Αρχαιολόγοι εντοπίζουν θάλαμο 40.000 ετών στο Γιβραλτάρ
Νέα ανακάλυψη στο σπήλαιο Gorham’s Cave ρίχνει φως στη ζωή των Νεάντερταλ
Σε μια συγκλονιστική ανακάλυψη, αρχαιολόγοι που διενεργούσαν ανασκαφές στο εκτεταμένο δίκτυο σπηλαίων του Βράχου του Γιβραλτάρ, εντόπισαν έναν άθικτο θάλαμο, σφραγισμένο για περίπου 40.000 χρόνια. Το εύρημα αυτό θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό, καθώς μπορεί να αποκαλύψει νέες πτυχές της ζωής και της δραστηριότητας των Νεάντερταλ, που κατοίκησαν στην περιοχή για αιώνες.
Το σπήλαιο Gorham’s Cave, τοποθετημένο στην παραλία Governor’s Beach στη νοτιοανατολική πλευρά του Βράχου του Γιβραλτάρ, φαίνεται να φιλοξενεί έναν αληθινό «θησαυρό» ευρημάτων. Τα αντικείμενα που έχουν εντοπιστεί λειτουργούν ως ένα πρωτότυπο μουσείο, προσφέροντας πολύτιμες πληροφορίες για την καθημερινότητα ενός πληθυσμού που έχει πλέον εξαφανιστεί.
Οι Νεάντερταλ, ένα εξαφανισμένο είδος αρχαϊκών ανθρώπων και στενοί συγγενείς του σύγχρονου ανθρώπου, έζησαν στην Ευρώπη και την Ασία από περίπου 400.000 έως και 40.000 χρόνια πριν. Παρότι στο συγκεκριμένο σπήλαιο δεν έχουν βρεθεί ανθρώπινοι σκελετοί, τα στοιχεία που υποδηλώνουν την παρουσία τους είναι πολυάριθμα. Σύμφωνα με την UNESCO, υπάρχουν «ενδείξεις για κυνήγι πτηνών και θαλάσσιων ζώων για τροφή, χρήση φτερών για διακόσμηση, καθώς και παρουσία αφηρημένων βραχογραφιών». Ο διεθνής οργανισμός επισημαίνει επίσης ότι η επιστημονική έρευνα στα σπήλαια έχει «συμβάλει ουσιαστικά στις συζητήσεις γύρω από την εξέλιξη των Νεάντερταλ και του ανθρώπου».
Το 2024, οι ερευνητές προχώρησαν σε μια ακόμη εντυπωσιακή ανακάλυψη, εντοπίζοντας έναν φούρνο ηλικίας περίπου 60.000 ετών, ο οποίος φαίνεται ότι χρησιμοποιούνταν για την παρασκευή κόλλας. Το στρώμα των ιζημάτων, που χρονολογείται μεταξύ 67.000 και 60.000 ετών, κρίθηκε ότι είχε «ξεκάθαρα» δημιουργηθεί από ανθρώπινα χέρια. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η εστία αυτή χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή πίσσας από σημύδα, μιας κολλώδους ουσίας που οι προϊστορικοί άνθρωποι αξιοποιούσαν για να προσαρμόζουν λαβές σε εργαλεία ή όπλα. Η κατασκευή ήταν κυκλική, με δύο διαύλους και επένδυση από παχύ τοίχωμα.
Ο διευθυντής και επικεφαλής επιστήμονας του Gibraltar National Museum, Clive Finlayson, είχε δηλώσει στο CNN το 2021 ότι στους τοίχους του σπηλαίου εντοπίστηκαν και χαρακιές από άγνωστο σαρκοφάγο ζώο. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ένα θαλάσσιο κοχύλι βρέθηκε στο βάθος του σπηλαίου, περίπου 20 μέτρα μακριά από την παραλία. Τόνισε ότι κάποιος μετέφερε το κοχύλι εκεί πριν από περισσότερα από 40.000 χρόνια, στοιχείο που του έδωσε έντονη ένδειξη ανθρώπινης παρουσίας στο εσωτερικό του σπηλαίου. Όπως εξήγησε, λόγω της χρονολόγησης, οι άνθρωποι αυτοί δεν θα μπορούσαν να είναι άλλοι από Νεάντερταλ.
Ο Finlayson παραδέχτηκε ότι ένιωσε έντονη συγκίνηση όταν μπήκε για πρώτη φορά στον σφραγισμένο θάλαμο, περιγράφοντας τη στιγμή ως μία από τις πιο συναρπαστικές της καριέρας του. Όπως σημείωσε, είναι εξαιρετικά σπάνιο να έρχεται κανείς αντιμέτωπος με έναν χώρο στον οποίο δεν έχει εισέλθει άνθρωπος εδώ και 40.000 χρόνια. Παράλληλα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι όσο προχωρούν οι ανασκαφές, το σπήλαιο ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερο, με νέους διαδρόμους να αποκαλύπτονται σε βαθύτερα επίπεδα. Οι πιθανότητες να πρόκειται για ένα τεράστιο σπήλαιο είναι μεγάλες, γεγονός που καθιστά τη συνέχιση των ερευνών ιδιαίτερα συναρπαστική για την επιστημονική κοινότητα.