Η Γροιλανδία ανησυχεί για τις δηλώσεις Τραμπ περί προσάρτησης
Έντονες αντιδράσεις από κατοίκους και παρατηρητές για τις προθέσεις των ΗΠΑ, εν μέσω γεωπολιτικών και ορυκτολογικών συμφερόντων.
Οι δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τις οποίες η Γροιλανδία θα γίνει «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο» μέρος των ΗΠΑ, προκαλούν έντονες ανησυχίες και αντιδράσεις στο αυτόνομο δανικό έδαφος. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν απέκλεισε ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικής ισχύος για την επίτευξη του σκοπού αυτού.
Η αμερικανική κυβέρνηση αιτιολογεί το ενδιαφέρον της επικαλούμενη τη γεωγραφική θέση της Γροιλανδίας, η οποία, αν και πολιτικά ανήκει στο βασίλειο της Δανίας, βρίσκεται στη Βόρεια Αμερική και θεωρείται κομβικής σημασίας για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Ωστόσο, παρατηρητές επισημαίνουν ότι πίσω από τις δηλώσεις κρύβεται το σημαντικό ορυκτό πλούτος του νησιού.
Στην αρκτική πόλη Ilulissat, στη δυτική Γροιλανδία, οι κάτοικοι εκφράζουν φόβους για πιθανή αμερικανική παρέμβαση. Ο ψαράς Τζόελ Χάνσεν, κάτοχος μικτής καταγωγής (Ινουίτ και Δανός), δήλωσε στο Al Jazeera ότι δεν επιθυμεί καμία αλλαγή στο σημερινό καθεστώς της περιοχής. «Φοβάμαι να γίνω Αμερικανός», τόνισε, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις επιπτώσεις που θα είχε μια πιθανή προσάρτηση στην καθημερινότητα των Ινουίτ. «Έχω δει πώς ζουν οι Ινουίτ στην Αλάσκα – πόσο δύσκολη είναι η ζωή τους». Παρά τις ιστορικά τεταμένες σχέσεις μεταξύ Γροιλανδίας και Δανίας, που χρονολογούνται από την αποικιοποίηση το 1721, ο Χάνσεν πιστεύει ότι το σημερινό καθεστώς προσφέρει στους κατοίκους μεγαλύτερη αυτονομία.
Η Γροιλανδία απέκτησε καθεστώς αυτονομίας το 1979, με τις αρμοδιότητες των τοπικών αρχών να ενισχύονται περαιτέρω με τον Νόμο Αυτοδιακυβέρνησης του 2009. Παρά την αυτονομία της, παραμένει τμήμα της Δανίας και, κατά συνέπεια, πολιτικά συνδεδεμένη με την Ευρώπη.
Το νησί διαθέτει σημαντικά, αν και σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτα, αποθέματα ψευδαργύρου, σιδήρου, ουρανίου και γραφίτη. Η δυσκολία εκμετάλλευσης οφείλεται κυρίως στη γεωγραφική απομόνωση και τις ακραίες καιρικές συνθήκες. Επιπλέον, εκτιμάται ότι η Γροιλανδία κατέχει τα όγδοα μεγαλύτερα αποθέματα σπάνιων γαιών παγκοσμίως.
Οι σπάνιες γαίες είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή σύγχρονων τεχνολογιών, όπως ανεμογεννήτριες, ηλεκτρικά οχήματα, “έξυπνες” συσκευές, αλλά και στρατιωτικό εξοπλισμό. Η σημασία τους για τις ΗΠΑ είναι ακόμη μεγαλύτερη, δεδομένου ότι η Κίνα ελέγχει περίπου το 60% των παγκόσμιων αποθεμάτων και επεξεργάζεται το 90% των σπάνιων γαιών διεθνώς.
Σήμερα, στη Γροιλανδία λειτουργούν μόνο δύο ορυχεία. Ωστόσο, οι κάτοικοι της περιοχής εκτιμούν ότι το νησί θα μπορούσε να αναπτύξει αυτόνομα τις δυνατότητές του στον τομέα της εξόρυξης και επεξεργασίας ορυκτών, χωρίς εξάρτηση από ξένες δυνάμεις.
Το ενδεχόμενο αμερικανικής εμπλοκής προκαλεί ανησυχία στις κοινότητες Ινουίτ γύρω από το Ilulissat, οι οποίες μόλις πρόσφατα υποδέχτηκαν ξανά τον ήλιο μετά από σχεδόν δύο μήνες συνεχούς σκοταδιού λόγω της πολικής νύχτας. Οι εκπρόσωποι των τοπικών κοινοτήτων εκφράζουν βαθύτατους φόβους για τον αντίκτυπο που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη στον παραδοσιακό τρόπο ζωής των Ινουίτ, τονίζοντας ότι η περιοχή αποτελεί πατρογονική γη χιλιάδων ετών και όχι απλώς ένα πεδίο εκμετάλλευσης φυσικών πόρων.