτη εταιρεία που δραστηριοποιείται στην αγορά υψηλής ταχύτητας, η Ouigo, είχε αποσύρει τα δρομολόγια μεταξύ Μαδρίτης και Ανδαλουσίας, επικαλούμενη επιχειρησιακούς λόγους, αφήνοντας χιλιάδες επιβάτες χωρίς σύνδεση. Η Renfe είχε τότε ενισχύσει τα δρομολόγιά της, προκειμένου να καλύψει τη ζήτηση σε έναν από τους πιο πολυσύχναστους σιδηροδρομικούς διαδρόμους της χώρας.

Συνδικάτο μηχανοδηγών είχε προειδοποιήσει για φθορές στις σιδηρογραμμές
Σύμφωνα με αντίγραφο επιστολής που είδε το Reuters, συνδικάτο των Ισπανών μηχανοδηγών είχε προειδοποιήσει τον περασμένο Αύγουστο τη σιδηροδρομική εταιρεία ADIF για σοβαρή φθορά σε σιδηρογραμμές που χρησιμοποιούν οι αμαξοστοιχίες υψηλής ταχύτητας, συμπεριλαμβανομένης αυτής στην οποία συγκρούσθηκαν δύο τρένα.

Στην επιστολή, που δημοσιοποιήθηκε μέσω του X και επιβεβαιώθηκε στο Reuters από μέλος του συνδικάτου SEMAF, αναφέρεται ότι λακκούβες, εξογκώματα και ανισορροπίες στις γραμμές ηλεκτροδότησης προκαλούν συχνές βλάβες και ζημιές στα τρένα. Προστίθεται επίσης ότι μηχανοδηγοί ενημέρωναν «καθημερινά» την εταιρεία για τις ανησυχίες τους, χωρίς ωστόσο να αναληφθεί κάποια δράση. Η ADIF δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα να σχολιάσει.